Lá thư không bao giờ gửi

Bây giờ, mỗi lần đứng trước một dòng sông hiền hòa, tôi lại nhớ đến dòng sông năm ấy – nơi tuổi hai mươi của biết bao người lính đã gửi lại mãi mãi.

Đó là mùa hè năm 1972.

Đơn vị tôi nhận nhiệm vụ vượt sông trong đêm để chi viện cho mặt trận. Ban ngày, máy bay địch quần thảo liên tục nên chỉ khi màn đêm buông xuống chúng tôi mới bắt đầu hành quân.

Đêm ấy không có trăng.

Mặt sông đen như mực.

Chúng tôi ngồi trên những chiếc xuồng nhỏ, ai cũng im lặng. Chỉ nghe tiếng mái chèo khua nhẹ vào mặt nước.

Tiểu đội trưởng khẽ dặn:

– Dù có chuyện gì xảy ra cũng không được bật đèn. Phải đưa được đạn và lương thực sang bờ bên kia.

Tôi ôm chặt khẩu súng, lòng hồi hộp.

Chiếc xuồng vừa đi được nửa dòng thì pháo sáng của địch bừng lên.

Cả khúc sông sáng rực.

Ngay sau đó là những loạt đạn xối xả.

Nước bắn tung trắng xóa.

Một tiếng nổ lớn vang lên.

Chiếc xuồng phía trước trúng đạn.

Tôi nghe tiếng một đồng đội gọi thất thanh:

– Cứu với!

Không kịp suy nghĩ, tôi lao xuống nước.

Dòng sông mùa lũ chảy xiết.

Khói súng, nước và tiếng đạn hòa vào nhau.

Tôi bơi về phía tiếng gọi.

Đó là Hòa – cậu chiến sĩ trẻ nhất đơn vị, mới mười chín tuổi.

Ba lô của Hòa nặng trĩu đạn dược khiến cậu chìm dần.

Tôi kéo dây ba lô, cố đưa cậu vào bờ.

Hòa thều thào:

– Anh... đừng bỏ... số đạn...

Giữa lúc ấy, một quả pháo rơi xuống cách chúng tôi không xa.

Sóng hất cả hai ngã nhào.

Tôi chỉ còn kịp giữ lấy cánh tay của Hòa.

Khi lên được bờ, tôi gọi mãi:

– Hòa! Hòa ơi!

Nhưng cậu không còn trả lời.

Đôi bàn tay vẫn nắm chặt quai ba lô đạn.

Đến giây phút cuối cùng, cậu vẫn không để mất số đạn phải chuyển sang bên kia.

Hôm sau, đơn vị hoàn thành nhiệm vụ.

Nhờ số đạn ấy, trận địa vẫn giữ vững.

Nhưng Hòa thì mãi mãi nằm lại bên dòng sông.

Sau ngày hòa bình, tôi trở lại nơi ấy.

Dòng sông không còn mùi khói súng.

Hai bên bờ đã xanh ngắt những hàng tre.

Lũ trẻ ríu rít tắm sông, tiếng cười vang cả một khúc nước.

Tôi ngồi thật lâu bên bờ, thả một vòng hoa xuống dòng nước.

Vòng hoa trôi chầm chậm.

Trong tiếng gió, tôi như nghe lại tiếng gọi năm nào:

– Anh... đừng bỏ... số đạn...

Các cháu thân mến!

Chiến tranh là mất mát.

Không có người lính nào bước vào chiến tranh mà mong được trở thành anh hùng.

Điều chúng tôi mong nhất chỉ là hoàn thành nhiệm vụ và được trở về với gia đình.

Nhưng nhiều người đã gửi lại tuổi xuân của mình nơi chiến trường để đất nước có ngày độc lập.

Mỗi khi nhìn thấy những cây cầu bắc qua sông, những đoàn xe nối nhau trên những con đường bình yên, tôi lại nghĩ đến Hòa.

Nếu còn sống, giờ cậu cũng đã là một ông lão như tôi, có con, có cháu và được ngồi kể chuyện chiến tranh.

Nhưng Hòa đã dừng lại ở tuổi mười chín.

Tuổi đẹp nhất của một đời người.

Các cháu thân mến!

Hôm nay, các cháu không cần cầm súng vượt sông trong bom đạn.

Nhưng các cháu hãy biết vượt qua những khó khăn của cuộc sống bằng lòng dũng cảm, sự trung thực và tinh thần trách nhiệm.

Hãy yêu quý hòa bình, yêu quê hương và biết ơn những người đã hy sinh.

Bởi dưới những dòng sông bình yên của đất nước hôm nay, vẫn còn vang vọng biết bao câu chuyện của một thời hoa lửa.

Đó là những câu chuyện mà thế hệ chúng tôi sẽ kể mãi, để các cháu hiểu rằng: hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng tuổi trẻ và máu xương của biết bao người lính không bao giờ trở về.