La Văn Cầu

Đại tá La Văn Cầu là một trong bảy chiến sĩ đầu tiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 1952. Sinh năm 1932 tại xã Đình Phong, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, ông sớm giác ngộ cách mạng và tham gia quân đội khi tuổi đời còn rất trẻ. Tên tuổi của ông gắn liền với chiến công tại trận Đông Khê trong Chiến dịch Biên giới năm 1950, khi dù cánh tay phải bị đạn địch bắn gần đứt lìa, ông vẫn kiên quyết tiếp tục ôm khối bộc phá lao vào lô cốt địch, mở đường cho đơn vị tiến công. Câu nói “Trái tim còn đập còn chiến đấu” đã trở thành biểu tượng của ý chí kiên cường, lòng yêu nước và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam.

Đại tá La Văn Cầu, tên khai sinh là Sầm Phúc Hướng, sinh năm 1932 trong một gia đình người Tày nghèo tại xã Đình Phong, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Tuổi thơ của ông gắn liền với những năm tháng đất nước còn chìm trong ách đô hộ của thực dân Pháp. Gia đình ông chịu nhiều mất mát khi người cha bị thực dân bắt đi phu, bị tra tấn, đánh đập đến kiệt sức rồi qua đời. Nỗi đau mất cha từ khi còn nhỏ cùng cuộc sống cơ cực của người dân vùng biên giới đã sớm hun đúc trong cậu bé La Văn Cầu lòng căm thù giặc và khát vọng được góp sức giành lại độc lập cho dân tộc.

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, phong trào cách mạng lan tỏa mạnh mẽ đến các bản làng vùng cao Cao Bằng. Được cán bộ Việt Minh tuyên truyền, giác ngộ, La Văn Cầu hiểu rằng chỉ có đi theo Đảng, theo cách mạng mới có thể giải phóng quê hương khỏi ách áp bức. Năm 1948, khi mới 16 tuổi, ông tình nguyện nhập ngũ, trở thành chiến sĩ của Đại đội 671, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316. Dù tuổi đời còn rất trẻ, ông luôn xung phong nhận những nhiệm vụ khó khăn, nguy hiểm nhất và nhanh chóng trưởng thành trong chiến đấu. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, La Văn Cầu tham gia hơn hai mươi lăm trận đánh lớn nhỏ. Mỗi trận chiến đều rèn luyện thêm bản lĩnh, ý chí và kinh nghiệm của người lính trẻ. Tuy nhiên, chiến công đã đưa tên tuổi ông đi vào lịch sử dân tộc chính là trận đánh cứ điểm Đông Khê trong Chiến dịch Biên giới Thu – Đông năm 1950.

Đông Khê là một cứ điểm quân sự kiên cố của thực dân Pháp, được xây dựng với nhiều lớp hàng rào thép gai, lô cốt bê tông và hệ thống hỏa lực dày đặc nhằm kiểm soát tuyến đường số 4. Để tiêu diệt cứ điểm này, quân ta phải mở được cửa đột phá đầu tiên. La Văn Cầu được giao làm Tổ trưởng tổ bộc phá, trực tiếp đảm nhận nhiệm vụ phá hàng rào và đánh sập lô cốt đầu cầu để mở đường cho bộ đội xung phong. Nhiệm vụ ấy vô cùng hiểm nguy vì tổ bộc phá luôn là mục tiêu mà địch tập trung hỏa lực tiêu diệt trước tiên. Trong điều kiện trang bị còn thiếu thốn, nhiều khối bộc phá bị hư hỏng, ông đã bình tĩnh nghĩ cách tháo gỡ mìn của địch để tận dụng làm phương tiện phá rào. Chính sự mưu trí ấy đã góp phần giúp đơn vị tiếp tục triển khai phương án tiến công trong điều kiện vô cùng khó khăn.

Khi trận đánh bước vào giai đoạn quyết liệt nhất, La Văn Cầu ôm khối bộc phá nặng khoảng 12 kg lao về phía lô cốt đầu cầu giữa làn đạn dày đặc của quân Pháp. Chỉ còn cách mục tiêu vài mét, ông bị một viên đạn bắn trúng cánh tay phải, khiến cánh tay gần như đứt lìa. Máu chảy rất nhiều, cơn đau dữ dội khiến ông ngất đi trong giây lát. Khi tỉnh lại, điều đầu tiên ông nghĩ đến không phải là vết thương của mình mà là nhiệm vụ vẫn chưa hoàn thành và đồng đội vẫn đang chờ tín hiệu để xung phong.

Nhận thấy cánh tay bị thương không còn khả năng giữ khối bộc phá, La Văn Cầu đã đề nghị đồng đội chặt bỏ phần cánh tay đã dập nát để tiếp tục chiến đấu. Giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, ông vẫn giữ vững một ý chí sắt đá, khẳng định rằng: “Trái tim còn đập còn chiến đấu” Sau khi được đồng đội xử lý vết thương, ông dùng cánh tay còn lại ôm khối bộc phá lao thẳng vào lô cốt, đặt thuốc nổ vào lỗ châu mai rồi kích nổ. Tiếng nổ vang lên đã phá tan lô cốt đầu cầu, mở cửa đột phá cho bộ đội ta đồng loạt tiến công, góp phần quyết định vào thắng lợi của trận Đông Khê. Chiến công ấy nhanh chóng lan truyền khắp các đơn vị trong toàn quân và trở thành biểu tượng tiêu biểu của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã biểu dương La Văn Cầu là lá cờ đầu trong phong trào giết giặc lập công, đồng thời tấm gương của ông đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào thi đua chiến đấu trong toàn quân. Ngày 19 tháng 5 năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trực tiếp phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho La Văn Cầu. Ông là một trong bảy chiến sĩ đầu tiên trên cả nước được nhận phần thưởng cao quý này.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ và khi đất nước bước vào thời kỳ mới, La Văn Cầu tiếp tục phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông được phong quân hàm Đại tá và luôn giữ phẩm chất của người lính Cụ Hồ: giản dị, khiêm tốn, tận tụy và gần gũi với nhân dân. Dù mang thương tật chiến tranh với tỷ lệ 71%, ông chưa bao giờ xem những mất mát của mình là sự thiệt thòi. Ngược lại, ông luôn nói rằng cánh tay để lại chiến trường chính là minh chứng cho những năm tháng tuổi trẻ được cống hiến vì Tổ quốc. Sau khi nghỉ hưu năm 1996, Đại tá La Văn Cầu vẫn tiếp tục tham gia công tác xã hội, là Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và thường xuyên đến các trường học, đơn vị quân đội để kể lại những câu chuyện về truyền thống yêu nước, tinh thần chiến đấu của thế hệ đi trước. Với ông, giáo dục thế hệ trẻ biết trân trọng hòa bình, yêu nước và sống có trách nhiệm chính là một cách tiếp tục phụng sự đất nước trong thời bình.

Ngày 24 tháng 6 năm 2026, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu từ trần, hưởng thọ 94 tuổi. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với đồng đội, cán bộ, chiến sĩ và nhân dân cả nước. Tuy nhiên, những cống hiến và tấm gương của ông sẽ còn sống mãi trong lịch sử dân tộc.

Cuộc đời của Đại tá La Văn Cầu là minh chứng sinh động cho sức mạnh của lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên hết. Từ một chàng trai người dân tộc Tày nơi vùng biên giới Cao Bằng, ông đã trở thành biểu tượng bất tử của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Câu nói “Trái tim còn đập còn chiến đấu” không chỉ là lời thề trong một trận đánh lịch sử mà còn là thông điệp trường tồn về nghị lực, trách nhiệm và khát vọng cống hiến. Đối với thế hệ trẻ hôm nay, tấm gương của Anh hùng La Văn Cầu nhắc nhở mỗi người phải biết trân trọng hòa bình, giữ gìn truyền thống yêu nước, không ngừng học tập, rèn luyện và sẵn sàng đóng góp trí tuệ, sức lực để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam ngày càng giàu mạnh.