LÂM VIẾT HỮU – MÁU TRÊN ĐỒI A1 VÀ MỆNH LỆNH TIẾN CÔNG ĐẾN CÙNG

Điện Biên Phủ có những địa danh mà chỉ cần nhắc tên đã gợi lại cả một thời máu lửa: Mường Pồn, Tà Lèng, Đồi Xanh, Đồi Cháy, A1... Trên những chiến địa ấy, biết bao người lính đã đi qua lửa đạn để góp phần làm nên chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Trong đội ngũ ấy có Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lâm Viết Hữu, người Đại đội trưởng của Đại đoàn 316 đã chiến đấu từ những trận đánh trước ngày chiến dịch chính thức mở màn cho đến thời khắc quyết định trên đồi A1.

Lâm Viết Hữu sinh năm 1926. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông là Đại đội trưởng Đại đội 671, Tiểu đoàn 251, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316. Ở cương vị người chỉ huy đại đội, giữa một chiến trường khắc nghiệt, ông nổi bật bởi sự gan góc, khả năng ghi nhớ và vận dụng mệnh lệnh vào thực tế chiến đấu, đặc biệt là tinh thần luôn có mặt ở những nơi ác liệt nhất.

Cuộc chiến của Lâm Viết Hữu ở Điện Biên không bắt đầu từ A1.

Nó đã bắt đầu từ những ngày cuối năm 1953, khi những đoàn quân Pháp từ Lai Châu tìm đường rút về Điện Biên Phủ.

Mường Pồn – trận đánh trước giờ Điện Biên

Ngày 12-12-1953, Lâm Viết Hữu chỉ huy đại đội tham gia truy kích, chặn đường rút của quân Pháp từ Lai Châu về Điện Biên Phủ tại khu vực Mường Pồn.

Đây được xem như một trong những trận đánh mở đầu cho chuỗi chiến đấu dẫn tới Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Từ Mường Pồn, cuộc hành quân và chiến đấu của người Đại đội trưởng tiếp tục qua Tà Lèng, Đồi Xanh, Đồi Cháy...

Đó là những trận đánh nhằm từng bước áp sát, tiêu hao lực lượng đối phương và tạo thế bao vây tập đoàn cứ điểm.

Ngày qua ngày, vòng vây Điện Biên Phủ được hình thành.

Và Lâm Viết Hữu cùng những người lính Trung đoàn 174 đang tiến dần về một mục tiêu mà sau này trở thành biểu tượng của sự ác liệt trong toàn chiến dịch:

Đồi A1.

A1 – nơi mỗi mét đất đều phải đổi bằng máu

Trong hệ thống phòng ngự phía Đông của Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, A1 là một vị trí đặc biệt quan trọng.

Cuộc chiến tại đây kéo dài và vô cùng quyết liệt.

Quân ta tiến công.

Đối phương phản kích.

Chiến hào giằng co từng mét.

Bom, pháo liên tục cày xới mặt đồi.

Những người lính Đại đoàn 316 phải chiến đấu trong điều kiện khắc nghiệt, nhiều vị trí hai bên chỉ cách nhau một khoảng rất ngắn.

Đến đầu tháng 5-1954, trận quyết chiến trên A1 bước vào hồi kết.

Một kế hoạch táo bạo đã được chuẩn bị: đào đường hầm vào lòng đồi, đưa một khối bộc phá lớn xuống dưới vị trí phòng ngự của đối phương.

Đêm 6-5-1954, khối bộc phá gần 1.000kg phát nổ.

Mặt đất rung chuyển.

Một tiếng nổ dữ dội xé màn đêm Điện Biên.

Đó cũng là hiệu lệnh để các đơn vị xung phong.

Và Đại đội trưởng Lâm Viết Hữu dẫn những người lính của mình lao vào trận đánh.

“Ụ thằng người” – phải tiêu diệt bằng được!

Nhiệm vụ của Đại đội 671 là tiến công khu vực được gọi là “ụ thằng người” – lô cốt Cây đa cụt, chia cắt đội hình đối phương, tạo điều kiện cho Tiểu đoàn 249 chủ công tiến đánh khu vực đỉnh đồi.

Ngay khi quân ta xung phong, hỏa lực từ các vị trí phòng ngự bắn trả dữ dội.

Đạn đại liên.

Trung liên.

Lựu đạn.

Pháo.

Cả khu vực chìm trong khói lửa.

Đơn vị bắt đầu có thương vong.

Ngay chính Lâm Viết Hữu cũng bị thương ở trán.

Máu tràn xuống mặt.

Nhưng người Đại đội trưởng không rời trận địa.

Giữa thời điểm đội hình chịu tổn thất và hỏa lực đối phương vẫn khống chế dữ dội, điều cần thiết nhất là phải nhanh chóng tổ chức lại lực lượng.

Lâm Viết Hữu tiếp tục chỉ huy.

Ông tổ chức lại hỏa lực, động viên bộ đội bám trận địa rồi ra lệnh xung phong.

Những người lính Đại đội 671 tiếp tục lao lên.

Trong trận đánh quyết liệt ấy, đơn vị của Lâm Viết Hữu tiêu diệt 38 quân đối phương, phá hủy 3 khẩu trung liên và 1 khẩu đại liên.

Cụm đề kháng Cây đa cụt bị tiêu diệt.

Một chướng ngại quan trọng trên đường tiến lên đỉnh A1 đã bị phá vỡ.

Nhưng trận đánh vẫn chưa kết thúc.

Đánh đến khi A1 hoàn toàn thuộc về quân ta

Đêm dần trôi về sáng.

Đại đội 671 tiếp tục tiến công.

Thương vong không làm những người lính chùn bước.

Máu trên khuôn mặt người Đại đội trưởng cũng không khiến mệnh lệnh tiến công dừng lại.

Đơn vị tiếp tục phá hủy 4 ụ súng, tiêu diệt thêm 20 quân đối phương và bắt sống 45 người.

Từng vị trí phòng ngự trên A1 lần lượt bị đánh chiếm.

Đến rạng sáng 7-5-1954, quân ta hoàn toàn làm chủ cứ điểm A1.

Sau nhiều tuần chiến đấu dai dẳng, ngọn đồi được coi là một trong những vị trí phòng thủ quan trọng nhất phía Đông Mường Thanh cuối cùng đã thuộc về quân đội Việt Nam.

A1 thất thủ tạo điều kiện đặc biệt quan trọng cho đợt tổng công kích cuối cùng.

Chỉ vài giờ sau, những đoàn quân chiến thắng từ nhiều hướng tiến thẳng vào trung tâm tập đoàn cứ điểm.

Chiều 7-5-1954, lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” tung bay trên nóc hầm chỉ huy quân Pháp.

Điện Biên Phủ toàn thắng.

Trong chiến thắng ấy có máu của những chiến sĩ đã nằm lại A1.

Và có dấu chân của Đại đội trưởng Lâm Viết Hữu, người đã bị thương nhưng vẫn tiếp tục chỉ huy đồng đội chiến đấu đến giờ phút cuối cùng.

Người chỉ huy đặc biệt

Nhiều năm sau chiến tranh, những người đồng đội của Lâm Viết Hữu mới biết một điều đặc biệt về người Đại đội trưởng từng chỉ huy hơn một trăm chiến sĩ giữa chiến trường Điện Biên:

Ông chưa đọc thông, viết thạo.

Nhà giáo ưu tú Đỗ Ca Sơn, nguyên Trung đội trưởng Tiểu đoàn 251, Trung đoàn 174, từng trực tiếp chiến đấu trên A1, sau này trong quá trình vận động đồng đội viết hồi ký đã phát hiện câu chuyện ấy.

Điều khiến người ta kinh ngạc không phải hạn chế của Lâm Viết Hữu, mà là cách ông vượt qua nó.

Mỗi khi cấp trên giao nhiệm vụ, người Đại đội trưởng ghi nhớ mệnh lệnh trong đầu.

Từng hướng tiến công.

Từng mục tiêu.

Từng nhiệm vụ.

Từng yêu cầu hiệp đồng.

Ông nhập tâm tất cả.

Sau đó trở về đơn vị, Lâm Viết Hữu lấy sa bàn ra và triển khai lại phương án cho cán bộ, chiến sĩ.

Không dựa vào những trang giấy dài.

Không thể ghi chép đầy đủ như những người khác.

Ông biến trí nhớ thành cuốn sổ của mình.

Biến sa bàn thành bản đồ.

Biến kinh nghiệm chiến trường thành phương pháp chỉ huy.

Và điều quan trọng nhất: mệnh lệnh vẫn được thực hiện trên chiến trường.

“Bí mật” ấy phải khoảng nửa thế kỷ sau chiến thắng Điện Biên Phủ, nhiều đồng đội mới biết.

Nó khiến hình ảnh Lâm Viết Hữu càng trở nên đặc biệt.

Bởi người chỉ huy ấy không để hạn chế của bản thân trở thành giới hạn của nhiệm vụ.

Từ người chiến sĩ Điện Biên đến Anh hùng LLVT nhân dân

Kết thúc Chiến dịch Điện Biên Phủ, Lâm Viết Hữu được bầu là Chiến sĩ thi đua của Đại đội 671.

Nhưng phải nhiều thập niên sau, những chiến công của ông mới được ghi nhận bằng danh hiệu cao quý nhất dành cho người chiến sĩ.

Năm 2009, Đảng, Nhà nước phong tặng Lâm Viết Hữu danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Đó là sự ghi nhận cho một hành trình chiến đấu mà A1 là dấu son rực rỡ nhất.

Hai năm sau, năm 2011, người Đại đội trưởng năm xưa qua đời.

Nhưng câu chuyện về ông không dừng lại.

Tháng 3-2014, được sự vận động của cán bộ sưu tầm, người con trai cả của Lâm Viết Hữu đã đồng ý hiến tặng Huy hiệu Anh hùng và Bằng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân của cha cho Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.

Những kỷ vật từ một gia đình trở thành tài sản ký ức chung.

Để những thế hệ sau có thể nhìn thấy.

Để câu chuyện Điện Biên tiếp tục được kể.

MÁU CÓ THỂ CHẢY – NHƯNG NGƯỜI CHỈ HUY KHÔNG RỜI TRẬN ĐỊA

Trong lịch sử Điện Biên Phủ, Lâm Viết Hữu không gắn với một hành động duy nhất.

Cuộc đời chiến đấu của ông là một hành trình dài:

Mường Pồn.

Tà Lèng.

Đồi Xanh.

Đồi Cháy.

Và cuối cùng là A1.

Từ trận truy kích quân Pháp rút từ Lai Châu cuối năm 1953 cho tới trận đánh quyết định rạng sáng 7-5-1954, người Đại đội trưởng ấy đã đi gần như xuyên suốt chặng đường tiến tới chiến thắng của Đại đoàn 316 tại Điện Biên Phủ.

Trên A1, khi hỏa lực đối phương dồn dập, đơn vị thương vong và chính mình bị thương, ông vẫn ở lại.

Máu từ trán chảy xuống mặt.

Nhưng mệnh lệnh vẫn được truyền đi.

Đội hình được tổ chức lại.

Hỏa lực tiếp tục bắn.

Người lính tiếp tục xung phong.

Cây đa cụt bị tiêu diệt.

A1 được giải phóng.

Và khi mặt trời ngày 7-5-1954 mọc lên trên lòng chảo Điện Biên, trận chiến kéo dài 56 ngày đêm đã đi tới ngày cuối cùng.

Trong chiến thắng ấy có một phần máu của Lâm Viết Hữu.

Có tiếng hô xung phong của Đại đội 671.

Có những người lính đã ngã xuống ngay trước giờ toàn thắng.

Và có một người Đại đội trưởng từng không đọc thông, viết thạo nhưng có thể ghi nhớ mệnh lệnh, dựng sa bàn, tổ chức hơn một trăm chiến sĩ bước vào một trong những trận đánh khốc liệt nhất của chiến dịch.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lâm Viết Hữu vì thế không chỉ để lại câu chuyện về lòng dũng cảm.

Ông còn để lại một bài học giản dị mà lớn lao:

Khó khăn có thể giới hạn điều kiện của một con người, nhưng không nhất thiết giới hạn ý chí của con người ấy.

Ở Điện Biên Phủ, ý chí ấy đã được viết bằng chiến hào, bằng lửa đạn và bằng máu.

Và trên đỉnh A1 rạng sáng 7-5-1954, nó được viết bằng hai chữ:

CHIẾN THẮNG.