LÂM VĂN ĐẸT

Trên chiếc bàn gỗ cũ, chiếc nón sắt có màu bạc vẫn còn nằm yên, những vết trầy xước sâu như ký ức chưa từng phai. Đó là kỷ vật của cựu chiến binh Lâm Văn Đẹt — người lính đã tham gia nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia trong giai đoạn năm 1983-1989, khi dư âm của thuốc diệt độc Pol Pot vẫn còn in hằng trên từng phum sóc, từng ánh mắt người dân bước ra địa ngục trần gian. Mỗi khi chạm tay vào chiếc mũ ấy, ông lại nhớ về những ngày tháng đau khổ nơi đất bạn, nơi người chiến sĩ Việt Nam không chỉ cầm súng chiến đấu mà còn dang tay giả che, giúp nhân dân Campuchia hồi sinh sau thảm chiến.

Câu chuyện hôm nay được kể lại từ ký ức của ông Lâm Văn Đẹt — không thúc đẩy chiến công, mà để nối liền quá khứ đau thương với hiện tại yên bình. Qua kỷ vật cũ và lời kể trầm tĩnh của người lính năm xưa, lịch sử sống dậy, nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị hòa bình, của tình đoàn kết quốc tế và những hy sinh đã góp phần hàn gắn vết thương cho cả hai dân tộc Việt Nam – Campuchia.

Bài viết

Năm 1984, khi đặt chân đến vùng rừng biên giới Campuchia, người lính Lâm Văn Đẹt vẫn còn nhớ rất rõ cảm giác vừa hồi hộp vừa vừa lo lắng, nhưng cũng tràn đầy quyết tâm và niềm tin. Đất bạn khi ấy vẫn chưa thật sự yên bình; tàn quân Pol Pot vẫn ẩn sâu trong rừng sâu, những cú đấm có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Một buổi chiều cuối mùa khô, đơn vị của ông nhận nhiệm vụ tuần tra qua một khu rừng thưa gần phum nhỏ. Không ai ngờ rằng đó lại là ngày để lại hồi ức nhất trong cuộc đời người lính. Tiếng súng bất ngờ nổ ra từ phía bìa rừng. Cuộc đối đầu diễn ra nhanh, dữ dội và khóc liệt. Trong làn khói phun mù mù, ông Đẹt cùng đồng đội vừa chiến đấu vừa tìm cách bảo vệ dân làng phía sau.

Khi trận đánh lắng xuống, ông quay lại tìm người bạn thân đi cùng mình từ những ngày huấn luyện. Người đồng đội ấy đã bị thương nặng. Ông quỳ xuống, đỡ thân người ông ấy lên từng nhịp thở yếu dần. Bàn tay người bạn nắm chặt tay ông, ánh mắt vẫn còn ánh lên niềm tin chưa đáp thành lời. Người lính ấy rồi cứ thế lịm đi. Anh nằm đó, bình yên đến tàn nhẫn, bỏ lại đôi tay tôi đang ghì chặt. Giữa khu rừng im lặng sau tiếng súng, những giọt nước mắt của ông cố kìm mà vẫn rơi vào lớp đất đỏ nơi đất bạn.

Đã bao năm trôi qua, nhưng mỗi lần nhớ lại, ông Lâm Văn Đẹt vẫn nói rằng khoảnh khắc ấy giúp ông hiểu rõ hơn giá trị của hai chữ “hòa bình”. Đó không chỉ là chiến thắng trên chiến trường mà còn là những hồi ức trong tuổi trẻ, bởi những người đồng đội đã mãi mãi ở lại. Chính vì thế, ông luôn kể lại câu chuyện bằng tất cả sự trân trọng — để thế hệ sau hiểu rằng tình hữu nghị giữa Việt Nam và Campuchia hôm nay được xây dựng từ mồ hôi, nước mắt và cả những hy sinh thầm lặng của biết bao người chiến binh.

Khi viết lại câu chuyện này tôi luôn cảm thấy nghẹn ngào vì những mất mát không thể bù đắp, nhưng cũng tự hào vì trong những năm tháng khó khăn nhất, vẫn có những người như ông Lâm Văn Đẹt đã hết lòng — sẵn sàng vượt qua biên giới, mang theo lòng nhân ái và tinh thần quốc tế, để góp phần yêu thương những con người chưa từng quen biết. Chính những ký ức ấy nhắc chúng tôi hôm nay biết quý hơn cuộc sống Yên Bình đang có.