LẶN LỘI THÂN CÒ - Viết về Mẹ VNAH Đoàn Thị Giỏi

Chúng tôi tìm được địa chỉ của Mẹ Việt Nam anh hùng Đoàn Thị Giỏi kể ra tốn cũng nhiều thời gian vì quê Mẹ trước kia thuộc xã Sơn Định nay đã tách về Thị trấn Chợ Lách. Khi gặp được cậu – em của Mẹ và con dâu của Mẹ tôi có ngỏ ý xin tấm hình của Mẹ để làm tư liệu, cậu cười vui trả lời: “Lúc đó cái ăn cái mặc còn chưa đủ thì làm sao có được tấm hình”. Với lại hồi đó muốn chụp một tấm hình phải lên tỉnh và tốn rất nhiều tiền. Vậy đó, cậu nói cuộc đời của Mẹ đơn giản lắm, đảm đang lắm và hiền từ lắm. Nghe cậu kể, tôi liên tưởng đến một câu thơ xưa nói về người phụ nữ Việt Nam “lặn lội thân cò khi quãng vắng”. Phải! người phụ nữ Việt Nam mộc mạc và đảm đang như một cánh cò.

Nay hình ảnh của Mẹ không còn nữa, nhưng trong thâm tâm chúng ta ai cũng nghĩ bao nhiêu nhân tài, bao nhiêu Anh hùng dân tộc cũng được sinh ra từ lòng mẹ và dòng sữa mẹ đã nuôi con đến ngày khôn lớn.

Qua lời cậu kể: Mẹ sinh năm 1905 tại Sơn Quy (Vàm kinh Chợ Lách). Vì gia đình nghèo nên Mẹ không được đi học chữ mà phải ở nhà phụ giúp gia đình làm rẫy.

Năm 18 tuổi Mẹ lấy chồng, chồng Mẹ mồ côi và nghèo lắm, sống bằng nghề chài lưới, giăng câu trên sông Hàm Luông.

Lúc đó Mẹ chưa hiểu cách mạng là gì, nhưng mỗi ngày chèo xuồng cho chồng chài lưới nhìn thấy những chiếc tàu sắt của Tây chạy qua lại trên sông Hàm Luông, bắn súng như vung vãi đạn lên bờ gây bao cảnh tang tóc cho bà con, Mẹ buồn và căm giận thằng Tây lắm.

Vào khoảng năm 1927, chồng Mẹ tham gia vào tổ chức nông dân (lúc đó gọi là Nông hội đỏ). Vì nhà ở cách bờ sông cái nên thường được chọn làm điểm hội họp của cơ sở cách mạng. Những lúc chồng Mẹ bận hội họp ở nhà, Mẹ vẫn một mình ra sông giăng lưới và quan sát bọn Tây.

Năm 1945, người con trai duy nhất của Mẹ là Trần Văn On lúc đó mới 15 tuổi đã tham gia cách mạng, là liên lạc cho tổ chức Thanh niên tiền Phong. Đến năm 1950 chính thức thoát ly theo cách mạng hoạt động tại địa bàn Chợ Lách – Ngũ Hiệp.

Năm 1954, hòa bình lập lại con của Mẹ từ giã gia đình đi tập kết. Khi xuống tới Cà Mau chuẩn bị tập kết ra Bắc thì được tổ chức phân công ở lại gây cơ sở cùng một số đồng chí. Đến năm 1960, lúc đó con của Mẹ (bí danh Trường Chiêm) đang giữ chức vụ Bí thư chi bộ xã Sơn Định. Do quá trình hoạt động bị lộ và yêu cầu của trên rút về công tác tại đơn vị T4 (Y4) công tác binh vận Sài Gòn – Gia Định hoạt động hợp pháp tại chợ Bàn Cờ. Cuối năm 1967, trong một đợt tấn công vào Sài Gòn, cơ sở bị lộ, để bảo toàn lực lượng đồng chí Trần Văn On (nay đổi bí danh là Hồng Vân) buộc phải rút về căn cứ ở huyện Bến Lức – Long An.

Trong đợt tết Mậu Thân năm 1968, đơn vị Y4 tổ chức đánh cầu Bến Lức. Sau khi đánh mìn hư một phần chân cầu Bến Lức, trên đường rút quân pháo binh của địch bắn trúng chiếc ghe chở tổ tác chiến làm bị thương ba đồng chí trong đó có con của Mẹ. Trần Văn On bị thương gãy đùi trái. Vì vết thương quá nặng mất rất nhiều máu nên đồng chí đã hy sinh trên đường chuyển về bệnh viện tiền phương Tây Nam. Lúc đó đồng chí đang giữ chức vụ Trưởng ban binh vận quận Bến Lức – Long An.

Đất nước đã sạch bóng quân thù, Mẹ – chồng Mẹ, con của Mẹ đều đã mất nhưng chắc hẳn Mẹ cũng yên vui khi nhìn thấy lớp cháu con của Mẹ đang ra sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp. Để ghi nhớ công ơn của Mẹ, tháng 4/1996 Nhà nước đã truy tặng Mẹ danh hiệu: Mẹ Việt Nam anh hùng – danh hiệu cao quý nhất của các Bà Mẹ Việt Nam.