Lâm Quang Ky – “Lê Lai xứ Kiên Giang” của nghĩa quân kháng Pháp
Lâm Quang Ky (1839‑1868) là phó tướng đắc lực của anh hùng Nguyễn Trung Trực. Ông được nhân dân gọi là “Lê Lai Kiên Giang” vì đã khoác chiến bào giả làm chủ tướng, tự nộp mình để giúp Nguyễn Trung Trực và nghĩa quân rút lui an toàn rồi hy sinh oanh liệt .
Ông sinh ở rạch Kim Qui, xã Vân Khánh Đông, huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang, có cha gốc người Hoa nhưng gia đình đã sinh sống lâu đời ở Việt Nam . Năm 1867, ông gặp Nguyễn Trung Trực, tham gia nghĩa quân và được phong làm phó tướng, chiêu mộ nhiều thanh niên cùng chống giặc .
Ngày 16‑6‑1868, nghĩa quân chiếm được đồn Kiên Giang nhưng chỉ giữ được 5 ngày. Khi quân Pháp phản công mạnh, thế nghĩa quân rất khó khăn . Lâm Quang Ky quyết định ở lại cầm chân địch, khoác chiến bào của Nguyễn Trung Trực, tự xưng là chủ tướng để quân Pháp dừng truy đuổi .
Bị bắt, ông không chịu khuất phục. Ngày 21‑6‑1868, ông bị Pháp xử tử tại chợ Rạch Giá, khi mới 29 tuổi . Hành động hy sinh của ông giúp đại quân rút về căn cứ Hòn Chông an toàn . Ngày nay nhiều đường phố, đền thờ ở Kiên Giang ghi nhớ công lao và tấm gương trung nghĩa của ông .
