LẠI TIẾP TỤC “TỔNG TIẾN CÔNG”

Các đơn vị đánh vào thị xã Quy Nhơn trong Tết Mậu Thân vừa rút ra thì nhận được điện của cấp trên: “ chiến dịch Mậu Thân là một giai đoạn liên tục tiến công không được dừng lại”. Ban chỉ huy Mặt trận nghiên cứu kỹ bức điện và nhận thức rằng “ chiến dịch phải đánh nhiều đợt nối tiếp nhau trong một thời gian dài. Kết thúc chiến dịch là do cấp trên quyết định, không phụ thuộc vào tình hình cụ thể của một đơn vị nào.”

Từ nhận thức đó, mặc dù hai tháng qua, các đơn vị liên tục quần lộn đánh địch, quân số tổn thất không có bổ sung nhưng chúng tôi phải chấp hành mệnh lệnh cấp trên để phối hợp với toàn miền. Cái khó lúc này là không còn yếu tố bí mật, bất ngờ và quân số, vũ khí thiếu hụt. Nhưng “quân lệnh như sơn”, phải quán triệt tinh thần đó tới từng cán bộ, chiến sỹ, động viên anh em tiếp tục chiến đấu. Bộ Tư lệnh Sư đoàn 3 Sao Vàng cử đồng chí Nguyễn Huyền (tức Nguyễn Đình Trọng), Phó chính ủy Sư đoàn xuống Khu Đông. Cùng đi có Tiểu đoàn 300 đặc công của Quân khu 5. Sự có mặt của chỉ huy Sư đoàn và lực lượng đặc công đã tăng thêm niềm tin và phấn khởi trong cán bộ, chiến sỹ Trung đoàn 12. Họ lại hào hứng vào trận.

Đợt tiến công này, cả Trung đoàn ra quân. Tiểu đoàn đặc công đánh căn cứ Xuân Mỹ trên núi Kỳ Sơn và trận địa pháo tại ngã ba Quán Cây Xoài ( xã Phước Thuận). Đây là những mục tiêu do bọn Nam Triều Tiên chiếm giữ, Tiểu đoàn 4 đánh các vị trí ngoại vi quận lỵ Tuy Phước. Tiểu đoàn 5 bố trí tại xã Phước Sơn, sẵn sàng đánh địch hành quân giải toả. Hỏa lực của trung đoàn tập kích, khống chế các trận địa pháo địch ở Gò Bồi ( Phước Hòa) và Mỹ Long ( Cát Thắng). Tiểu đoàn 6 làm lực lượng dự bị. Sở chỉ huy trung đoàn ( tiền phương) đặt tại xã Phước Sơn có đồng chí Huyền (phó chính ủy Sư đoàn) tham gia.

Việc tổ chức cho các đơn vị hành quân giữa vùng đồng bằng nhiều sông, rạch khá vất vả, chỉ đi được vào ban đêm. Ban ngày ém quân trong các làng hoang. Cỏ, cây dại rậm rạp nhưng thấp bé, trực thăng tuần tiễu của địch có thể bay đến bất cứ lúc nào. Nếu sơ hở để lộ dấu vết là bom, pháo và chúng đổ quân vào đánh ngay. Bộ phận đánh các mục tiêu sát thị xã Quy Nhơn phải vượt sông Gò Bồi, dùng thuyền chèo trên đầm Thị Nại vào trú quân dưới tán lá sú, vẹt ở mé đầm. Bộ đội mắc võng giữa các cành của những cây mắm, ăn cơm vắt, nhai gạo rang. Khi có máy bay địch đi lùng là phải ngâm mình xuống nước

Ban lãnh đạo Mặt trận đã chỉ thị cho cơ sở ta ở xã Phước Sơn tích cực giúp đỡ các đơn vị. Ở Khu Đông, thời gian này xã Phước Sơn là xã còn dân và có cơ sở mạnh nhất. Bao nhiêu lần địch xúc tát vào vùng chúng kiểm soát, đồng bào vẫn đấu tranh quay trở về thôn xóm. Lần này, những tưởng sau Tết Mậu Thân, các lực lượng vũ trang đã rút lên núi nhưng lại được báo bộ đội chủ lực Sao Vàng trở về, nhân dân vui mừng lo sắm cơm nước chào đón. Các mẹ, các chị che đèn rọi từng chiến sĩ khen ngợi: “ Tuổi trẻ, thư sinh thế này mà đánh giặc thật anh dũng, kiên cường.”

23 giờ ngày 22 tháng 4 năm 1968, cơm nước xong, các đơn vị hành quân tiếp cận căn cứ địch. Đúng 1 giờ ngày 23 tháng 4 năm 1968, đặc công đánh chiếm trận địa pháo quán Cây Xoài. Chỉ có tiếng đạn B40, B41 và thủ pháo, lựu đạn...Sau 30 phút, 5 khẩu pháo 105 ly của địch bị phá hủy, 15 xe quân sự bị đốt cháy. Một đại đội quân Nam Triều Tiên gian ác phải đền mạng. Cùng thời gian đó, cứ điểm Xuân Mỹ ở núi Kỳ Sơn cũng bị tiến công. Nhưng do nghiên cứu địa hình gấp gáp, không phát hiện hết các hàng rào phòng thủ nên ta đột nhập được ba hàng rào, còn hai hàng rào nữa đã đến giờ nổ súng. Ban chỉ huy tiểu đoàn quyết định cường tập để thực hiện mệnh lệnh hiệp đồng chiến đấu. Cường tập mà không có pháo binh chi viện nên bộ đội ta không thể nào vượt qua lưới đạn dày đặc của địch. Hơn 50 cán bộ,chiến sỹ đã hy sinh ngay trên hàng rào. Trận đánh thất bại. Một sự mất mát to lớn đối với ta, vì đây là những chiến sỹ đặc công ưu tú. Họ sẵn sàng đánh đổi cả tính mạng mình vì sự nghiệp cách mạng nói chung, vì phong trào cách mạng của tỉnh Bình Định nói riêng. Suốt ngày hôm đó (23-4), bọn Nam Triều Tiên đã dùng xe chở thi haì của 56 cán bộ chiến sỹ đặc công chôn chung ở ba đoạn hào dưới chân núi Kỳ Sơn. Sau ngày đất nước thống nhất, chính quyền và nhân dân Tuy Phước đã quy tập hài cốt anh em vào nghĩa trang liệt sỹ.

Trở lại với đêm 22 rạng 23- 4- 1968, phối hợp với Tiểu đoàn 300 đặc công, các chiến sỹ Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 12 đánh vào các chốt địch ở ngoại vi quận lỵ Tuy Phước. Đại đội hỏa lực của Trung đoàn và các Tiểu đoàn, pháo kích vào trung tâm quận lỵ Tuy Phước. Lửa cháy ngút trời. Các trận địa pháo địch ở Mỹ Long, Gò Bồi bị pháo ta kìm chặt, không phản ứng được. Hoàn thành nhiệm vụ trong đêm, bộ đội rút về các vị trí quy định, sẵn sàng đánh địch phản kích.

8h ngày 24- 4-1968, địch cho máy bay phản lực ném bom vào thôn Kỳ Sơn. Trực thăng vũ trang đến bắn phá dọn đường cho hai chi đoàn xe M113 và hai tiểu đoàn quân Nam Triều Tiên hành quân bộ từ quận lỵ Tuy Phước xuống. Đồng thời dùng trực thăng đổ một tiểu đoàn khác xuống núi Kỳ Sơn. Tiểu đoàn 4 bắn cháy bốn chiếc. Đoàn xe tăng địch đến đầu thôn Kỳ Sơn bị Tiểu đoàn 5 bắn cháy ba chiếc. Đội hình địch dừng lại, không dám tiến công bằng bộ binh, chỉ dùng bom, pháo đánh suốt ngày vào trận địa ta. Phó chính ủy Sư đoàn cùng Ban chỉ huy Trung đoàn 12 nhận định: ngày 25 địch sẽ tăng lực lượng bộ binh và xe tăng mới tiến công. Ta không thể trụ đánh như Tiểu đoàn 6 ở Phương Danh Nam trước đây, phải khẩn trương đưa bộ phận hậu cần và thương binh về núi Bà. Các đại đội bộ binh tổ chức gọn nhẹ ở lại, dựa vào công sự đánh theo hình thức chống càn. Đánh xong, rút xuống hầm bí mật do địa phương đã chuẩn bị.

Đúng như dự đoán, sáng 25- 4- 1968, địch dùng gần 100 xe tăng và xe các loại, đổ thêm lính bảo an cùng với một Trung đoàn quân Nam Hàn ào ạt đánh vào xã Phước Sơn. Ta quần đánh suốt ngày với địch, sau đó rút vào hầm bí mật. Tiểu đoàn 5 hy sinh năm đồng chí. Đồng chí Nguyễn Đình Trọng ( Huyền) phó chính ủy Sư đoàn Sao Vàng và đồng chí Quý tham mưu phó Trung đoàn 12 đã hy sinh do xe tăng địch đè sập hầm bí mật.

Tối hôm đó, các đơn vị được lệnh rút khỏi khu vực tác chiến. Địch đoán hướng lui quân của ta là núi Bà nên dùng máy bay, pháo binh bắn chặn và đổ quân mai phục mọi con đường. Các chiến sỹ Tiểu đoàn 5 được giúp đỡ của địa phương và che chở của nhân dân, đã đi sâu vào vùng địch kiểm soát ở tận chân đèo Cù Mông, 15 ngày sau mới về tới núi Bà.