La Văn Cầu - Chiến sĩ anh hùng vượt quá bản thân vì độc lập Tổ quốc

Sinh năm 1932 tại xã Đình Phong, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, ông là người dân tộc Tày, xuất thân trong gia đình nông dân nghèo. Từ nhỏ, ông đã chứng kiến khổ cực của người dân dưới ách thống trị thực dân Pháp: cha ông bị bắt đi phu, bị đánh đập dã man đến kiệt sức rồi qua đời, để lại gia đình mồ côi. Cảm xúc căm thù giặc ngoại xâm đã bén nghỉ sâu sắc trong trái tim chàng trai trẻ từ thời thơ ấu.

Sau khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, La Văn Cầu được cán bộ cách mạng tuyên truyền, giác ngộ, hiểu rõ rằng chỉ có theo Đảng, theo con đường cách mạng mới giải phóng dân tộc khỏi ách đô hộ. Năm 1948, lúc mới tròn 16 tuổi, ông khai tăng hai tuổi để tham gia quân đội, gắn bó với Đại đội 671, Trung đoàn 174 thuộc Sư đoàn 316 Bông Lau - đơn vị chủ yếu được thành lập bởi con em các dân tộc miền núi vùng Đông Bắc.

Chiến đấu anh dũng, quên mình vì độc lập Tổ quốc

Trong suốt quá trình kháng chiến chống thực dân Pháp, La Văn Cầu đã tham gia trực tiếp 29 trận đánh lớn nhỏ, mỗi trận đều thể hiện tinh thần dũng cảm, ý chí kiên cường:

• Năm 1949, trong trận phục kích Quốc lộ 4 tại đèo Bông Lau - Lũng Phầy, tình nguyện xung phong tiên phong, ông đã bắn chết 7 tên lính Pháp, cướp được khẩu súng tăng cường sức mạnh cho đơn vị.

Những chiến công vang dội nhất của ông đến trong Chiến dịch Biên giới Thu-Đông năm 1950, đặc biệt là trận đánh cứ điểm Đông Khê:
Được phân công chỉ huy tổ bộc phá phá hàng rào và lô cốt đầu cầu mở đường cho đơn vị tiến công, La Văn Cầu và đồng đội phải đối mặt với hỏa lực dữ dội của địch, nhiều ống bộc phá bị hư hỏng. Khi tiến công đến lô cốt, cả tổ đều bị thương, ông bị đạn bắn gãy nát cánh tay phải, ngất đi giữa chiến trường.
Khi tỉnh dậy, thấy khối bộc phá vẫn còn nguyên vẹn, ông không ngần ngại đề nghị đồng đội chặt đứt phần cánh tay bị thương để không bị vướng víu. Máu chảy nhiều, đau đớn tột cùng, nhưng ông vẫn nghiến răng chịu đựng, dùng tay còn lại ôm khối bộc phá nặng 12kg lao lên đặt vào lỗ châu mai của lô cốt địch, giật nụ xòe. Một tiếng nổ lớn vang lên, lô cốt bị phá tan tành, mở đường cho đơn vị xung phong chiếm lĩnh trận địa. La Văn Cầu lại ngất đi do mất máu quá nhiều, khi tỉnh dậy đã thấy đồng đội đã giành thắng lợi.

Danh hiệu và di sản vĩnh cửu

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 19/5/1952, La Văn Cầu được vinh dự là một trong bảy chiến sĩ đầu tiên trên cả nước được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất. Ông cũng được trao nhiều Huân chương, huy chương cao quý như Huân chương Quân công hạng Nhì, hạng Ba, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.

Sau chiến tranh, ông tiếp tục công tác trong quân đội, được phong quân hàm Đại tá và nghỉ hưu năm 1996. Sau khi nghỉ hưu, ông vẫn tham gia tích cực công tác xã hội, nguyên Ủy viên Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, luôn là tấm gương sáng giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ. Ông qua đời ngày 24/6/2026 ở tuổi 94, để lại di sản lòng yêu nước, ý chí quên mình cho các thế hệ sau.

Hôm nay, tên La Văn Cầu được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học trên khắp cả nước, bài thơ kể về cuộc chiến đấu của ông được đưa vào sách giáo khoa tiểu học, trở thành niềm tự hào của nhân dân các dân tộc Việt Nam.