LÂM SẮT – NGƯỜI THUYỀN TRƯỞNG THẦM LẶNG TRÊN NHỮNG DÒNG SÔNG MIỀN TÂY

Miền Tây Nam Bộ là vùng đất của những dòng sông.

Sông lớn nối với sông nhỏ, kênh rạch đan xen giữa những cánh đồng và xóm làng. Trong chiến tranh, những dòng nước tưởng như bình yên ấy lại trở thành những tuyến vận chuyển đặc biệt quan trọng. Trên đó, có những con thuyền âm thầm đi trong đêm, mang theo vũ khí và hàng quân sự đến các đơn vị đang chiến đấu.

Một trong những người đã dành nhiều năm cuộc đời mình cho những chuyến đi ấy là Lâm Sắt, người đồng đội thường gọi bằng cái tên thân thuộc: Hai Dựng.

Ông sinh năm 1919 trong một gia đình người Khơ-me ở xã Đại An, huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh.

Từ năm 1965, Lâm Sắt tham gia nhiều nhiệm vụ khác nhau. Có lúc ông là chiến sĩ pháo binh, có lúc làm nhiệm vụ giữ kho vũ khí, rồi sau đó gắn bó với công tác vận tải bằng thuyền.

Dù ở vị trí nào, ông cũng cố gắng hoàn thành nhiệm vụ được giao. Nhưng chính những năm tháng vận chuyển hàng quân sự trên sông và biển miền Tây Nam Bộ đã để lại dấu ấn đặc biệt nhất trong cuộc đời chiến đấu của Hai Dựng.

Đó là một công việc ít tiếng súng hơn những trận đánh trực diện, nhưng hiểm nguy luôn hiện hữu.

Những con thuyền vận tải phải đi qua nhiều vùng do đối phương kiểm soát. Trên đường có các đồn bốt, trạm kiểm soát và những cuộc khám xét bất ngờ. Chỉ cần một sơ suất trong việc che giấu hàng hóa, cả chuyến vận chuyển có thể bị phát hiện.

Vì vậy, mỗi chuyến đi là một cuộc đấu trí.

Lâm Sắt phải tính toán từ tuyến đường, thời gian xuất phát đến cách cất giấu và ngụy trang hàng quân sự sao cho kín đáo nhất.

Nhiều lần, thuyền của ông bị chặn lại.

Những người kiểm soát bước xuống thuyền, lục soát từng khu vực để tìm hàng.

Trong những thời khắc ấy, Lâm Sắt vẫn giữ được sự bình tĩnh.

Hàng hóa đã được ông và đồng đội ngụy trang cẩn thận. Những chuyến thuyền vì thế nhiều lần vượt qua được sự kiểm tra và tiếp tục hành trình.

Phía trước vẫn còn một nhiệm vụ quan trọng: đưa hàng đến đúng nơi cần đến.

Nhưng chiến tranh không có con đường nào an toàn mãi mãi.

Có thời điểm, những tuyến vận chuyển quen thuộc bị kiểm soát chặt chẽ, việc tiếp tục đi theo đường cũ trở nên quá nguy hiểm. Nếu tuyến đường bị cắt đứt, hàng hóa không thể đến được các đơn vị phía trước.

Lâm Sắt lại nhận lấy phần khó khăn.

Ông đi trinh sát, tìm những tuyến đường mới.

Giữa mạng lưới sông rạch phức tạp của miền Tây, Hai Dựng tìm từng lối đi có thể giúp những chiếc thuyền tránh được các khu vực nguy hiểm mà vẫn bảo đảm vận chuyển thuận lợi.

Khi một tuyến đường mới được xác định, những chuyến thuyền lại tiếp tục lên đường.

Cứ như thế, hết chuyến này đến chuyến khác.

Có những chuyến đi thuận lợi, cũng có những chuyến phải đối mặt với kiểm soát và hiểm nguy. Nhưng mục tiêu cuối cùng không thay đổi: hàng phải đến nơi an toàn.

Trong những năm làm nhiệm vụ, Lâm Sắt đã cùng đơn vị vận chuyển hàng nghìn tấn hàng quân sự trên các tuyến sông, biển miền Tây Nam Bộ.

Riêng ông trực tiếp vận chuyển được 355 tấn hàng.

Đằng sau con số ấy là rất nhiều chuyến thuyền, rất nhiều đêm trên sông và cũng là rất nhiều lần phải vượt qua những khu vực kiểm soát nguy hiểm.

Điều khiến đồng đội kính trọng Hai Dựng không chỉ nằm ở kết quả công việc.

Lâm Sắt khi ấy đã lớn tuổi, sức khỏe không còn như những chiến sĩ trẻ. Nhưng ông không lấy tuổi tác làm lý do để chọn việc nhẹ.

Ngược lại, mỗi khi đơn vị đứng trước một nhiệm vụ khó khăn, ông thường nhận phần khó về mình.

Việc thuận lợi hơn, ông nhường cho đồng đội.

Việc nguy hiểm hơn, ông sẵn sàng đảm nhận.

Chính cách sống ấy khiến người đại đội trưởng vận tải được đồng đội tin tưởng và quý trọng. Trên những con thuyền nhỏ giữa sông nước miền Tây, người chỉ huy không chỉ dẫn đường bằng kinh nghiệm mà còn bằng chính sự gương mẫu của mình.

Từ năm 1965 cho đến tháng 4 năm 1975, gần mười năm làm nhiệm vụ cũng là gần mười năm Hai Dựng góp sức vào những tuyến hậu cần âm thầm phía sau chiến trường.

Ông không phải người xuất hiện giữa những trận xung phong dữ dội.

Chiến trường của ông là những dòng sông, những con kênh, những chuyến thuyền và những khoang hàng được ngụy trang kín đáo.

Vũ khí của ông là sự bình tĩnh, kinh nghiệm, lòng dũng cảm và khả năng ứng biến trước hiểm nguy.

Với những đóng góp ấy, Lâm Sắt được tặng thưởng 2 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba, 3 lần được bầu là Chiến sĩ thi đua, cùng 7 bằng khen và giấy khen.

Ngày 15 tháng 1 năm 1976, Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tặng Lâm Sắt danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Trong lịch sử chiến tranh, người ta thường nhớ đến những trận đánh lớn và những cuộc tiến công vang dội. Nhưng để một trận đánh có thể diễn ra, phía sau luôn cần những con người âm thầm đưa từng chuyến hàng vượt qua hiểm nguy đến chiến trường.

Trên những dòng sông miền Tây năm ấy, Hai Dựng – Lâm Sắt là một người như thế.

Không ồn ào giữa tiếng súng, ông cùng những con thuyền lặng lẽ mang sức mạnh của hậu phương đến tiền tuyến – chuyến này nối tiếp chuyến khác, cho đến ngày đất nước đi đến thắng lợi.