La Văn Cầu

Đầu năm 1950, quân Pháp rút khỏi các đồn lẻ tập trung quân về thị xã Cao Bằng và Đông Khê, chúng tăng cường binh lực, vũ khí, đạn dược nhằm cố thủ và bảo toàn lực lượng, hòng tránh sự tập kích bất ngờ trong chiến tranh du kích của ta. Sau khi phân tích đánh giá tình hình, ta chủ động mở Chiến dịch Phan Đình Phùng đánh đồn Đông Khê lần thứ nhất ngày 26/5/1950.

Trong trận đánh này, đồng chí tuy đã bị thương nhưng vẫn kiên quyết xin được tham gia chiến đấu. Khi trận đánh gặp khó khăn, đơn vị bạn bị thương vong khá nhiều, đồng chí động viên anh em băng bó cứu thương và cõng thương binh về nơi tập kết an toàn. Trên đường rút về căn cứ, địch nhảy dù phản kích, dù bị thương nhưng đồng chí vẫn cùng đồng đội vác khẩu súng 12,7 ly thu được của địch về tới đơn vị. Chiến dịch Phan Đình Phùng kết thúc thắng lợi.

Để đưa cuộc kháng chiến tiếp tục tiến lên bước mới, ta mở Chiến dịch Biên giới tháng 9/1950. Trong chiến dịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra “Lời kêu gọi đồng bào Cao - Bắc - Lạng” và trực tiếp ra trận đã làm nức lòng cán bộ, chiến sĩ toàn quân. Trận đánh Đông Khê lần thứ hai bắt đầu, sau 4 giờ chiến đấu oanh liệt giành từng tấc đất, quân ta chiếm được cứ điểm Yên Ngựa, Phja Khóa và công đồn Cạm Phầy, Pò Đình, Pò Hẩu, nhà Phủ Thiện, Nha Cũ.

Dựa vào công sự, hầm ngầm kiên cố, pháo binh và máy bay yểm trợ, địch đánh chiếm lại các vị trí đã mất. Ta tổ chức lại đội hình chiến đấu, xác định nhiệm vụ hàng đầu là bằng mọi cách công phá lô cốt, hầm ngầm, kiềm chế hỏa lực địch, mở đường cho bộ binh xông lên chiếm lĩnh trận địa.

Tiểu đội phó La Văn Cầu được phân công chỉ huy tổ bộc phá làm nhiệm vụ phá hàng rào dây thép gai đánh lô cốt đầu cầu. Nhưng khi mở đường qua hai hàng rào thì hai đồng chí của tổ bị thương, không thể tiếp tục chiến đấu, đồng chí động viên anh em khẩn trương tháo gỡ mìn và phá nốt hai hàng rào cuối cùng. Địch tập trung hỏa lực bắn xối xả làm hỏng các ống bộc phá của ta, ra sức ngăn cản bước tiến của các chiến sĩ đang hừng hực khí thế xông lên.

Khi tiến đánh lô cốt thì cả tổ đều bị thương, không ngần ngại, đồng chí dũng cảm lao lên trước làn đạn của địch, bằng mọi giá phải hoàn thành nhiệm vụ của tổ bộc phá. Vượt qua hàng hào phòng ngự thứ ba của địch, đồng chí bị thương và ngất đi. Sau khi tỉnh dậy, thấy cánh tay phải bị đạn bắn gãy nát, gói bộc phá 12 kg còn nguyên vẹn, vị trí này cách địch chừng 10 m nữa, đồng chí gượng dậy băng lên nhưng cánh tay bị thương vướng lủng lẳng, đau đớn, rất khó vận động.

Nghĩ đến nhiệm vụ chưa hoàn thành, đồng chí quay trở lại nhờ đồng đội chặt đứt cánh tay phải. Tiếp đó đồng chí nhằm thẳng lô cốt địch xông lên lần nữa và nhét bộc phá vào lỗ châu mai. Địch dùng súng đẩy bộc phá ra, vì chỉ còn một tay nên đồng chí phải dùng ngực đẩy vào, rất may khối bộc phá hình chữ nhật nên bị mắc lại. Đồng chí giật liền một lúc hai kíp nổ rồi nhanh chóng chạy ngay xuống chiến hào quân ta đang chiếm giữ. Một tiếng nổ dữ dội vang lên, sức ép quả bộc phá đẩy đồng chí đi khá xa và ngất đi.

Cùng lúc đó, Tiểu đội trưởng Lý Viết Mưu quê ở xã Độc Lập (Quảng Hòa) ở mũi tiến công gần đó tuy bị thương nhưng đã dùng khối bộc phá 12 kg đánh tan lô cốt của địch, mở đường cho quân ta ào ạt xông lên đánh chiếm cứ điểm. Khi tỉnh dậy, đồng chí thấy lô cốt đầu cầu cháy rừng rực cùng tiếng thét xung phong của đồng đội, đồng chí định tiếp tục lao lên để đánh tiếp lô cốt thứ 2 nhưng máu chảy nhiều từ cánh tay nên đã kiệt sức. Thấy thương binh khá nhiều, đồng chí không chịu nằm lên cáng thương mà tự mình vượt đồi núi về đến trạm xá quân y. Do vết thương bị nhiễm trùng nặng, các bác sĩ phải tháo đến khớp tay bả vai mới cứu sống được đồng chí.