Lâm Úy – Tuổi Hai Mươi Hóa Thành Sóng Gió Trận Mạc

Anh hùng Lâm Úy sinh ra và lớn lên bên dòng Hòa Giang hiền hòa, thuộc thôn Hòa Ninh, xã Quảng Hòa (nay là thôn Vĩnh Phú, xã Quảng Hòa, thị xã Ba Đồn). Tuổi thơ và tuổi trẻ của anh gắn liền với những năm tháng đất nước chìm trong khói lửa chiến tranh chống thực dân Pháp, khi quê hương liên tục bị giày xéo bởi bom đạn và sự áp bức tàn bạo.Từ tháng 6 năm 1947, giặc Pháp tràn về quê hương, đốt phá làng mạc, cướp bóc tài sản, bắt bớ người dân và ép dân đi phu, đi lính. Cùng với đó là sự cấu kết của bọn cường hào, địa chủ phản động, khiến đời sống nhân dân rơi vào cảnh lầm than, tang tóc. Cả vùng Nam Quảng Trạch khi ấy bị kìm kẹp bởi hệ thống đồn bốt dày đặc, từ Mỹ Hòa, Đơn Sa, Ba Đồn, Hòa Ninh đến Minh Lệ, ngày đêm gieo rắc nỗi kinh hoàng cho dân lành vô tội.Chứng kiến cảnh quê hương bị chà đạp và nhân dân bị áp bức, Lâm Úy khi ấy vừa bước vào tuổi trưởng thành đã sớm giác ngộ cách mạng. Anh tham gia đội du kích xã, ngày đêm hoạt động chống địch, phục kích, bắn tỉa những tên lính đi càn. Trước tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, ngày 20-6-1949, anh quyết định lên đường nhập ngũ, gia nhập Trung đoàn 18, trở thành chiến sĩ bộ binh thuộc Đại đội 2, Tiểu đoàn 247.Cuối tháng 6-1949, cùng đơn vị, Lâm Úy hành quân từ Tuyên Hóa vượt qua nhiều dòng sông lớn như Gianh, Son, băng qua Bồng Lai, vượt đỉnh Trường Sơn, Ba Rền, U Bò rồi tiến xuống Long Đại, Quảng Ninh để chuẩn bị cho chiến dịch “Quảng Bình quật khởi”. Đến rạng sáng 15-7-1949, anh cùng đồng đội tham gia trận đánh đồn Mỹ Trung mở màn phong trào. Trong ngày hôm đó, đơn vị tiếp tục phục kích đoàn xe tiếp viện của địch, phá hủy 4 xe, tiêu diệt 27 tên lính Âu – Phi, lập chiến công đầu tiên và được trung đoàn biểu dương khen thưởng.Một năm sau, vào cuối tháng 5-1950, đơn vị tổ chức buổi mít tinh kỷ niệm sinh nhật Chủ tịch Hồ Chí Minh tại vùng Châu Lê Xá (Lệ Thủy). Nhưng ngay sáng hôm sau, khi trời còn chưa kịp sáng rõ, máy bay trinh sát của địch đã xuất hiện, mở đầu đợt pháo kích dữ dội xuống nhiều làng mạc. Trước tình hình đó, lực lượng ta nhanh chóng triển khai đội hình chiến đấu, trong đó Tiểu đoàn 247 được lệnh vượt sông Kiến Giang phối hợp cùng Tiểu đoàn 436 bao vây tiêu diệt địch.Giữa làn đạn bom khốc liệt, con đò nhỏ của một cụ già ở Xuân Bồ vẫn kiên cường đưa từng lượt bộ đội qua sông. Nhiều chiến sĩ bơi theo đò, vừa giữ vũ khí vừa vượt qua dòng nước xiết. Khi vừa đặt chân lên bờ, Lâm Úy lập tức lao vào trận địa. Với sự nhanh nhẹn và bản lĩnh chiến đấu, anh ngay từ phút đầu đã bắn gục hai tên địch đang tìm vị trí đặt súng để tấn công lực lượng ta. Sau đó, anh tiếp tục ném lựu đạn, tiêu diệt thêm nhiều tên địch, khiến đội hình đối phương rối loạn.Dù trên không, máy bay B24 liên tục ném bom và bắn phá ác liệt, nhưng quân ta vẫn kiên cường bám trận địa, tiến công quyết liệt. Lâm Úy cùng đồng đội tiếp tục xung phong, lắp lê chiến đấu trực diện với quân thù. Trong một khoảnh khắc ác liệt nhất, anh lao thẳng vào đội hình địch, quần thảo quyết liệt. Khi bị một tên lính Pháp cao lớn ôm ghì, anh dồn toàn lực kéo đối phương xuống sông vật lộn giữa dòng nước. Trong làn đạn xối xả, anh đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời vừa tròn đôi mươi, trong tư thế chiến đấu đến hơi thở cuối cùng.Sự hy sinh của Lâm Úy trở thành nguồn động lực mạnh mẽ, tiếp thêm tinh thần cho toàn đơn vị. Quân ta tiếp tục xông lên, chia cắt và tiêu diệt từng nhóm địch, giành quyền kiểm soát hoàn toàn trận địa sau nhiều giờ chiến đấu ác liệt. Hàng trăm tên lính Âu – Phi bị tiêu diệt, âm mưu càn quét và phá hoại mùa màng của kẻ thù bị đập tan.Năm 1951, tại Đại hội tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang lần thứ nhất ở Việt Bắc, Lâm Úy – người con ưu tú của quê hương Hòa Ninh, Quảng Hòa – đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng liệt sĩ. Tên tuổi anh mãi mãi được ghi vào lịch sử dân tộc như một biểu tượng của lòng quả cảm, tinh thần chiến đấu bất khuất và sự hy sinh trọn vẹn vì Tổ quốc.