La Văn Cầu
a Văn Cầu sinh năm 1932, là người dân tộc Tày, quê tại xã Quang Long, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng. Sinh ra trong một gia đình nghèo ở vùng căn cứ cách mạng, ông sớm chứng kiến cảnh quê hương chịu nhiều đau thương dưới ách thống trị của thực dân Pháp. Chính hoàn cảnh ấy đã hun đúc trong ông lòng yêu nước và quyết tâm tham gia kháng chiến khi tuổi đời còn rất trẻ.
Năm 1948, La Văn Cầu gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam. Với tinh thần dũng cảm, chịu khó rèn luyện và luôn xung phong nhận nhiệm vụ khó, ông nhanh chóng trở thành chiến sĩ tiêu biểu trong đơn vị.
Tháng 9 năm 1950, quân đội ta mở Chiến dịch Biên giới nhằm tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch, khai thông tuyến biên giới Việt Nam – Trung Quốc và mở rộng căn cứ địa Việt Bắc. Trong trận đánh cứ điểm Đông Khê, La Văn Cầu được giao nhiệm vụ mang bộc phá đánh lô cốt của địch.
Địch chống trả quyết liệt bằng hỏa lực mạnh. Trong lúc tiếp cận mục tiêu, ông bị đạn bắn làm cánh tay phải gần như đứt lìa. Máu chảy rất nhiều, vết thương vô cùng đau đớn. Đồng đội định đưa ông ra phía sau để cứu chữa, nhưng La Văn Cầu kiên quyết từ chối vì nhiệm vụ chưa hoàn thành.
Theo nhiều tư liệu lịch sử, để tiếp tục chiến đấu, ông đã đề nghị đồng đội buộc cánh tay bị thương vào người nhằm tránh vướng víu, rồi tiếp tục ôm khối bộc phá lao lên phía trước. Bằng tất cả ý chí và nghị lực, ông áp sát được lô cốt, đặt bộc phá đúng vị trí và kích nổ, phá hủy công sự quan trọng của địch.
Tiếng nổ vang lên cũng là lúc mũi tiến công của quân ta đồng loạt xung phong. Việc phá được lô cốt đã tạo điều kiện để đơn vị nhanh chóng làm chủ trận địa, góp phần quan trọng vào thắng lợi của trận Đông Khê và toàn Chiến dịch Biên giới.
Sau trận đánh, La Văn Cầu được đồng đội đưa đi cấp cứu. Dù mất một cánh tay, ông vẫn giữ tinh thần lạc quan và tiếp tục cống hiến trong quân đội. Chiến công của ông trở thành biểu tượng sáng ngời về lòng dũng cảm, ý chí vượt lên đau đớn thể xác để hoàn thành nhiệm vụ.
Năm 1952, La Văn Cầu được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành một trong những anh hùng tiêu biểu của Quân đội nhân dân Việt Nam. Hình ảnh người chiến sĩ dân tộc Tày ôm bộc phá lao vào lô cốt địch dù bị thương nặng đã đi vào lịch sử dân tộc như biểu tượng của tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ và thanh niên Việt Nam.
