LA VĂN CẦU: CÁNH TAY CHẶT ĐỨT VÀ KHÍ PHÁCH THÉP XÉ TOẠC ĐỒN ĐÔNG KHÊ

Trong lịch sử quân sự, người ta thường nói nhiều đến sức mạnh của vũ khí, đạn dược. Nhưng có những trận đánh mà chiến thắng được quyết định hoàn toàn bởi ý chí vượt qua giới hạn chịu đựng của cơ thể con người. Hành động tự nguyện chặt đứt cánh tay bị thương để tiếp tục ôm bộc phá lao lên của người chiến sĩ trẻ La Văn Cầu trong trận Đông Khê là một huyền thoại bằng xương bằng thịt, một biểu tượng vĩ đại cho tinh thần dũng cảm vô song của Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Người con của núi rừng Cao Bằng

La Văn Cầu (sinh năm 1931) là người dân tộc Tày, sinh ra và lớn lên tại huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Sớm giác ngộ cách mạng, năm 16 tuổi, anh đã khai tăng thêm tuổi để được nhập ngũ, trở thành chiến sĩ của Trung đoàn 174 (Đoàn Cao Bắc Lạng).

Trong suốt những năm tháng chiến đấu, người chiến sĩ Tày ấy luôn nổi bật với lối đánh gan lì, thông minh và một tinh thần kỷ luật sắt đá. Anh luôn xung phong nhận những nhiệm vụ khó khăn nhất, đặc biệt là vị trí ôm bộc phá mở cửa mở — vị trí được coi là "cửa tử" trong các trận đánh công kiên (đánh đồn).

Trận Đông Khê và thử thách tàn khốc

Mùa thu năm 1950, chiến dịch Biên Giới bước vào giai đoạn quyết liệt. Trận đánh vào cụm cứ điểm Đông Khê là trận mở màn mang tính chiến lược quyết định toàn cục. Địch bố phòng vô cùng nghiêm ngặt với hệ thống lô cốt ximăng cốt thép kiên cố, xả đạn như mưa ra các hướng tiếp cận của ta.

Đơn vị của La Văn Cầu được giao nhiệm vụ tổ chức đánh bộc phá để phá tan tường rào và lô cốt đầu cầu của địch. Đêm ngày 16 tháng 9, trận đánh nổ ra vô cùng ác liệt. Trong lúc đang ôm quả bộc phá nặng 12kg chuẩn bị lao lên, một loạt đạn đại liên của giặc từ trên đồn nã trúng hướng của anh.

La Văn Cầu ngã gục xuống. Khi tỉnh lại, anh nhận ra mình đã bị trúng hai vết thương rất nặng: một mảnh đạn găm vào má phải, và đau đớn hơn cả là cánh tay phải của anh đã bị bắn gãy nát, thịt xương dập nát, chỉ còn dính lủng lẳng vào bả vai bởi một ít da thịt.

Lời đề nghị nghẹt thở trên chiến trường: Đau đớn đến tột cùng, nhưng nhìn thấy đồng đội đang ngã xuống trước làn đạn của lô cốt địch, La Văn Cầu hiểu rằng nếu mình không hành động ngay, cơ hội chiến thắng sẽ trôi qua. Anh cố gượng lết về phía đồng đội của mình là anh Nông Văn Thêu đang nấp gần đó.

Thay vì yêu cầu được đưa về tuyến sau cấp cứu, La Văn Cầu nhìn thẳng vào đồng đội và nói một câu rụng rời: "Anh Thêu, dùng dao chặt đứt hẳn cánh tay này hộ tôi để tôi đi đánh bộc phá, nó vướng quá không ôm nổi!"

Anh Thêu bàng hoàng, lưỡng lự không nỡ xuống tay với người đồng đội ruột thịt. Nhưng trước ánh mắt kiên nghị, khẩn thiết của La Văn Cầu, anh Thêu gạt nước mắt, rút chiếc dao găm ra và chặt đứt phắt phần cánh tay dập nát đang lủng lẳng.

Cú lao mình bằng một tay làm nổ tung cứ điểm

Ngay sau khi cánh tay vướng víu được cắt bỏ, La Văn Cầu dùng cánh tay trái còn lại ôm chặt lấy quả bộc phá 12kg vào lồng ngực. Anh nén cơn đau thấu tận xương tủy, lợi dụng làn khói đạn mịt mù, lết rồi rạp người băng qua bãi mìn, tiếp cận sát chân lô cốt số 3 của địch.

Bằng một nỗ lực phi thường vượt qua mọi giới hạn sinh học của con người, anh dùng tay trái giật kíp nổ, đẩy thẳng khối bộc phá vào lỗ mai rồi lăn mình xuống rãnh nước kiên cố.

Một tiếng nổ kinh hoàng xé toạc màn đêm. Lô cốt đầu cầu của địch bị đánh sập hoàn toàn, mở toang cánh cửa cho đại quân ta ào ạt xông lên tiêu diệt toàn bộ cứ điểm Đông Khê, làm nên chiến thắng vang dội cho chiến dịch Biên Giới. Ngay sau tiếng nổ, vì mất máu quá nhiều, La Văn Cầu ngất lịm đi trong vòng tay của đồng đội.

Tượng đài sống vinh quang của đất nước

Nhờ sự cứu chữa tận tình của các y bác sĩ chiến trường, người chiến sĩ mang chí thép ấy đã hồi sinh một cách thần kỳ. Năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, La Văn Cầu vinh dự là một trong 7 phi thường đầu tiên được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Hình ảnh anh hùng La Văn Cầu chặt tay đánh đồn đã trở thành một biểu tượng kinh điển, nguồn cảm hứng bất tận cho tinh thần vượt khó, ý chí vươn lên của nhiều thế hệ người Việt Nam. Sau chiến tranh, ông tiếp tục công hiến cho quân đội và nghỉ hưu với quân hàm Đại tá.

Huyền thoại về cánh tay của ông để lại cho hậu thế một bài học sâu sắc: Sức mạnh lớn nhất của con người không nằm ở cơ bắp, mà nằm ở ý chí. Khi chúng ta có một mục tiêu đủ lớn, một lý tưởng đủ cao đẹp, thì mọi đau đớn thể xác, mọi trở ngại tưởng chừng như không thể vượt qua đều phải cúi đầu khuất phục.