Lâm Văn Xê
Chú là cựu chiến binh sinh năm 1957, nay đang sinh sống bình dị tại phường Long Châu, tỉnh Vĩnh Long. Mái tóc đã bạc theo năm tháng, đôi bàn tay chai sạn vì lao động và vì chiến tranh, nhưng trong ánh mắt chú vẫn ánh lên một ngọn lửa âm thầm – ngọn lửa của ký ức Biên giới Tây Nam, nơi chú đã gửi lại cả tuổi thanh xuân của mình. Những năm cuối thập niên 1970, khi đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh, chưa kịp hàn gắn hết những vết thương cũ thì chiến sự lại bùng lên nơi tuyến đầu Tây Nam Tổ quốc. Khi ấy, chú mới ngoài hai mươi tuổi, cái tuổi còn nhiều mơ ước và dự định. Nhưng trước tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, chú cùng bao thanh niên miền Tây gác lại ruộng vườn, gia đình, khoác ba lô lên đường. Ngày rời quê, chú chỉ kịp nhìn lại dòng sông quê lặng lẽ chảy, mang theo lời dặn dò nghẹn ngào của mẹ và ánh mắt trông mong của người thân. Chiến trường Biên giới Tây Nam khắc nghiệt hơn tất cả những gì chú từng hình dung. Nắng cháy, rừng sâu, nước độc, sốt rét và những trận phục kích bất ngờ của kẻ thù luôn rình rập. Có những đêm hành quân, chú và đồng đội phải lội bùn đến thắt lưng, súng đạn ướt sũng, cái đói và cái mệt bám riết từng bước chân. Nhưng vượt lên trên tất cả là tinh thần đồng đội – thứ đã giúp chú và những người lính trẻ đứng vững giữa lằn ranh sống chết. Chú vẫn thường kể rằng, ám ảnh nhất không phải là tiếng đạn nổ, mà là khoảnh khắc tiễn đưa đồng đội. Có người mới hôm qua còn cười nói, chia nhau từng ngụm nước, vậy mà hôm sau đã nằm lại giữa rừng biên giới. Chú đã cùng đồng đội đào hầm trú ẩn, cáng thương binh, và nhiều lần nén nước mắt chôn cất những người anh em ngay tại chiến trường. Những nấm mồ vô danh ấy trở thành ký ức không bao giờ phai trong cuộc đời người lính. Giữa gian khổ, vẫn có những khoảnh khắc rất người. Đó là khi cả đơn vị chuyền tay nhau lá thư từ quê nhà, khi một khúc dân ca Nam Bộ khe khẽ vang lên trong đêm nghỉ quân, hay khi chú dùng chiếc võng sờn cũ che mưa cho đồng đội bị sốt rét nặng. Chính những điều nhỏ bé ấy đã giữ cho người lính niềm tin vào ngày hòa bình. Ngày rời chiến trường trở về quê hương, chú không mang theo huân chương rực rỡ, chỉ mang theo những vết sẹo trên cơ thể và ký ức không thể gọi thành tên. Trở lại phường Long Châu, chú bắt đầu lại cuộc sống từ hai bàn tay trắng. Làm ruộng, làm vườn, rồi tham gia công tác địa phương, chú sống giản dị, cần mẫn như bao người dân miền sông nước. Ít ai biết rằng người đàn ông hiền lành ấy từng đi qua những năm tháng lửa đạn khốc liệt. Với chú, chiến tranh là điều không bao giờ muốn nhắc lại bằng sự oán hận, mà bằng bài học về hòa bình. Chú thường nói với con cháu rằng: “Hòa bình không tự nhiên mà có. Nó được đánh đổi bằng máu, nước mắt và tuổi trẻ của biết bao người.” Chính vì vậy, chú luôn nhắc nhở thế hệ sau phải sống tử tế, yêu nước bằng những việc làm cụ thể, giản dị mỗi ngày. Hôm nay, giữa cuộc sống yên bình nơi phường Long Châu, hình ảnh chú cựu chiến binh sinh năm 1957 là một chứng nhân lặng lẽ của lịch sử. Cuộc đời chú không ồn ào, nhưng những năm tháng nơi chiến trường Biên giới Tây Nam đã khắc tên chú vào ký ức chung của dân tộc. Đó là ký ức về lòng dũng cảm, sự hy sinh và một thế hệ đã sống trọn vẹn cho Tổ quốc, để hôm nay đất nước được thanh bình.
