Lá thư cuối cùng từ đồi Sa Mù

Mùa đông năm 1971, gió lạnh từ dãy Trường Sơn thổi qua đồi Sa Mù làm những lán trại của đơn vị thanh niên xung phong kêu lộp bộp cả đêm. Trong cái rét cắt da ấy, có một chàng trai tên Tịnh – mới mười tám tuổi, quê ở Cam Lộ – ngày ngày cùng đồng đội mở đường cho bộ đội hành quân. Công việc nơi đây tưởng chừng bình dị, nhưng lại là một trong những tuyến trọng điểm mà địch luôn tìm cách đánh phá bằng bom tọa độ và pháo rốc-két.
Tịnh có thói quen sau mỗi ca san lấp hố bom lại ngồi bên góc lán, cặm cụi viết thư về cho em gái nhỏ. Lá thư nào cũng dặn: “Ráng học, ráng ngoan. Khi nào anh về, anh sẽ đưa em lên đồi ngắm mây.” Nhưng đồi Sa Mù mấy năm liền chỉ toàn khói bom, hiếm khi thấy màu trời nguyên vẹn.

Một đêm cuối tháng Chạp, đơn vị nhận lệnh tranh thủ mở thông đoạn đường mới trước khi mưa rừng ập xuống. Ai cũng mệt, nhưng không ai nghỉ. Tịnh nhận phần khó nhất: rà từng mảng đất mềm để tìm bom vùi. Khoảng nửa đêm, Tịnh phát hiện một tiếng “tạch” rất nhỏ dưới lớp đất ẩm – dấu hiệu quả bom nổ chậm sắp kích hoạt. Không kịp báo cho ai, Tịnh chỉ kịp hô lớn “Nằm xuống!” rồi lao vào đẩy đồng đội sang bên. Quả bom nổ ngay sau đó, đất đá văng lên trời như cơn bão dữ.

Khi đơn vị tìm thấy Tịnh, cậu vẫn nằm trên nền đất lạnh, bàn tay siết chặt quyển sổ tay. Bên trong là lá thư dở dang chưa kịp gửi: “Em à, hôm nay mây trên đồi đẹp lắm. Anh nghĩ… ngày hòa bình, mây sẽ còn đẹp hơn…”
Tịnh ra đi khi tuổi đời còn chưa kịp chạm hai mươi. Nhưng con đường mà cậu và đồng đội mở trong đêm ấy đã giúp xe vận tải đưa hàng trăm tấn lương thực vào chiến trường đúng hạn. Sư đoàn ghi nhận lập công xuất sắc; riêng Tịnh được truy tặng danh hiệu dũng sĩ.

Nhiều năm sau, gia đình Tịnh lên lại đồi Sa Mù, mang theo cuốn sổ mà đơn vị gửi về. Người em gái, nay đã là cô giáo, đứng lặng rất lâu trước cột mốc nhỏ ghi tên anh. Chị nói khẽ: “Anh ơi, mây hôm nay đẹp lắm.” Gió Trường Sơn thổi qua, mang theo mùi đất, mùi thông non, như thể trả lại lời anh đã gửi trong bức thư chưa bao giờ gửi đi.

Đồi Sa Mù từ đó trở thành nơi mỗi đoàn viên khi đến đều cúi đầu tưởng nhớ – không chỉ vì một chiến công, mà vì một tuổi trẻ đã chọn giữ con đường thông suốt, để cách mạng tiến lên dù phải đánh đổi cả giấc mơ ngắm mây của chính mình.