LA VĂN CẦU – NGƯỜI LÍNH TRÊN MẶT TRẬN BIÊN GIỚI
Tác giả: Phan Thị Thanh Thủy

Mùa thu năm 1950, trên vùng biên giới Cao Bằng – Lạng Sơn, quân đội ta bước vào một chiến dịch có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Đó là Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950, diễn ra từ ngày 16 tháng 9 đến ngày 14 tháng 10 năm 1950.
Đây là chiến dịch tiến công quy mô lớn đầu tiên của quân đội ta trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Thắng lợi của chiến dịch không chỉ phá vỡ tuyến phòng ngự của quân Pháp trên Đường số 4, mở rộng căn cứ địa Việt Bắc và khai thông biên giới, mà còn đánh dấu bước trưởng thành quan trọng của quân đội ta, tạo thế và lực cho những thắng lợi tiếp theo.
Giữa chiến trường ấy có một người lính trẻ người Tày đến từ Cao Bằng: La Văn Cầu.
Ông tham gia quân đội từ năm 1948, khi tuổi đời còn rất trẻ. Những năm đầu trong quân ngũ cũng là những năm ông trưởng thành qua từng trận đánh. Trước Chiến dịch Biên giới, La Văn Cầu đã tham gia một số trận chiến đấu trên chiến trường Cao Bằng. Đến năm 1950, ông được giao nhiệm vụ trong trận đánh Đông Khê, một trận đánh quan trọng mở màn Chiến dịch Biên giới.
Đông Khê là một cứ điểm được quân Pháp xây dựng kiên cố trên Đường số 4. Để mở đường cho bộ đội tiến vào, các chiến sĩ bộc phá phải phá hàng rào, đánh các lô cốt đầu cầu và mở cửa cho lực lượng xung kích tiến lên.
La Văn Cầu khi ấy là chiến sĩ trong tổ bộc phá.
Nhiệm vụ của ông là mang bộc phá tiến lên, phá lô cốt của địch.
Trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt. Trong lúc thực hiện nhiệm vụ, La Văn Cầu bị đạn địch bắn giập nát cánh tay phải. Vết thương rất nặng, nhưng ông hiểu rằng nếu dừng lại, nhiệm vụ của tổ bộc phá có thể bị ảnh hưởng.
Trong tình thế ấy, La Văn Cầu đã yêu cầu đồng đội chặt phần cánh tay bị thương để không cản trở việc tiếp tục chiến đấu. Sau đó, ông dùng cánh tay còn lại ôm khối bộc phá, tiếp tục tiến về phía lô cốt địch.
Ông đã phá được lô cốt đầu cầu, mở đường cho đồng đội xung phong.
Một người lính mất đi một cánh tay.
Nhưng nhiệm vụ của người lính vẫn được hoàn thành.
Điều đáng nhớ trong câu chuyện về La Văn Cầu không chỉ nằm ở sự gan dạ trong một khoảnh khắc sinh tử. Đó còn là hình ảnh của những người lính Việt Nam trong những năm đầu của cuộc kháng chiến – khi quân đội còn phải chiến đấu trong điều kiện thiếu thốn về vũ khí, trang bị và hậu cần, nhưng từng bước trưởng thành qua thực tiễn chiến trường.
Chiến thắng Biên giới Thu – Đông năm 1950 đã chứng minh sự trưởng thành đó. Quân đội ta lần đầu tiên tổ chức một chiến dịch tiến công quy mô lớn, giành được thắng lợi quan trọng và từng bước giành quyền chủ động chiến lược trên chiến trường chính.
Còn với La Văn Cầu, chiến công ở Đông Khê đã đưa tên tuổi ông trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của người chiến sĩ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Ngày 19 tháng 5 năm 1952, La Văn Cầu là một trong những chiến sĩ đầu tiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất.
Nhưng nếu chỉ nhớ về La Văn Cầu bằng hình ảnh một người lính bị thương vẫn ôm bộc phá tiến lên, chúng ta có thể quên rằng phía sau khoảnh khắc ấy là cả một cuộc đời.
Ông cũng từng là một người thanh niên.
Từng bước vào quân đội khi tuổi đời còn rất trẻ.
Từng cùng đồng đội hành quân qua những con đường núi, sống giữa những ngày tháng thiếu thốn và hiểm nguy.
Và cũng giống như biết bao người lính khác, ông đã bước vào chiến trường mà không thể biết phía trước mình sẽ là ngày trở về hay một trận chiến không có ngày mai.
Nhưng chính những con người bình thường ấy đã làm nên những điều phi thường.
La Văn Cầu mất một cánh tay trên chiến trường Đông Khê, nhưng câu chuyện về ông không dừng lại ở thương tích. Nó trở thành câu chuyện về ý chí, lòng dũng cảm và sự trưởng thành của một thế hệ người lính trong những năm đầu của cuộc kháng chiến.
Từ những trận đánh ở Biên giới năm 1950, quân đội ta tiếp tục trưởng thành, tiếp tục giành những thắng lợi mới. Chiến thắng Biên giới trở thành một bước ngoặt quan trọng, tạo cơ sở để quân và dân ta tiến tới những chiến thắng lớn hơn trong những năm sau đó, mà đỉnh cao là Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954.
Vì thế, khi nhìn lại lịch sử, có những cái tên được nhớ đến bởi một trận đánh.
Có người được nhớ bởi một lá cờ.
Có người được nhớ bởi một khẩu pháo.
Và có người được nhớ bởi một cánh tay đã để lại nơi chiến trường nhưng tinh thần chiến đấu thì còn mãi.
La Văn Cầu là một trong những người như thế.
Một người lính trẻ đã bước vào cuộc chiến với những gì mình có, và bằng lòng dũng cảm của mình, đã để lại cho lịch sử một câu chuyện lớn hơn chính cuộc đời mình.


