LÂM HOÀNH – KHÚC TRÁNG CA BẤT TỬ NƠI SÓNG NƯỚC THUẬN AN
Trong những trang sử nhuốm màu máu và lửa của mảnh đất Thuận An, thành phố Huế, có một chương bi tráng khắc ghi tên tuổi của những bậc tiền nhân đã dùng cái chết để gìn giữ bờ cõi. Giữa lòng triều đình nhà Nguyễn thế kỷ XIX đầy biến động, quan Phó bảng Lâm Hoành hiện lên như một biểu tượng của lòng trung kiên và khí tiết bất khuất, người đã hòa dòng máu của mình vào sóng nước Thuận An để giữ trọn lời thề với Tổ quốc.
Lâm Hoành (1824 - 1883), vốn là một bậc đại thần có lòng thương dân sâu sắc. Thuở làm quan Bố chính Quảng Ngãi, gặp lúc thiên tai đói kém, ông đã không ngần ngại xin triều đình chẩn cấp, cứu sống hàng vạn con người. Đến năm 1883, khi thực dân Pháp ráo riết dòm ngó kinh thành Phú Xuân, với tầm nhìn chiến lược của một vị quan lo nghĩ cho vận mệnh quốc gia, ông đã dâng sớ tâu vua: "Cửa biển Thuận An là cửa ngõ Kinh sư, việc phòng bị rất là quan yếu". Ý thức được hiểm họa cận kề, ông được triều đình sung làm Thuận An hải phòng Phó phòng luyện, trực tiếp ra trấn giữ Trấn Hải Thành — chiếc chìa khóa sống còn bảo vệ Huế từ hướng biển.
Tháng 8 năm 1883, bước ngoặt lịch sử đau thương ập đến. Đô đốc Courbet chỉ huy hạm đội chiến thuyền viễn chinh Pháp hùng hổ tiến vào cửa biển Thuận An. Chúng ỷ vào đại bác hạng nặng tầm xa, liên tục nã pháo như trút bão lửa xuống các đồn lũy Hòa Duân và Trấn Hải. Trước sức mạnh hỏa lực vượt trội của kẻ thù, quân dân ta với vũ khí thô sơ vẫn ngoan cường bám trụ thành lũy. Lâm Hoành cùng các tướng lĩnh như Trần Thúc Nhẫn, Lê Sĩ đã đứng nơi đầu sóng ngọn gió, trực tiếp chỉ huy binh sĩ bắn trả quyết liệt, giữ vững trận địa suốt nhiều ngày đêm.
Thế nhưng, trước sự chênh lệch quá lớn về vũ khí, các hải đồn lần lượt bị phá hủy, Trấn Hải Thành vỡ, phòng tuyến Thuận An thất thủ trong làn khói đạn tàn khốc. Không chịu khuất phục trước họng súng của quân xâm lược, cũng không cam lòng nhìn cửa ngõ kinh thành rơi vào tay giặc, quan Tham tri Lâm Hoành cùng người đồng chí hướng Trần Thúc Nhẫn đã đưa ra quyết định bi tráng nhất đời mình. Các ông đồng loạt gieo mình xuống dòng nước xiết của cửa biển Thuận An để tuẫn tiết. Tiếng sóng gầm vang ngày hôm ấy như khúc nhạc tiễn đưa những linh hồn trung nghĩa, thà làm ma nước Nam chứ quyết không sống quỳ dưới gót giày viễn chinh Pháp.
Cái chết của Lâm Hoành và các nghĩa sĩ tại Thuận An đã thổi bùng lên ngọn lửa căm thù giặc sâu sắc trong nhân dân, trở thành tiền đề cho các phong trào kháng chiến kiên cường về sau như biến cố thất thủ Kinh đô và phong trào Cần Vương. Hơn một thế kỷ đã trôi qua, cửa biển Thuận An nay đã yên bình với những bãi cát trắng trải dài thơ mộng, nhưng câu chuyện về sự hy sinh anh dũng của ông vẫn mãi là một tượng đài bất tử. Máu của Lâm Hoành đã hòa vào lòng biển, hóa thành tấc đất ngọn sóng, nhắc nhở các thế hệ mai sau về bài học lòng yêu nước và ý chí giữ vững chủ quyền thiêng liêng của quê hương.
Sưu tầm :chi đoàn 10/7- Đoàn trường THPT Thuận An
Nguồn: Lấy từ bộ chính sử Đại Nam thực lục (Chính biên) của Quốc sử quán triều Nguyễn.
