Lâm Tường Vi

Với tình yêu nước nồng nàn, Lương Ngọc Quyến đã trở thành nhà lãnh đạo cách mạng, là người đồng tổ chức cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên năm 1917. Dù cuộc khởi nghĩa không thành công, nhưng đã gây tiếng vang lớn . Sớm có tinh thần yêu nước, kế thừa truyền thống của dân tộc và sự nghiệp của gia đình, năm 1900, sau khi bị đánh trượt trong kỳ thi khoa cử phong kiến, Lương Ngọc Quyến nhận ra rằng con đường học vấn theo lối cổ thư đã lỗi thời, không còn phù hợp với khát vọng giải phóng đất nước nên ông quyết tâm chuyển sang con đường tân học. Năm 1905, ông đã lên đường sang Nhật Bản tham gia phong trào Đông Du do nhà cách mạng Phan Bội Châu khởi xướng . Năm 1914, bị chỉ điểm, Lương Ngọc Quyến đã bị mật thám Anh bắt giao cho Pháp và áp giải về nước năm 1915. Thực dân Pháp biết ông là yếu nhân của Việt Nam Quang phục hội nên sau khi dụ dỗ, mua chuộc không được thì đã kết án tù chung thân, giam cầm hết vào đề lao Sơn Tây, đề lao Phú Thọ, lại đưa về Hỏa Lò. Năm 1916, thực dân Pháp đày Lương Ngọc Quyến lên nhà lao Thái Nguyên nhằm kết liễu cuộc đời của nhà yêu nước bằng sự đối xử cực kỳ tàn bạo ở nơi địa ngục trần gian này. Nhưng, sau hơn một năm bị đọa đày, bại liệt nửa người, Lương Ngọc Quyến vẫn tìm mọi cách liên lạc, giác ngộ được những binh sĩ yêu nước, đứng đầu là Trịnh Văn Cấn (tức Đội Cấn) ở Trại lính khố xanh và đưa vào kế hoạch tổ chức khởi nghĩa. Khởi nghĩa Thái Nguyên dưới sự lãnh đạo của Lương Ngọc Quyến và Đội Cấn bùng nổ đã đánh dấu mốc quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Cuộc khởi nghĩa theo đường lối bạo động không chỉ vang dội cả nước Việt Nam mà còn làm rung động nước Pháp và ảnh hưởng tới các xứ thuộc địa của Pháp lúc bấy giờ, góp phần thức tỉnh Á Châu . Sáng ngày mồng 4 tháng 9 năm 1917, quân Pháp tấn công vào trung tâm tỉnh lỵ. Lương Ngọc Quyến trong lúc đang chỉ huy chiến đấu trên trận địa trại lính khố xanh (nay là xã Vô Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên) thì bị thương và hi sinh. Hơn một thế kỷ đã trôi qua nhưng tên tuổi của danh nhân Lương Ngọc Quyến vẫn sáng ngời trong trang sử vẻ vang của dân tộc. Cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên tuy thất bại nhưng đã khơi dậy tinh thần đấu tranh mạnh mẽ trong nhân dân. Lê Ngọc Quyến trở thành biểu tượng của sự quả cảm, dám dấn thân vì lý tưởng cao đẹp, đồng thời thể hiện tầm nhìn sâu sắc và tư duy đổi mới trong hành trình đấu tranh cho độc lập dân tộc.