La Văn Cầu: cánh tay để lại ở Đông Khê

La Văn Cầu: cánh tay để lại ở Đông Khê

NHÂN VẬT: La Văn Cầu     |     MỐC TƯ LIỆU: 17/9/1950

Ở một trang sử về Chiến dịch Biên giới, có hình ảnh người chiến sĩ mang bộc phá tiến lên dù bị thương rất nặng. Người ấy là La Văn Cầu. Câu chuyện khiến em hiểu rằng phía sau một danh hiệu lịch sử là những mất mát cơ thể mà người lính phải sống cùng suốt phần đời còn lại.

La Văn Cầu là người dân tộc Tày, quê Cao Bằng, nhập ngũ năm 1948. Trong trận Đông Khê tháng 9/1950, đơn vị anh được giao đánh các công sự phòng ngự của quân Pháp. Báo Quân đội nhân dân dẫn lời ông kể rằng anh chỉ huy tổ bộc phá, bị thương nghiêm trọng ở mặt và tay phải khi tiếp cận vị trí đối phương.

Để tiếp tục nhiệm vụ khi cánh tay bị thương gây cản trở, anh nhờ đồng đội hỗ trợ xử lý vết thương trong hoàn cảnh chiến trường rồi dùng tay còn lại mang bộc phá tiến lên lô cốt. Anh sống sót sau trận đánh nhưng mất cánh tay phải. Chiến công của anh được ghi nhận trong lịch sử Chiến dịch Biên giới.

Điều ở lại sau trang sử về La Văn Cầu là hình ảnh của một tập thể. Người được nhắc tên có thể đã có vai trò nổi bật, nhưng bên cạnh họ còn người liên lạc, người vận chuyển, người cứu thương và những gia đình chịu nhiều thiếu thốn. Em muốn ghi nhớ cả sự phối hợp ấy, bởi sự trân trọng lịch sử không chỉ thuộc về vài tấm chân dung quen thuộc. Nó hướng chúng em tới cách nhìn đầy đủ hơn về những người đã góp sức giữ gìn đất nước.

Nhiều năm về sau, ông vẫn kể lại trận đánh cùng những người đã hy sinh và giữ thói quen trở lại thăm đơn vị cũ. Cuộc đời ông không chỉ có một trận đánh mà còn là hành trình dài thích nghi, lao động và tiếp tục gắn bó với đồng đội sau chiến tranh.

Khi hoàn thành bài viết về La Văn Cầu, em muốn ghi ở cuối trang những điều mình còn chưa biết thay vì lấp chúng bằng suy đoán. Một chi tiết có nhiều cách thuật cần đối chiếu thêm; một con số chưa nhất quán phải được ghi nguồn; một bức ảnh lấy từ báo cần có thông tin tác giả và quyền sử dụng. Trách nhiệm ấy rất gần với cách chúng em học môn Lịch sử: biết đặt câu hỏi, xem chứng cứ và sửa lại nhận định khi có tư liệu mới.

Em biết ơn sự hy sinh của những người thương binh và càng nhận thức rõ tầm quan trọng của hòa bình, chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ người khuyết tật bằng sự tôn trọng chứ không thương hại.

Có lẽ mỗi người trong chúng em sẽ nhớ một chi tiết khác nhau về La Văn Cầu. Bạn thích tìm hiểu những mốc thời gian; bạn quan tâm đến ảnh cũ; bạn khác lại xúc động với tình đồng đội hay người thân. Khi cùng nhau chia sẻ, một câu chuyện có thể mở ra nhiều góc nhìn mà vẫn dựa trên cùng sự thật lịch sử. Em tin sự lắng nghe ấy làm cho tiết học truyền thống trở thành một cuộc trò chuyện chân thành giữa các thế hệ.

Điều quan trọng nữa là chúng em cần phân biệt sự kiện lịch sử với cảm nhận cá nhân. Sự kiện có ngày tháng, nhân vật và tư liệu chứng minh; cảm nhận có thể khác nhau giữa người này và người khác. Trong bài về La Văn Cầu, em sẽ để các sự kiện đứng vững trên nguồn dẫn, còn lòng tự hào, nỗi xúc động được bộc lộ bằng chính suy nghĩ học trò. Nhờ vậy, bạn đọc vừa có kiến thức để ghi nhớ vừa có khoảng trống để tự hình thành cảm xúc của mình.

Chi đội sẽ tìm hiểu về Chiến dịch Biên giới 1950, thực hiện hoạt động tìm hiểu quyền tiếp cận của người khuyết tật và có một việc làm thiết thực hỗ trợ bạn gặp khó khăn vận động.

Liên đội có thể dành một buổi sinh hoạt để mỗi nhóm giới thiệu một tư liệu liên quan đến La Văn Cầu, nói rõ người viết, ngày công bố và lý do mình tin cậy nguồn đó. Sau phần giới thiệu, các nhóm cùng đặt câu hỏi, bổ sung thông tin và chọn một hành động cụ thể phù hợp lứa tuổi: đọc sách, giúp bạn, giữ lời hứa với tập thể hoặc tham gia hoạt động đền ơn đáp nghĩa do nhà trường tổ chức. Bài học sẽ đọng lại lâu hơn khi đi cùng một việc làm.

TƯ LIỆU THAM KHẢO & ẢNH MINH HỌA CẦN BỔ SUNG

[1] www.qdnd.vn — mở bài tư liệu gốc

[2] www.qdnd.vn — mở bài tư liệu gốc