La Văn Cầu trong bức tranh sơn dầu năm 1958

Không chỉ được ghi lại trong những trang sử về Chiến dịch Biên giới năm 1950, hình ảnh Anh hùng La Văn Cầu còn sớm đi vào nghệ thuật.

Tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia hiện lưu giữ bức tranh sơn dầu mang tên “La Văn Cầu”, do họa sĩ Lê Vinh sáng tác năm 1958, kích thước 60 x 80 cm.

Tác phẩm ra đời chỉ tám năm sau trận Đông Khê – nơi tên tuổi La Văn Cầu gắn với một trong những câu chuyện tiêu biểu về lòng dũng cảm của người chiến sĩ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Tháng 9/1950, trong trận đánh cứ điểm Đông Khê mở màn Chiến dịch Biên giới, La Văn Cầu bị thương nặng ở cánh tay khi đang thực hiện nhiệm vụ phá công sự địch. Không rời trận địa, người chiến sĩ trẻ tiếp tục cùng đồng đội thực hiện nhiệm vụ, góp phần mở đường cho đơn vị tiến công.

Năm 1952, La Văn Cầu được tuyên dương Anh hùng Quân đội tại Đại hội Anh hùng, Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất.

Sáu năm sau, họa sĩ Lê Vinh đưa câu chuyện ấy vào hội họa.

Theo hồ sơ của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, tác phẩm được sáng tác nhằm ngợi ca hành động anh hùng của La Văn Cầu trong trận Đông Khê. Bức tranh mang ký hiệu 19015/ĐD.1234, hiện là một phần trong sưu tập tranh, tượng về đề tài chiến tranh cách mạng của Bảo tàng.

Hơn nửa thế kỷ sau ngày tác phẩm ra đời, người xem hôm nay vẫn có thể gặp lại câu chuyện Đông Khê qua một hình thức khác: không chỉ bằng những dòng tư liệu lịch sử, mà qua đường nét, hình khối và màu sắc của một tác phẩm mỹ thuật.

Đó cũng là một cách ký ức được trao truyền giữa các thế hệ.

Bởi lịch sử không chỉ được lưu giữ trong sách, tài liệu hay những kỷ vật chiến trường. Lịch sử còn được những người nghệ sĩ của từng thời đại ghi lại bằng chính tác phẩm của mình, để hình ảnh của một thế hệ từng chiến đấu và hy sinh tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay.