LẦN ĐẦU TÔI NHÌN THẤY CÁI CHẾT Ở CỰ LY GẦN (1)
Ký ức ám ảnh về lần đầu tiên chứng kiến cái chết ở khoảng cách gần đến vậy – khoảnh khắc khiến người lính trẻ hiểu rằng chiến tranh không còn là khái niệm trừu tượng, mà là hiện thực tàn nhẫn.
Trước khi vào Thành cổ Quảng Trị, ông từng nghe nhiều về cái chết. Nghe qua những câu chuyện, qua những con số thương vong, qua những lời kể đứt quãng của người đi trước. Nhưng tất cả vẫn rất xa.
Cho đến cái ngày ông nhìn thấy cái chết… ở cự ly gần đến mức không thể né tránh.
Đó là một buổi trưa nắng gắt. Pháo địch tạm ngớt sau nhiều giờ dội xuống. Đơn vị tranh thủ di chuyển đội hình. Ông đi ngay sau anh Lợi – người tiểu đội phó mà ông rất kính trọng.
Anh Lợi vừa quay lại nói với ông:
– Cẩn thận đấy, đất yếu lắm.
Câu nói chưa dứt thì một tiếng nổ chát chúa vang lên. Không phải pháo từ xa, mà là một quả đạn rơi rất gần. Sức ép hất cả hai người ngã xuống.
Ông choáng váng. Tai ù đặc. Khi định thần lại, ông quay sang gọi:
– Anh Lợi!
Không có tiếng trả lời.
Ông bò tới. Và rồi, ông thấy anh.
Anh Lợi nằm ngửa, mắt mở trừng trừng, ngực bê bết máu. Một mảnh pháo đã xuyên thẳng qua. Khoảng cách giữa ông và cái chết lúc ấy… chỉ là một cánh tay.
Ông sững người. Không khóc. Không la hét. Chỉ đứng chết lặng. Ông nhìn vào đôi mắt đã không còn sự sống ấy, và lần đầu tiên hiểu rằng: cái chết không giống trong tưởng tượng. Nó không ồn ào. Nó rất im lặng.
Máu chảy ra, thấm vào đất khô, đỏ sẫm. Ông bất giác nghĩ: “Mới phút trước thôi, anh còn nói chuyện với mình.”
Những người khác chạy tới, kéo ông ra. Có người đóng lại mắt cho anh Lợi. Có người lầm rầm gọi tên anh. Nhưng anh không còn nghe thấy nữa.
Từ khoảnh khắc ấy, chiến tranh trong mắt ông đã hoàn toàn thay đổi. Không còn là những khẩu hiệu, không còn là những hình ảnh anh hùng trong sách vở. Nó là khuôn mặt tái nhợt của một con người vừa mới còn sống.
Đêm đó, ông không ngủ. Hễ nhắm mắt lại, hình ảnh đôi mắt mở trừng của anh Lợi lại hiện lên. Ông hiểu rằng, từ nay trở đi, mỗi lần ra trận, ông đều có thể là người nằm lại như thế.
Nhưng cũng chính từ nỗi ám ảnh ấy, ông càng trân trọng từng giây phút được sống. Mỗi cái bắt tay, mỗi câu nói, mỗi bữa ăn vội… đều có thể là lần cuối.
Lần đầu nhìn thấy cái chết ở cự ly gần đã lấy đi của ông sự ngây thơ. Nhưng nó cũng cho ông một điều quý giá: ý thức sâu sắc về giá trị của sự sống và trách nhiệm phải sống xứng đáng với những người đã ngã xuống.
