LA VĂN CẦU – KHI Ý CHÍ ĐI QUA NỖI ĐAU

Ngày 24/6/2026, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu từ trần tại Hà Nội. Nhiều người nhớ lại hình ảnh cụ già trong những buổi gặp gỡ, đưa tay trái lên chào điều lệnh. Trong cái chào ấy có cả một trận đánh.

Ông là người dân tộc Tày, quê ở xã Phong Nặm, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng . Vào quân đội từ năm 16 tuổi, ông đã tham gia 29 trận đánh trong kháng chiến chống thực dân Pháp. Nhưng cái tên La Văn Cầu gắn liền nhất với trận Đông Khê.

Tháng 9/1950, Đông Khê là cứ điểm kiên cố của quân Pháp trên Đường số 4, mở màn Chiến dịch Biên giới Thu - Đông. Trận đánh kéo dài nhiều ngày đêm, ác liệt. Người chiến sĩ trẻ được giao nhiệm vụ mang bộc phá đánh lô cốt đầu cầu, mở đường cho đồng đội xung phong.

Khi ông đang băng qua các lớp hàng rào thép gai, một loạt trung liên của địch bắn nát cánh tay phải và sượt qua má. Cơn đau ập đến, rồi ông tỉnh lại giữa chiến trường. Câu chuyện không dừng ở chỗ ông “không biết đau”. Ông biết rõ cánh tay nát ấy đã vướng víu, không thể cầm bộc phá nữa. Trong lời tự thuật trước đại hội chiến sĩ thi đua sau này, ông kể đã quay xuống tìm một đồng đội, nhờ chặt phần cánh tay bị thương để còn làm được nhiệm vụ. Người đồng đội ngạc nhiên, khuyên ông về băng bó. Ông chỉ băng qua loa, ôm khối bộc phá bằng tay trái rồi lao lên. Lô cốt bị phá, đơn vị xung phong giành thắng lợi.

Rời chiến trường, ông còn nhường cáng cho những thương binh nặng hơn và tự mình đi bộ khoảng 4 km đường núi về trạm quân y.

Hãy thử đặt mình vào khoảnh khắc ấy: máu chảy, đau đớn, tiếng súng dồn dập và một lựa chọn không ai có thể làm thay. Huyền thoại thường rút gọn tất cả thành một chi tiết kỳ lạ. Nhưng đằng sau đó là một chàng trai hơn hai mươi tuổi, cũng biết đau và cũng có giới hạn của cơ thể mình. Điều làm nên phẩm chất của ông là việc ông chọn đi tiếp, vì đồng đội phía sau.

Lòng dũng cảm không phải là không biết đau, mà là sự lựa chọn đối diện hiểm nguy vì nhiệm vụ chung.

Sau chiến tranh, mang thương tật 71%, ông tiếp tục học văn hóa, công tác trong quân đội và được thăng quân hàm Đại tá năm 1985. Những người từng gặp ông nhớ một cụ già lạc quan, khiêm nhường. Khi sức khỏe còn tốt, ông vẫn tự tay quét dọn đường phố, giữ sạch khu dân cư, và vui vẻ nói rằng cánh tay trái còn lại giờ đã là cánh tay phải của mình.

Hôm nay, khi nhắc đến La Văn Cầu, chúng ta nhớ nhiều hơn một hành động phi thường. Chúng ta nhớ một con người đã đi qua nỗi đau bằng ý chí, rồi sống phần đời còn lại thật giản dị và có ích.

Xin nghiêng mình tưởng nhớ Đại tá, Anh hùng La Văn Cầu, người chiến sĩ Đông Khê đã để lại một phần thân thể nơi chiến trường, nhưng mang về cho dân tộc một ý chí nguyên vẹn.