La Văn Cầu trong trận Đông Khê

Câu chuyện: La Văn Cầu trong trận Đông Khê – lời kể của chính ông La Văn Cầu

La Văn Cầu (1931–2023), quê ở Trùng Khánh, Cao Bằng, là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, chiến sĩ tham gia Chiến dịch Biên giới năm 1950. Trong các hồi ký và nhiều lần kể chuyện sau này, chính ông La Văn Cầu là nhân chứng lịch sử trực tiếp của một trong những trận đánh ác liệt nhất thời kháng chiến chống thực dân Pháp: trận đánh cứ điểm Đông Khê.

Theo lời kể của La Văn Cầu, Đông Khê là một cứ điểm quan trọng của quân Pháp trên đường số 4, được phòng thủ rất kiên cố. Muốn mở đường cho chiến dịch, quân ta buộc phải chiếm được Đông Khê. Khi nhận nhiệm vụ, ông biết rõ đây là trận đánh sống còn, thương vong sẽ rất lớn.

Trong trận đánh, La Văn Cầu được giao nhiệm vụ mang bộc phá đánh lô cốt – một nhiệm vụ cực kỳ nguy hiểm. Ông kể rằng khi vừa tiếp cận mục tiêu thì bị đạn địch bắn trúng, cánh tay phải gần như bị dập nát. Máu chảy rất nhiều, cơn đau dữ dội khiến ông choáng váng, có lúc tưởng như không thể tiếp tục.

Những người xung quanh đề nghị đưa ông ra khỏi trận địa để cứu chữa. Nhưng theo lời ông, lúc đó trong đầu chỉ có một suy nghĩ: nếu không phá được lô cốt, đơn vị sẽ bị chặn lại, nhiều đồng đội sẽ hy sinh. Trong hoàn cảnh ấy, ông đã đưa ra một quyết định mà sau này chính ông cũng nói là “không kịp suy nghĩ lâu”.

La Văn Cầu nhờ đồng đội chặt đứt phần cánh tay đã nát, buộc chặt vết thương bằng dây, rồi tiếp tục ôm bộc phá lao lên phía trước. Ông kể rằng khi đó ông không còn cảm thấy đau nữa, chỉ còn nghe tiếng tim đập mạnh và tiếng súng nổ xung quanh. Bằng nỗ lực cuối cùng, ông đã áp bộc phá vào lô cốt, phá hủy cứ điểm, mở đường cho đơn vị xung phong.

Sau khi lô cốt bị phá, quân ta làm chủ trận địa Đông Khê. La Văn Cầu ngất đi và được đồng đội đưa về tuyến sau cấp cứu. Ông sống sót, nhưng mất vĩnh viễn cánh tay phải. Nhiều năm sau, khi kể lại sự việc, ông nói rằng lúc tỉnh dậy, điều đầu tiên ông hỏi không phải là tay mình còn hay mất, mà là:
“Trận đánh có thắng không?”

Với La Văn Cầu, đó không phải là hành động anh hùng theo nghĩa phô trương, mà là bổn phận của một người lính trong thời khắc quyết định. Ông nhiều lần nhấn mạnh rằng nếu hôm đó không phải ông, thì một người khác cũng sẽ làm như vậy, bởi tinh thần chung của bộ đội lúc ấy là sẵn sàng hy sinh để hoàn thành nhiệm vụ.

Sau chiến tranh, La Văn Cầu trở về đời thường với thân thể không còn nguyên vẹn. Nhưng ông không cho phép mình gục ngã. Ông tiếp tục lao động, tham gia công tác xã hội, kể chuyện cho thế hệ trẻ nghe về những năm tháng chiến tranh gian khổ. Trong mỗi câu chuyện, ông luôn nhắc đến đồng đội đã hy sinh, coi chiến công của mình là kết quả của sự đoàn kết, chứ không phải công lao cá nhân.

Qua lời kể của chính La Văn Cầu – nhân chứng lịch sử trực tiếp, trận đánh Đông Khê hiện lên không chỉ là một sự kiện quân sự, mà là cuộc thử thách khốc liệt của ý chí con người. Trong hoàn cảnh tưởng chừng không thể vượt qua, người lính Việt Nam đã đặt lợi ích của tập thể và của đất nước lên trên nỗi đau thể xác của bản thân.

Câu chuyện ấy cho thấy chiến tranh không chỉ được làm nên bởi mệnh lệnh hay chiến lược, mà bởi những quyết định trong khoảnh khắc sinh tử của con người cụ thể. La Văn Cầu, bằng chính trải nghiệm của mình, đã trở thành nhân chứng sống cho tinh thần quật cường của quân đội và nhân dân Việt Nam trong thời kỳ đấu tranh giành độc lập.