Lam Sơn 719 - Tập 10: Sê Pôn – Mục tiêu ở cuối con đường

Sê Pôn – cái tên nằm ở cuối con đường

Trên bản đồ chiến dịch, một cái tên nằm sâu trong lãnh thổ Nam Lào:

Sê Pôn.

Đối với những người lính Lam Sơn 719, đó là một mục tiêu.

Đối với các nhà hoạch định chiến dịch, đó là nơi cần đánh tới để gây sức ép lên hệ thống hậu cần của đối phương.

Còn đối với Lê Trọng Tấn và Bộ Tư lệnh Mặt trận Đường 9 – Nam Lào...

Sê Pôn là nơi phải ngăn đối phương tiến tới.

Cuộc chiến vì thế ngày càng tập trung về phía Tây.

Vì sao Sê Pôn quan trọng?

Sê Pôn nằm trên khu vực có liên quan đến mạng lưới đường vận chuyển chiến lược của đối phương ở Nam Lào.

Từ góc nhìn của phía tiến công, việc đánh tới Sê Pôn có thể gây sức ép lên hệ thống hậu cần và các tuyến đường nối với khu vực Trường Sơn.

Tài liệu của Quân đội Mỹ mô tả mục tiêu của Lam Sơn 719 là cắt tuyến Đường Hồ Chí Minh và phá các căn cứ tại khu vực Tchepone.

Vì vậy, Sê Pôn không phải một mục tiêu được chọn ngẫu nhiên.

Nó nằm ở cuối một hành lang mà Lam Sơn 719 đang cố mở.

Nhưng...

con đường tới Sê Pôn ngày càng trở nên khó khăn.

Từ Bản Đông đến Sê Pôn

Hãy nhìn lại hành trình của những người lính.

Ban đầu là:

Khe Sanh.

Rồi vượt qua biên giới.

Tiến vào Nam Lào.

Đến Bản Đông.

Và từ Bản Đông...

Sê Pôn nằm ở phía trước.

Nhưng mỗi bước tiến về phía Tây lại khiến đội hình tiến công xa hơn khỏi các căn cứ hậu phương.

Đường tiếp tế dài hơn.

Các vị trí phải bảo vệ nhiều hơn.

Thương binh phải đưa về xa hơn.

Đạn dược phải vận chuyển qua những tuyến đường nguy hiểm hơn.

Và đối phương có thêm thời gian tập trung lực lượng.

Một cuộc hành quân càng tiến càng nặng

Đây là nghịch lý mà mọi đội quân tiến sâu vào lãnh thổ đối phương đều phải đối mặt.

Tiến càng xa → hậu cần càng khó.

Đội hình càng dài → càng khó bảo vệ.

Càng nhiều vị trí chiếm giữ → càng cần thêm quân.

Và nếu đối phương không ngừng tăng sức ép...

mũi tiến công có thể biến thành một đội quân phải liên tục chống đỡ.

Đến thời điểm này, Lam Sơn 719 đã phải đối mặt với chính bài toán đó.

Lê Trọng Tấn nhìn về Sê Pôn

Đối với Lê Trọng Tấn, Sê Pôn không phải là nơi cần trực tiếp chiếm giữ.

Nhiệm vụ của ông là:

không để cuộc hành quân tiến tới mục tiêu theo cách họ mong muốn.

Bởi nếu lực lượng Lam Sơn 719 tiến sâu và ổn định được vị trí...

áp lực lên tuyến vận chuyển sẽ rất lớn.

Vì thế, các đơn vị Quân Giải phóng tiếp tục:

chặn.

đánh.

chia cắt.

uy hiếp các tuyến tiếp tế.

Và quan trọng nhất:

buộc đối phương phải dừng lại.

Hoàng Xuân Lãm đứng trước một mục tiêu ngày càng xa

Ở phía bên kia, Hoàng Xuân Lãm phải đối mặt với áp lực hoàn thành mục tiêu.

Một chiến dịch không thể kéo dài vô hạn.

Mỗi ngày chiến đấu đều tiêu hao:

Đạn dược.

Nhiên liệu.

Phương tiện.

Con người.

Và sức chiến đấu.

Nhưng nếu dừng lại quá sớm...

mục tiêu ban đầu sẽ không đạt được.

Nếu tiếp tục tiến...

nguy cơ bị đối phương tập trung lực lượng càng lớn.

Sê Pôn ở phía trước.

Nhưng phía sau là Bản Đông và một tuyến đường ngày càng khó bảo vệ.

Những chiếc trực thăng vẫn bay

Trên bầu trời Nam Lào, trực thăng tiếp tục trở thành huyết mạch của cuộc hành quân.

Một chiếc đưa quân.

Một chiếc mang đạn.

Một chiếc tải thương.

Một chiếc yểm trợ.

Nhưng càng tiến sâu, yêu cầu đối với hoạt động đường không càng lớn.

Các bãi đáp phải được bảo vệ.

Các chuyến bay phải được tổ chức.

Hỏa lực phòng không phải được tính đến.

Một căn cứ càng xa...

thì mỗi chuyến tiếp tế càng trở nên quan trọng.

Ngày 5 tháng 3

Một thời điểm quan trọng xuất hiện.

Ngày 5/3/1971, lực lượng Lam Sơn 719 thực hiện cuộc đổ bộ đường không vào khu vực Tchepone/Sê Pôn.

Các trực thăng đưa quân vào khu vực mục tiêu.

Đối với phía tiến công, đây là một bước tiến quan trọng.

Họ đã tới được khu vực Sê Pôn.

Nhưng đó chưa phải là kết thúc.

Bởi chiếm được một mục tiêu trên bản đồ...

khác hoàn toàn với việc có thể duy trì một lực lượng lớn ở đó trong thời gian dài.

Theo tài liệu của Quân đội Mỹ, cuộc đổ bộ vào Tchepone diễn ra ngày 5/3; sau đó lực lượng Nam Việt Nam chỉ chiếm giữ khu vực trong thời gian ngắn trước khi bắt đầu rút.

Một chiến thắng trên bản đồ?

Nếu chỉ nhìn vào bản đồ...

có thể nói:

Lam Sơn 719 đã tới được Sê Pôn.

Nhưng chiến tranh không chỉ được quyết định bằng việc một đơn vị đặt chân đến đâu.

Câu hỏi tiếp theo là:

Có thể giữ được vị trí đó không?

Có thể tiếp tục đưa quân tới không?

Có thể bảo đảm đạn dược không?

Có thể đưa thương binh ra không?

Có thể chống lại lực lượng đang tập trung xung quanh không?

Và quan trọng nhất:

có thể tiếp tục tiến công sau khi đã tới Sê Pôn hay không?

Đó mới là vấn đề.

Phía Quân Giải phóng không dừng lại

Việc lực lượng Lam Sơn 719 tới khu vực Sê Pôn không có nghĩa thế trận đã kết thúc.

Ngược lại.

Phía Quân Giải phóng tiếp tục gây sức ép trên nhiều hướng.

Ở Bản Đông.

Trên Đường 9.

Tại các điểm cao.

Trên những tuyến tiếp tế.

Và quanh những lực lượng đang tiến sâu.

Mục tiêu là khiến lực lượng Lam Sơn 719 không thể biến việc tới Sê Pôn thành một thắng lợi chiến lược lâu dài.

Sê Pôn – nơi mục tiêu biến thành áp lực

Đây là một nghịch lý rất đáng chú ý của chiến dịch.

Ban đầu:

Sê Pôn là mục tiêu.

Sau khi tới được đó:

Sê Pôn trở thành một vị trí phải bảo đảm.

Và muốn bảo đảm Sê Pôn...

phải bảo đảm Bản Đông.

Muốn bảo đảm Bản Đông...

phải giữ các điểm cao.

Muốn giữ các điểm cao...

phải có tiếp tế.

Muốn tiếp tế...

phải giữ được đường.

Và để giữ được đường...

phải chống lại các lực lượng đang ngày càng áp sát.

Một mục tiêu đã kéo theo hàng loạt mục tiêu khác.

Người lính ở cuối con đường

Một người lính có thể đã nghe rất nhiều lần cái tên:

Sê Pôn.

Có thể anh nghĩ rằng khi tới đó...

chiến dịch sẽ kết thúc.

Nhưng khi đặt chân tới nơi, anh lại nhận ra:

chưa có gì kết thúc cả.

Vẫn phải đào công sự.

Vẫn phải canh gác.

Vẫn phải chiến đấu.

Vẫn phải chờ tiếp tế.

Vẫn có thể bị pháo kích.

Vẫn có thể phải rút lui.

Chiến tranh đôi khi tàn nhẫn ở chỗ:

đạt được mục tiêu chưa chắc đã đồng nghĩa với chiến thắng.

Và rồi câu hỏi bắt đầu thay đổi

Trong những ngày đầu:

“Bao giờ tới Sê Pôn?”

Sau khi tới được:

“Giữ Sê Pôn bằng cách nào?”

Rồi một câu hỏi khác xuất hiện:

“Nếu không thể giữ được, phải rút theo đường nào?”

Đó là lúc cuộc hành quân bắt đầu chuyển sang một giai đoạn hoàn toàn khác.

Lê Trọng Tấn đã chờ đợi điều này

Đối với Bộ Tư lệnh Mặt trận, việc đối phương tiến sâu cũng tạo ra một cơ hội.

Bởi càng tiến sâu...

đội hình càng kéo dài.

Càng xa căn cứ...

hậu cần càng khó khăn.

Càng bị ép từ nhiều hướng...

khả năng cơ động càng giảm.

Nếu đánh đúng thời điểm...

một cuộc hành quân tiến công có thể biến thành một cuộc rút lui.

Và đến tháng 3...

thời điểm đó đang đến gần.

Bản Đông lại trở thành trung tâm

Điều đáng chú ý là sau khi tới Sê Pôn, lực lượng Lam Sơn 719 không thể đơn giản tiếp tục tiến mãi về phía Tây.

Bản Đông vẫn là một căn cứ quan trọng.

Đường 9 vẫn là tuyến rút lui.

Và các lực lượng Quân Giải phóng đang tiếp tục tạo sức ép từ nhiều hướng.

Chiến dịch bắt đầu quay trở lại nơi nó từng tập trung:

Bản Đông.

Nhưng lần này...

Lam Sơn 719 không còn chỉ nghĩ đến việc tiến lên.

Họ phải nghĩ đến đường trở về.

Một con đường khác đang hiện ra

Trên bản đồ, những mũi tên tiến về phía Tây bắt đầu có thêm những mũi tên quay về phía Đông.

Sê Pôn.

Bản Đông.

Đường 9.

Lao Bảo.

Khe Sanh.

Những địa danh từng đánh dấu hướng tiến quân...

giờ đây bắt đầu trở thành những điểm trên đường rút lui.

Và khi một đội quân bắt đầu tính đường trở về...

thì cuộc chiến đã bước sang một giai đoạn khác.