Lâm Văn Lích
Anh hùng phi công Lâm Văn Lích sinh năm 1932, tại xã Định Thành, huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu (nay là xã Tắc Vân, TP Cà Mau, tỉnh Cà Mau). Năm 13 tuổi ông đã làm giao liên cho cách mạng. Năm 1954, ông tập kết ra Bắc tiếp tục học tập và đứng trong lực lượng quân đội. Cuối năm 1960, ông cùng nhiều đồng đội được tuyển chọn học huấn luyện lái máy bay chiến đấu suốt 4 năm tại Trung Quốc, chuẩn bị cho việc xây dựng lực lượng Không quân Việt Nam.
Về nước năm 1964, ông phục vụ tại Trung đoàn Không quân 921 Sao Đỏ anh hùng. Năm sau, 1965, Liên Xô viện trợ cho Việt Nam một số máy bay tiêm kích MIG 21. Ông cùng 16 phi công khác lại được tuyển chọn sang Liên Xô huấn luyện điều khiển loại máy bay này. Thời điểm đó, Không quân đã có Trung đoàn Không quân 923 Yên Thế chuyên sử dụng MIG 17, còn Trung đoàn Không quân 921 Sao Đỏ sử dụng máy bay tiêm kích MIG 21 chuyên về đánh đêm.
Đế quốc Mỹ tiếp tục leo thang chiến tranh đánh phá miền Bắc. Máy bay của Không quân Việt Nam còn ít, rất mỏng về số lượng, lạc hậu về kỹ thuật, vũ khí nhưng những phi công Việt Nam đã tỏ rõ ý chí, sức mạnh thần kỳ trong cuộc đối đầu với kẻ thù to lớn, vũ khí hiện đại hơn gấp trăm lần. Đã có nhiều trận không chiến điển hình “có một không hai” trên bầu trời miền Bắc khiến cho Không quân Mỹ kinh hoàng, khiếp sợ. Trong đó có trận đánh trong lần xuất kích trận đầu tiên với MIG 17 của phi công Lâm Văn Lích trên bầu trời Hòa Bình vào đêm 3-2-1966.
Trung đoàn tổ chức mừng sinh nhật Đảng ngày 3-2-1966 nên mọi người tập trung hết lên hội trường làm lễ. Còn Lâm Văn Lích và một số cán bộ, chiến sĩ chuyên gia kỹ thuật khác thì đang ca trực ban, với tinh thần sẵn sàng chiến đấu. Bỗng Sở chỉ huy báo động có máy bay địch đang xâm phạm vùng trời. Các bộ phận chuyên môn tác chiến khẩn trương chuẩn bị mọi thứ cho MIG 17 xuất kích.
Phi công Lâm Văn Lích cũng rất hồi hộp, chạy như bay đến MIG 17 leo nhanh vào buồng lái, nhận lệnh chuyển cấp, nổ máy khởi động chờ lệnh xuất kích trận đầu tiên của MIG 17 đánh đêm. Chuyến xuất kích mang nhiều ý nghĩa nên trách nhiệm và tâm lý khá nặng nề.
Lúc này, Lâm Văn Lích vẫn không mở rada để giữ bí mật, nghe đài chỉ huy hướng dẫn bám sát sau lưng mục tiêu. Khi bay qua vùng trời Mộc Châu (Sơn La), ông nhận thông báo từ Sở Chỉ huy: máy bay địch đang ở cự ly khoảng 8km, Lâm Văn Lích mới bật màn hình rada theo dõi. Ông tăng tốc đuổi theo máy bay địch, đưa mục tiêu vào trong thước ngắm cách 5.000m. Ông bám sát cho đến khi chỉ còn 800m, rồi thu ngắn còn 400m chuẩn bị bóp cò, thì bỗng dưng mục tiêu trên màn hình rada chao đảo, hỗn loạn rồi chấm sáng vụt biến mất.
Lúc này, chuông báo động và đèn báo hiệu nguy hiểm về nguy cơ hai máy bay sắp va chạm nhau vang lên trong buồng lái. Tiếng gọi tử thần buộc phi công phải xử lý nhanh trong tích tắc: một là sẵn sàng hy sinh cảm tử lao vào máy bay địch hoặc bấm nút bung dù thoát thân…
Với chiến công tiêu biểu, phi thường đó, ngày 1-1-1967, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân cho phi công Lâm Văn Lích. Đây là một vinh dự lớn lao trong cuộc đời binh nghiệp của ông. Ngoài chiến công vang dội trên, phi công Lâm Văn Lích cùng đồng đội còn bắn hạ máy bay F-4C ngày 12-8-1967, máy bay F-105D ngày 25-10-1967…
