“LA VĂN CẦU – KHÚC TRÁNG CA VỀ CÁNH TAY THÉP BÊN THÀNH ĐÔNG KHÊ”
Trong trận đánh cứ điểm Đông Khê (1950), người chiến sĩ trẻ tộc Tày - La Văn Cầu đã viết nên một huyền thoại bằng máu. Khi cánh tay phải bị trúng đạn nát bấy, ông đã nén đau đớn, nhờ đồng đội dùng rựa chặt đứt lìa phần xương thịt vướng víu để tiếp tục ôm khối bộc phá bằng tay trái, xông lên san phẳng lô cốt địch, mở đường cho quân ta tiến lên giành thắng lợi.
Những ngày tháng 9 năm 1950 ấy, không khí ở Cao Bằng nóng rực lên bởi ý chí quyết tâm nhổ bằng được cụm cứ điểm Đông Khê. Tôi lúc đó cùng tiểu đội với anh Cầu, một chàng trai người Tày hiền lành nhưng đôi mắt lúc nào cũng sáng quắc niềm tin.
Đêm mùng 10, sương mù bao phủ núi rừng, nhưng đạn pháo của địch từ đồn cao bắn ra xối xả, đỏ rực cả một góc trời. Anh Cầu nhận nhiệm vụ ôm bộc phá đánh vào lô cốt số 3 – một 'cái cuống họng' chắn ngang lối tiến công của quân ta. Khi anh đang băng mình qua những lớp rào thép gai dày đặc, một loạt đạn liên thanh từ phía giặc quét trúng người. Anh ngã xuống.
Tôi lao đến, thấy cánh tay phải của anh đã nát bấy, chỉ còn dính lại bởi một chút da thịt đỏ lòm, lủng lẳng bên sườn. Anh Cầu mặt tái mét vì mất máu nhưng không hề rên rỉ. Anh nhìn tôi, ánh mắt khẩn thiết rồi nói giọng đứt quãng: 'Phìn, chặt... chặt hộ mình cánh tay này đi cho gọn, để mình còn ôm bộc phá... nhanh lên!'. Tôi chết lặng, đôi tay run bắn không dám hạ xuống. Anh gầm lên: 'Vì Tổ quốc, chặt đi!'.
Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, một người đồng đội khác đã nghiến răng, dùng rựa chặt phăng phần cánh tay đang lủng lẳng ấy. Anh Cầu lịm đi một giây rồi choàng tỉnh, lấy tấm băng cá nhân quấn vội vết thương, dùng cánh tay trái còn lại ôm chặt khối bộc phá nặng 12kg. Anh gượng dậy, lảo đảo nhưng hiên ngang lao về phía lô cốt địch như một mũi tên.
'Ầm!' – Một tiếng nổ kinh thiên động địa. Lô cốt số 3 nổ tung, gạch đá và khói súng mù mịt. Anh Cầu đã dùng chính máu thịt và ý chí thép của mình để phá tan rào cản cuối cùng. Tiếng reo hò của quân ta vang động núi rừng: 'Xông lên! Trả thù cho anh Cầu!'.
Hành động tự chặt tay của anh Cầu không chỉ là sự dũng cảm, mà là biểu tượng của tinh thần 'Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh'. Sau này, mỗi khi kể lại cho con cháu nghe, tôi vẫn thấy tim mình thắt lại. Cánh tay ấy đã nằm lại ở Đông Khê, nhưng khí tiết của anh thì đã tạc vào dáng núi, trở thành ngọn lửa dẫn đường cho bao thế hệ thanh niên Việt Nam đứng lên giành lại độc lập dân tộc.”
