La Văn Cầu – Cánh Tay Để Lại Chiến Trường, Tên Tuổi Còn Mãi Với Non Sông

La Văn Cầu – Cánh Tay Để Lại Chiến Trường, Tên Tuổi Còn Mãi Với Non Sông

Giữa những năm tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, có một người chiến sĩ đã trở thành biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước, ý chí thép và tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu. Từ cậu bé dân tộc Tày nghèo khó nơi núi rừng Cao Bằng đến vị Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam, cuộc đời ông là một khúc tráng ca về lòng dũng cảm, sự hy sinh và nghị lực phi thường. Hình ảnh người chiến sĩ tự nguyện chặt cánh tay bị thương để tiếp tục ôm bộc phá lao vào lô cốt địch mãi mãi trở thành dấu son bất tử trong lịch sử dân tộc Việt Nam.

Tuổi thơ gian khó và cuộc đời giàu nghị lực

Anh hùng La Văn Cầu tên thật là Sầm Phúc Hướng, sinh năm 1931 (có tài liệu ghi 1932), là người dân tộc Tày, quê tại bản Là Thoang, xã Đình Phong, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Từ nhỏ, ông đã phải chịu nhiều mất mát khi cha mất sớm lúc mới ba, bốn tuổi. Mẹ ông vì cuộc sống khó khăn nên đi bước nữa để có chỗ dựa nuôi con trưởng thành.

Cha dượng của ông – ông Lã Văn Thanh – là người hết lòng yêu thương và dạy dỗ cậu bé Phúc Hướng nên người. Chính ông Thanh đã đặt cho cậu cái tên Lã Văn Cầu, sau này nhiều người đọc chệch thành La Văn Cầu và cái tên ấy gắn bó với ông suốt cuộc đời.

Tuổi thơ thiếu thốn nhưng đã hun đúc trong ông tinh thần mạnh mẽ và lòng yêu nước sâu sắc. Mới 16 tuổi, ông đã quyết tâm tham gia kháng chiến với khát vọng giản dị mà lớn lao: “Trả thù nhà, đền nợ nước”. Dù chưa đủ tuổi nhập ngũ và là con một trong gia đình, ông vẫn khai tăng tuổi để được cầm súng chiến đấu bảo vệ quê hương.

Sau này, khi nghỉ hưu tại Hà Nội, ông sống giản dị bên gia đình với bốn người con gồm hai trai, hai gái và nhiều cháu nội ngoại. Dù mang trên mình thương tật chiến tranh, ông vẫn luôn giữ nụ cười hiền hậu, lạc quan và trở thành tấm gương sáng cho con cháu noi theo.

Con đường binh nghiệp và những chiến công hiển hách

Năm 1948, La Văn Cầu gia nhập lực lượng vũ trang địa phương Cao Bằng. Ông nhanh chóng trở thành chiến sĩ quả cảm của Quân đội nhân dân Việt Nam và được kết nạp Đảng năm 1950.

Trong giai đoạn từ năm 1948 đến 1952, ông đã tham gia 29 trận đánh lớn nhỏ. Một trong những chiến công nổi bật đầu tiên là trận phục kích Bông Lau – Lũng Phầy năm 1949. Khi ấy, ông đã dũng cảm xông lên tiêu diệt lính Pháp trên xe tăng rồi dùng chính súng của địch để tiêu diệt thêm nhiều tên khác.

Không chỉ chiến đấu gan dạ, La Văn Cầu còn luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Sau thời gian điều trị thương tật, ông tiếp tục học tập văn hóa, chính trị và trở thành cán bộ tuyên huấn, phụ trách công tác thanh niên trong quân đội. Sau này, ông công tác tại Tổng cục Chính trị rồi Bảo tàng Quân đội trước khi nghỉ hưu năm 1996.

Đông Khê 1950 – Bản anh hùng ca viết bằng máu

Nhắc đến La Văn Cầu là nhắc đến trận Đông Khê trong Chiến dịch Biên giới Thu – Đông năm 1950 – một trong những trận đánh lịch sử mở màn cho bước ngoặt của cuộc kháng chiến chống Pháp.

Khi ấy, La Văn Cầu là Tiểu đội phó thuộc Trung đoàn 174, Đại đoàn 316, được giao nhiệm vụ chỉ huy tổ bộc phá đánh lô cốt địch. Giữa làn đạn dày đặc, nhiều đồng đội lần lượt hy sinh nhưng ông vẫn ôm quả bộc phá nặng 12kg lao về phía trước.

Trong lúc chiến đấu, ông bị đạn bắn nát cánh tay phải, má bị thương nặng và bất tỉnh giữa chiến trường. Khi tỉnh lại, nhận thấy cánh tay bị dập nát chỉ làm cản trở việc chiến đấu, ông đã đưa ra một quyết định khiến cả đồng đội nghẹn ngào: nhờ đồng đội dùng lưỡi lê chặt đứt cánh tay phải để tiếp tục chiến đấu.

Sau khi cánh tay bị chặt lìa, ông vẫn dùng tay trái ôm bộc phá lao lên phá hàng rào, mở đường cho quân ta tiến công tiêu diệt cứ điểm Đông Khê. Hành động ấy đã trở thành biểu tượng bất diệt của lòng quả cảm và ý chí kiên cường của người lính Việt Nam.

Ông từng xúc động nhớ lại:

“Cánh tay ấy – tôi để lại một phần xương thịt cho trận đánh Đông Khê.”

Sau trận đánh, vết thương bị hoại tử nặng khiến các bác sĩ phải cắt gần đến vai mới giữ được tính mạng cho ông.

Những phần thưởng cao quý và sự vinh danh của Tổ quốc

Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, ngày 19/5/1952, La Văn Cầu được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất. Ông là một trong bảy người đầu tiên được nhận danh hiệu cao quý này.

Ngoài ra, ông còn được trao tặng nhiều phần thưởng lớn như:

• Huân chương Quân công hạng Nhì

Không chỉ vậy, tên tuổi của ông còn được đưa vào sách giáo khoa, đặt tên cho nhiều trường học và đường phố trên khắp cả nước. Đây là một vinh dự đặc biệt bởi rất hiếm người khi còn sống đã được đặt tên đường như ông.

Năm 2019, ông tiếp tục được vinh danh là “Công dân Thủ đô ưu tú”, ghi nhận những cống hiến to lớn cho đất nước và xã hội.

Ngọn lửa truyền cảm hứng cho thế hệ mai sau

Bước ra khỏi chiến tranh với một cánh tay đã mất, La Văn Cầu không đầu hàng số phận. Ông tập viết, tập làm việc bằng tay trái và tiếp tục cống hiến cho đất nước trong thời bình. Từ chiến trường khốc liệt đến cuộc sống đời thường, ông vẫn luôn giữ phẩm chất của người lính Cụ Hồ: kiên cường, trách nhiệm và giàu lòng yêu nước.

Cuộc đời của ông không chỉ là câu chuyện về chiến tranh mà còn là bài học lớn về nghị lực sống. Hình ảnh người chiến sĩ “chặt tay đánh giặc” mãi là biểu tượng thiêng liêng nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay phải biết sống có lý tưởng, biết trân trọng hòa bình và không ngừng cống hiến cho Tổ quốc.

Những vần thơ dân gian từng ca ngợi ông vẫn còn vang vọng:

“Anh Cầu ra trận
Giặc bắn què tay
Anh chặt phăng ngay
Mìn anh nổ trúng
Bịt lỗ châu mai…”

Đó không chỉ là lời ca về một con người, mà còn là bản anh hùng ca bất tử của dân tộc Việt Nam.