La Văn Cầu - Ý chí thép và cánh tay hy sinh vì Tổ quốc
Nhân vật chính: La Văn Cầu (Chiến sĩ bộc phá thuộc Trung đoàn 174, Đại đoàn 316, người dân tộc Tày). Bối cảnh lịch sử: Trận đánh đồn Đông Khê mở màn Chiến dịch Biên giới Thu Đông năm 1950 (tháng 9/1950). Diễn biến chính: 1. Nhiệm vụ quyết định: Đồn Đông Khê là vị trí phòng thủ then chốt của quân Pháp trên Đường số 4. La Văn Cầu được giao nhiệm vụ chỉ huy tổ bộc phá ôm bom phá lô cốt rồng — hỏa điểm kiên cố nhất của địch đang khống chế hướng tiến công của ta. 2. Bị thương nặng khi áp sát: Khi đang trườn lên áp sát mục tiêu dưới mưa đạn chát chúa, La Văn Cầu bị trúng đạn pháo của địch khiến cánh tay phải bị gãy nát và trúng thêm một vết thương ở má. 3. Hành động phi thường: Nhìn cánh tay phải lủng lẳng chỉ còn dính chút da thịt gây vướng víu, La Văn Cầu không hề nao núng. Anh quay sang nhờ đồng đội Nông Quốc Việt dùng dao găm chặt đứt rời cánh tay bị thương giúp mình để khỏi vướng chân. 4. Hoàn thành nhiệm vụ: Dù mất vô vàn máu và chịu đau đớn tột cùng, anh ôm quả bộc phá nặng 12kg bằng tay trái còn lại, dùng hết tàn lực nhô lên ném thẳng vào chân lô cốt địch, đánh sập hỏa điểm then chốt. Kết cục: Lô cốt bị tiêu diệt, mở đường cho toàn đơn vị xung phong làm chủ hoàn toàn căn cứ Đông Khê. Trận đánh kết thúc thắng lợi rực rỡ, La Văn Cầu trở thành một trong những Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam (được phong tặng năm 1952).
Trong khúc ca khải hoàn của Chiến dịch Biên giới Thu Đông năm 1950, trận công kiên Đông Khê đã ghi dấu một kỳ tích phi thường về lòng dũng cảm: người chiến sĩ trẻ tộc Tày La Văn Cầu nhờ đồng đội chặt đứt cánh tay bị thương của chính mình để tiếp tục ôm bộc phá phá nát lô cốt giặc.
Sinh ra tại huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, La Văn Cầu lớn lên trong cảnh quê hương bị giặc Pháp chiếm đóng. Mang trong mình mối thù nhà nợ nước, năm 1948, anh khai tăng tuổi để được nhập ngũ vào Trung đoàn 174. Sự kiên cường, dẻo dai và tinh thần kỷ luật cao đã giúp người chiến sĩ trẻ nhanh chóng trở thành một tổ trưởng bộc phá tin cậy của đơn vị.
Rạng sáng ngày 16 tháng 9 năm 1950, tiếng súng tiến công cứ điểm Đông Khê rền vang khắp núi rừng Việt Bắc. Đơn vị của La Văn Cầu có nhiệm vụ tiêu diệt lô cốt rồng — "mắt thần" hỏa lực kiên cố nhất của quân Pháp. Từ hỏa điểm này, các khẩu đại liên nhả đạn liên hồi, bịt chặt đường tiến của bộ đội ta. Nhiều chiến sĩ xung kích ngã xuống, tình thế vô cùng gay go.
Nhận lệnh ôm bộc phá lên tiêu diệt hỏa điểm, La Văn Cầu cắn răng xông lên giữa làn mưa đạn. Khi chỉ còn cách mục tiêu vài mét, một mảnh đạn pháo địch nổ gần cắm phập vào má và đánh gãy nát cánh tay phải của anh. Máu phun ra xối xả, thân hình anh ngã gục xuống đất.
Khi tỉnh lại sau vài giây ngất đi vì đau đớn, La Văn Cầu nhận ra cánh tay phải của mình đã dập nát, chỉ còn dính đung đung lại bằng một vạt da mỏng. Thấy cánh tay bị thương đung đưa vướng víu, không thể ôm quả bộc phá nặng 12kg, anh trườn lại gần đồng đội Nông Quốc Việt và thốt lên lời đề nghị lay động lòng người: "Anh chặt giùm tôi cánh tay này để tôi tiếp tục đánh lô cốt!".
Xót xa trước thương tích của đồng đội, người chiến sĩ đi cùng chần chừ không lỡ. Nhưng trước ánh mắt quyết liệt và lời giục giã dồn dập của La Văn Cầu, anh Việt đành dùng con dao găm chặt đứt vạt da còn lại.
Nén đau đớn tột cùng, La Văn Cầu dùng cánh tay trái duy nhất còn nguyên vẹn ôm ghì lấy khối bộc phá. Anh gồng mình trườn tiếp lên dốc đá, áp sát vách bê tông của lô cốt địch rồi dùng hết sức lực châm ngòi, đẩy quả nổ vào kẽ hở chân hỏa điểm rồi lăn mình xuống hố đạn.
Bùng! Một tiếng nổ rung chuyển đất trời dội lên. Lô cốt rồng cùng khẩu đại liên của địch bị đánh nát vụn. Cửa mở đã khai thông, hàng trăm chiến sĩ ta như vũ bão tràn lên tiêu diệt toàn bộ quân giặc tại đồn Đông Khê.
Hành động kiên cường của La Văn Cầu đã trở thành lá cờ đầu thi đua giết giặc lập công trong toàn quân. Hình ảnh người anh hùng Tây Bắc chấp nhận hy sinh một phần thân thể để đổi lấy chiến thắng cho đồng đội mãi mãi là biểu tượng bất tử của tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".
