LA VĂN CẦU – NGƯỜI LÍNH CHÀO TỔ QUỐC BẰNG CÁNH TAY TRÁI

Có một hình ảnh đã đi cùng nhiều thế hệ học sinh Việt Nam khi học về cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp: người chiến sĩ bị thương nặng ở cánh tay vẫn tiếp tục ôm bộc phá tiến lên phá lô cốt địch.

Người chiến sĩ ấy là La Văn Cầu.

Ông sinh năm 1931 tại Cao Bằng trong một gia đình nông dân người Tày nghèo khó. Cha mất sớm sau những năm tháng bị bắt đi phu. Tuổi thơ của La Văn Cầu vì thế gắn với cảnh nghèo và những mất mát của một đất nước còn dưới ách thực dân.

Năm 1948, khi còn rất trẻ, La Văn Cầu khai tăng tuổi để được nhập ngũ.

Một người lính tuổi đời còn chưa đầy hai mươi bắt đầu những tháng ngày chiến đấu giữa núi rừng biên giới.

Trong những năm đầu quân ngũ, La Văn Cầu tham gia nhiều trận đánh. Nhưng cái tên của ông gắn đặc biệt với trận Đông Khê trong Chiến dịch Biên giới năm 1950.

Trong trận đánh ấy, La Văn Cầu thuộc tổ bộc phá làm nhiệm vụ phá các công sự của địch, mở đường cho lực lượng phía sau tiến lên.

Giữa lúc chiến đấu, ông bị trúng đạn.

Một cánh tay bị thương rất nặng, gần như chỉ còn dính lại trên cơ thể.

Trong hoàn cảnh ấy, La Văn Cầu đề nghị đồng đội xử lý phần cánh tay bị thương để mình có thể tiếp tục chiến đấu. Sau khi được băng bó tạm, người chiến sĩ trẻ lại tiếp tục lao lên, đưa bộc phá đến vị trí lô cốt, góp phần mở đường cho đồng đội.

Khi đọc câu chuyện này trong vài dòng sách, người ta rất dễ nhìn nó như một biểu tượng.

Nhưng phía sau biểu tượng ấy từng là một con người bằng xương bằng thịt.

Có đau đớn.

Có máu.

Có sự sống đang bị đe dọa.

Và cũng có một chàng trai mới mười chín tuổi.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ và được yêu cầu rút về tuyến sau cấp cứu, La Văn Cầu vẫn từ chối nằm cáng vì thấy còn những đồng đội bị thương nặng hơn. Ông tự vượt một quãng đường nhiều cây số để về trạm quân y.

Năm 1952, La Văn Cầu được tuyên dương Anh hùng trong đợt phong tặng đầu tiên.

Nhưng chiến tranh để lại trên cơ thể ông một dấu vết không bao giờ mất.

Cánh tay phải đã không còn.

Từ đó, người lính phải tập lại rất nhiều việc bằng cánh tay trái.

Sau chiến tranh, La Văn Cầu tiếp tục phục vụ quân đội và công tác trong nhiều năm. Người ta nhớ đến một chi tiết rất đặc biệt: ông thực hiện động tác chào điều lệnh bằng tay trái.

Một động tác tưởng như rất nhỏ.

Nhưng nhìn vào đó có thể thấy cả một cuộc đời.

Cánh tay phải của người lính đã nằm lại trong trận đánh năm 1950.

Cánh tay trái tiếp tục giơ lên chào Tổ quốc trong những năm tháng hòa bình.

Sau khi nghỉ công tác, La Văn Cầu vẫn thường xuyên gặp gỡ thanh thiếu niên, học sinh và các thế hệ chiến sĩ trẻ. Có những người từng được chính ông thắt khăn quàng đỏ khi còn là thiếu nhi và mang ký ức ấy theo suốt nhiều thập niên.

Tháng 6 năm 2026, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu qua đời sau một cuộc đời gần một thế kỷ.

Tin ông mất khiến người ta một lần nữa nhớ lại trận Đông Khê.

Nhưng có lẽ, khi một người anh hùng rời đi, điều còn lại không chỉ là chiến công.

Đó còn là cách họ đã sống sau chiến công ấy.

La Văn Cầu mang thương tật trong phần lớn cuộc đời nhưng vẫn tiếp tục làm việc, gặp gỡ thế hệ trẻ và kể lại những năm tháng chiến đấu. Ông đã sống lâu hơn rất nhiều so với chàng trai mười chín tuổi của trận Đông Khê, nhưng hình ảnh người chiến sĩ trẻ ấy vẫn luôn đi cùng tên ông.

Ngày nay, những người trẻ không còn phải đối diện với một lô cốt giữa chiến trường.

Những thử thách của cuộc sống cũng rất khác.

Nhưng câu chuyện La Văn Cầu vẫn nhắc đến một phẩm chất không thay đổi theo thời gian: khi đã lựa chọn trách nhiệm của mình, con người có thể tìm thấy sức mạnh để vượt qua những giới hạn tưởng như không thể vượt qua.

Một cánh tay đã nằm lại trong chiến tranh.

Cánh tay còn lại tiếp tục sống, lao động và giơ lên trong những lần chào Tổ quốc.

Có lẽ không cần thêm một hình ảnh nào khác để nói về cuộc đời người lính ấy.