La Văn Cầu-Người anh hùng từ trận Đông Khê

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

LA VĂN CẦU – NGƯỜI ANH HÙNG TỪ TRẬN ĐÔNG KHÊ

Có những năm tháng đã lùi xa vào quá khứ, nhưng mỗi khi nhắc lại, lòng người vẫn không khỏi bồi hồi. Những năm tháng đất nước còn chìm trong chiến tranh, khi bao con người Việt Nam đã rời xa mái nhà thân thuộc, mang theo tuổi trẻ và khát vọng độc lập lên đường chiến đấu. Họ có thể xuất thân từ những miền quê khác nhau, mang những câu chuyện riêng, nhưng đều gặp nhau ở tình yêu dành cho tổ quốc và ý chí bảo vệ quê hương.

Trong dòng chảy lịch sử ấy, có những con người đã để lại dấu ấn không chỉ bằng chiến công mà còn bằng lòng dũng cảm và sự kiên cường trước những thử thách khắc nghiệt. Nhắc đến họ, ta nhớ về những hy sinh thầm lặng, những trận đánh gian nan và tinh thần bất khuất của những người chiến sĩ Việt Nam. Một trong những người để lại dấu ấn đậm sâu là La Văn Cầu – người chiến sĩ gắn liền với trận Đông Khê trong Chiến dịch Biên giới năm 1950.

I. TUỔI TRẺ GIỮA NHỮNG NĂM THÁNG ĐẤT NƯỚC CÒN CHIẾN TRANH.

La Văn Cầu sinh năm 1932, trong một gia đình dân tộc Tày ở tỉnh Cao Bằng. Tuổi thơ ông gắn liền với những ngày tháng chịu nhiều gian khổ, chứng kiến cảnh đất nước bị giày xới bởi ách đô hộ của thực dân. Cha ông bị thực dân Pháp bắt đi phu, bị hành hạ đến kiệt sức rồi qua đời. Mồ côi cha từ nhỏ, La Văn Cầu sớm thấu hiểu nỗi khổ của những người dân mất nước.

Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 , được cán bộ Cách mạng tuyên truyền, ông nhận ra chỉ có đi theo Đảng, theo Cách mạng mới giành được độc lập và cuộc sống ấm no cho nhân dân. Năm 1948, khi vừa tròn mười sáu, ông khai tăng hai tuổi để đủ điều kiện nhập ngũ, ông chính thức trở thành chiến sĩ của Đại đội 671, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316 (đoàn Cao – Bắc – Lạng). Từ một cậu bé miền núi nhút nhát, qua những tháng ngày rèn luyện gian khổ và những trận đánh khốc liệt, ông nhanh chóng trưởng thành và trở thành một tiểu đội trưởng gương mẫu, dũng cảm.

II. CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI THU ĐÔNG NĂM 1950 – TRẬN ĐÁNH LỊCH SỬ TẠI ĐÔNG KHÊ.

Năm 1950, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quan trọng. Để mở rộng căn cứ Việt Bắc, khai thông đường liên lạc và tạo điều kiện đưa cuộc kháng chiến phát triển, quân ta quyết định mở Chiến dịch Biên giới. Trung đoàn 174 nhận nhiệm vụ tiêu diệt đồn Đông Khê – một cứ điểm quan trọng trên tuyến đường số 4 nối Cao Bằng với Lạng Sơn, được lựa chọn là mục tiêu tiến công mở màn chiến dịch.

Đêm ngày 16/9/1950, trận đánh bước vào giai đoạn quyết liệt. Tổ bộc phá gồm 5 đồng chí do La Văn Cầu làm Tổ trưởng được giao nhiệm vụ phá hàng rào, tiêu diệt lô cốt đầu cầu, mở đường cho bộ đội tiến công. Trong điều kiện trang bị còn thiếu thốn, bộc phá không đủ, La Văn Cầu đã nảy ra sáng kiến tháo mìn của địch để phá hàng rào. Lúc áp sát mục tiêu dưới làn đạn rát, một luồng đạn liên thanh bắn trúng người ông. Cánh tay phải bị bắn gãy nát, treo lủng lẳng đầy máu. Nhận thức rằng nếu chậm trễ, đồng đội sẽ tiếp tục hi sinh và trận đánh sẽ thất bại. Trong thời khắc sinh tử, ông đề nghị đồng đội chặt đứt cánh tay phải bị thương để tiếp tục chiến đấu.

Nhận được sự hỗ trợ đau đớn nhưng cần thiết từ đồng đội, người chiến sĩ trẻ nén cơn đau, lấy khăn mùi xoa nhét vào miệng để khỏi cắn phải lưỡi. Bằng cánh tay còn lại, La Văn Cầu ôm trọn khối bộc phá nặng khoảng 12kg dùng hết sức lực lao lên nhét vào lỗ châu mai rồi giật kíp nổ. Một tiếng nổ vang trời, lô cốt đầu cầu bị đập tan, mở đường cho đại quân ta tràn lên làm chủ căn cứ.

Trận đánh Đông Khê diễn ra vào sáng 16 và kết thúc vào chiều 18/9/1950. thắng lợi của trận đánh đã mở đầu cho thành công của Chiến dịch Biên giới Thu - Đông năm 1950.

III. CUỘC SỐNG SAU CHIẾN CÔNG VÀ VINH DANH

Sau chiến dịch Biên giới năm 1950, tuy cánh tay phải không còn nhưng tinh thần chiến đấu của ông vẫn còn vẹn nguyên. La Văn Cầu được Đại tướng Võ Nguyên Giáp biểu dương là một trong những “lá cờ đầu trong phong trào giết giặc lập công”.

Năm 1951, ông vinh dự được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Chiến khu Việt Bắc. Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất tháng 5/1952, La Văn Cầu là một trong bảy người đầu tiên được Nhà nước trao tặng Huân chương Quân công hạng Ba và tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngày 10-8-1952, La Văn Cầu tiếp tục được trao tặng danh hiệu Anh hùng Thi đua ái quốc.

Sau chiến tranh, dù mang thương tật, ông vẫn tiếp tục học tập, công tác và cống hiến trên nhiều cương vị.

Ông là một trong những trường hợp hiếm hoi được lấy tên đặt cho đường phố khi còn sống.

La Văn Cầu nghỉ hưu vào năm 1996 với Quân hàm Đại tá. Sau đó, ông tiếp tục tham gia công tác xã hội, nguyên là Ủy viên Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, luôn là tấm gương sáng giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.

Vào chiều ngày 24/06/2026, Đại tá La Văn Cầu đã chút hơi thở cuối cùng tại bệnh viện Trung ương Quân đội 108, hưởng thọ 94 tuổi. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương vô hạn trong gia đình và hàng triệu con dân Việt Nam.

IV. DẤU ẤN NGƯỜI ANH HÙNG TRONG LỊCH SỬ.

Cuộc đời của Đại tá La Văn Cầu không chỉ được ghi nhớ bởi chiến công tại trận Đông khê năm 1950 mà còn bởi sự dũng cảm, ý chí kiên cường của một người chiến sĩ. Hành động vượt qua nỗi đau để tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ đã trở thành dấu ấn đặc biệt trong cuộc đời chiến đấu của ông.

Từ một người chiến sĩ bước ra từ chiến trường, được ngắm nhìn đất nước ở hai thời kỳ khác nhau, ông trở thành một biểu tượng lịch sử được nhiều người biết đến. Những con đường không chỉ mang tên một anh hùng mà còn gợi nhắc về một thời kỳ gian khó, khi biết bao người đã cống hiến tuổi trẻ và xương máu cho nền độc lập của dân tộc.

Đặc biệt, hình ảnh người chiến sĩ chỉ còn một cánh tay cùng câu nói đầy khí phách “Trái tim còn đập còn chiến đấu” đã khiến chúng ta nhận ra giới hạn không phải là nơi cơ thể dừng lại, mà giới hạn là nơi ý chí đầu hàng. Không ai có thể thấu hiểu nỗi đau mà ông đã trải qua, nhưng trong mỗi thế hệ những chiến công, sự cống hiến và tinh thần quả cảm của ông đã trở thành niềm tự hào của dân tộc.

Nhìn lại cuộc đời Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu, chúng ta càng hiểu rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao sự hy sinh của thế hệ đi trước. La Văn Cầu là một huyền thoại sống, là minh chứng hùng hồn cho sức mạnh của con người Việt Nam. Ghi nhớ câu chuyện của ông không chỉ tưởng nhớ một anh hùng, mà còn là cách để mỗi người tự nhắc mình sống xứng đáng với những giá trị mà cha ông đã gìn giữ. Thời gian có thể đưa những con người của một thời hoa lửa đi xa, nhưng lòng dũng cảm và tinh thần yêu nước mà họ để lại sẽ còn tiếp tục được các thế hệ sau trân trọng và phát huy.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Sơn Bình (26/06/2026), “ Anh hùng Quân đội La Văn Cầu – tấm gương ngời sáng”, Báo Quân đội nhân dân, https://www.qdnd.vn/anh-hung-luc-luong-vu-trang-nhan-dan/anh-hung-quan-doi-la-van-cau-tam-guong-ngoi-sang-1046184

2. VNExpress (26/06/2026), “La Văn Cầu, từ cậu bé 'sống cũng như chết' đến anh hùng quân đội”, https://vnexpress.net/la-van-cau-tu-cau-be-song-cung-nhu-chet-den-anh-hung-quan-doi-5090098.html

3. Lê Xuân Minh (29/05/2026), “Anh hùng La Văn Cầu - “Trái tim còn đập còn chiến đấu””, Báo Quân đội nhân dân, https://www.qdnd.vn/anh-hung-luc-luong-vu-trang-nhan-dan/anh-hung-la-van-cau-trai-tim-con-dap-con-chien-dau-1041718