LÀN SÓNG ĐIỆN TRÊN ĐỒI A1

Câu chuyện có thật về Anh hùng Chu Văn Mùi và chiếc máy vô tuyến điện giữa chiến trường Điện Biên Phủ

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Chu Văn Mùi. Ảnh tư liệu.

Trong ký ức về Điện Biên Phủ, người ta thường nhớ đến những trận đánh lớn, những ngọn đồi, những chiến hào và những người lính trực tiếp cầm súng. Nhưng có một lực lượng ít được nhắc đến hơn, dù sự hiện diện của họ quyết định khả năng phối hợp của cả trận địa: những người lính thông tin.

Nếu không có liên lạc, mệnh lệnh không thể truyền đi.

Nếu mệnh lệnh không đến đúng lúc, pháo binh khó phối hợp với bộ binh.

Và trong chiến tranh, đôi khi chỉ một khoảng thời gian rất ngắn cũng có thể làm thay đổi cục diện.

Câu chuyện của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Chu Văn Mùi là câu chuyện về một người lính đã giữ “mạch máu” ấy trong những thời điểm khốc liệt nhất trên đồi A1.

Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân và Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Chu Văn Mùi sinh năm 1929 tại Hà Thượng, Thượng Lan, Việt Yên, Bắc Giang. Ông tham gia du kích từ khi còn trẻ, nhập ngũ năm 1949 và trải qua nhiều vị trí khác nhau trước khi trở thành chiến sĩ thông tin.

Năm 1952, ông được đào tạo về vô tuyến điện. Từ đó, chiếc máy vô tuyến trở thành một phần quan trọng trong công việc của ông.

Chiến dịch Điện Biên Phủ đưa người chiến sĩ thông tin ấy đến một trong những điểm nóng nhất của chiến trường: đồi A1.

Tối 31-3-1954, tình hình trên đồi A1 trở nên đặc biệt căng thẳng. Theo tư liệu Báo Quân đội nhân dân, hệ thống liên lạc từ cấp đại đội đến các cấp chỉ huy bị gián đoạn. Trong hoàn cảnh đó, Chu Văn Mùi được giao nhiệm vụ mang máy thông tin đến khu vực A1 để khôi phục liên lạc.

Một chiếc máy.

Một người lính.

Một nhiệm vụ tưởng như chỉ thuộc về kỹ thuật.

Nhưng phía sau nhiệm vụ kỹ thuật ấy là sự sống còn của cả một trận đánh.

Tư liệu của Báo Quân đội nhân dân cho biết chiếc máy vô tuyến BC-1000 mà Chu Văn Mùi sử dụng hiện được trưng bày tại Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia cũng lưu giữ một hiện vật liên quan đến nhiệm vụ thông tin của ông trong chiến dịch.

Khi nghĩ về một hiện vật như vậy, điều khiến người ta xúc động không chỉ là tuổi đời của chiếc máy.

Đó là những gì chiếc máy từng chứng kiến.

Nó đã theo một người lính đi qua chiến trường.

Nó đã trở thành phương tiện nối người ở trận địa với người ở sở chỉ huy.

Nó đã có mặt trong những thời khắc mà mỗi tín hiệu đều mang theo một nhiệm vụ.

Theo tư liệu Báo Quân đội nhân dân, trong lúc chiến đấu ở A1, Chu Văn Mùi có thời điểm phải mang theo máy điện thanh nặng hơn 20kg để tìm Trung đoàn trưởng Nguyễn Hùng Sinh và nối lại liên lạc. Ông phải di chuyển trong điều kiện chiến trường đặc biệt nguy hiểm, có lúc bị thương và kiệt sức.

Điều đáng nói là công việc của ông không tạo ra một âm thanh hào hùng như tiếng súng. Công việc ấy diễn ra phía sau những mệnh lệnh, trong những đường dây và tín hiệu mà người ngoài có thể không nhìn thấy.

Nhưng chính những thứ “không nhìn thấy” ấy lại giúp chiến trường vận hành.

Một người lính thông tin giỏi không nhất thiết phải xuất hiện ở vị trí nổi bật nhất. Thành công của họ đôi khi chính là việc không để người khác nhận ra rằng hệ thống liên lạc từng đứng trước nguy cơ đứt gãy.

Chu Văn Mùi đã làm công việc ấy.

Ông giữ liên lạc.

Ông truyền mệnh lệnh.

Ông hỗ trợ việc phối hợp giữa các đơn vị.

Và ông đã hoàn thành nhiệm vụ trong một hoàn cảnh mà chỉ riêng việc tồn tại ở trận địa đã là một thử thách.

Ngày nay, khi nhìn vào một chiếc điện thoại thông minh, chúng ta gần như không nghĩ đến giá trị của việc liên lạc. Chỉ vài giây, một tin nhắn có thể đi từ Đà Lạt đến Hà Nội. Một cuộc gọi có thể kết nối hai người ở cách nhau hàng nghìn cây số.

Nhưng hơn bảy mươi năm trước, việc duy trì một đường liên lạc trên chiến trường là một nhiệm vụ vô cùng khó khăn.

Bởi vậy, câu chuyện Chu Văn Mùi không chỉ là một câu chuyện quân sự.

Nó còn là câu chuyện về giá trị của sự chính xác, kiên trì và trách nhiệm.

Một người làm nhiệm vụ thông tin phải hiểu rằng sai một tín hiệu có thể dẫn tới hậu quả rất lớn. Vì thế, trong điều kiện căng thẳng, họ càng phải bình tĩnh.

Tư liệu của Báo Quân đội nhân dân ghi nhận Chu Văn Mùi có khả năng giữ bình tĩnh trong hoàn cảnh đặc biệt khắc nghiệt. Có thời điểm trận địa tấn công chỉ còn rất ít người, nhưng ông vẫn thực hiện nhiệm vụ thông tin, gọi đúng mật mã để hỗ trợ pháo binh.

Những chi tiết ấy cho thấy lòng dũng cảm không phải lúc nào cũng là một hành động lớn.

Có khi lòng dũng cảm là tiếp tục làm đúng phần việc của mình khi mọi thứ xung quanh đang hỗn loạn.

Sau chiến dịch, Chu Văn Mùi được khen thưởng và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1955. Nhưng câu chuyện của ông không dừng ở Điện Biên Phủ.

Sau này, ông tiếp tục phục vụ trong quân đội, tham gia các chiến trường khác và đảm nhiệm nhiều vị trí. Khi nghỉ hưu, ông trở về quê hương và tiếp tục tham gia công tác địa phương.

Điều đó làm cho câu chuyện về ông trở nên đặc biệt.

Một người đã từng giữ liên lạc giữa những trận địa khốc liệt, khi trở về đời thường vẫn tiếp tục làm công việc có ích cho cộng đồng.

Lịch sử vì thế không chỉ nằm ở một khoảnh khắc chiến thắng.

Lịch sử còn nằm ở cách một con người sống sau chiến thắng.

Đối với người trẻ hôm nay, câu chuyện của Chu Văn Mùi có thể gợi ra một bài học rất gần gũi: hãy làm tốt công việc của mình, dù công việc ấy có được nhiều người nhìn thấy hay không.

Không phải ai cũng đứng ở vị trí trung tâm.

Không phải ai cũng được gọi tên trong những khoảnh khắc lớn.

Nhưng một tập thể chỉ có thể thành công khi mỗi người hoàn thành phần việc của mình bằng trách nhiệm cao nhất.

Chiếc máy vô tuyến điện của Chu Văn Mùi vì vậy không chỉ là một hiện vật lịch sử.

Nó là một biểu tượng của sự kết nối.

Nó nhắc rằng trong bất kỳ thời đại nào, con người cũng cần kết nối với nhau bằng niềm tin, trách nhiệm và sự chính xác.

Ngày nay, chúng ta kết nối bằng công nghệ.

Nhưng giá trị cốt lõi vẫn vậy.

Một thông tin đúng lúc có thể giúp người khác đưa ra quyết định tốt hơn.

Một lời động viên đúng lúc có thể giúp một người vượt qua khó khăn.

Một hành động có trách nhiệm có thể làm cho cả tập thể tiến lên.

Đó là những điều rất bình thường, nhưng chính những điều bình thường ấy tạo nên sức mạnh lớn.

Nhìn lại câu chuyện của Chu Văn Mùi, ta có thể thấy Điện Biên Phủ không chỉ được làm nên bởi những người trực tiếp chiến đấu ở tuyến đầu.

Đó còn là những người vận chuyển, những người mở đường, những người chăm sóc thương binh, những người làm công tác hậu cần, những người thông tin và rất nhiều con người khác.

Mỗi người một nhiệm vụ.

Mỗi nhiệm vụ một vị trí.

Và tất cả cùng hướng đến một mục tiêu chung.

Có lẽ đó là điều đẹp nhất mà câu chuyện này để lại.

Một chiếc máy vô tuyến điện đã trở thành hiện vật.

Một người lính đã trở thành Anh hùng.

Một trận đánh đã trở thành lịch sử.

Nhưng bài học về trách nhiệm thì vẫn còn nguyên giá trị.

Bởi chiến thắng của một dân tộc không bao giờ chỉ thuộc về một cá nhân.

Nó thuộc về sự cố gắng của rất nhiều con người biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng.

Và khi thế hệ trẻ hôm nay đứng trước những cơ hội của thời đại mới, điều chúng ta có thể làm để tiếp nối những người đi trước không phải là lặp lại quá khứ.

Mà là mang tinh thần trách nhiệm ấy vào hiện tại.

Học tập nghiêm túc.

Làm việc có kỷ luật.

Biết phối hợp.

Biết giữ lời.

Biết hoàn thành nhiệm vụ.

Biết dùng kiến thức và công nghệ để tạo ra những giá trị tốt đẹp.

Chiếc máy vô tuyến điện trên đồi A1 đã im tiếng từ rất lâu.

Nhưng câu chuyện về người từng mang nó giữa chiến trường vẫn còn vang vọng.

Đó là câu chuyện về một người lính không ngừng giữ kết nối khi đất nước cần.

Và đó cũng là lời nhắc với chúng ta rằng: trong bất kỳ thời đại nào, có những người âm thầm làm công việc của mình, để từ những nỗ lực nhỏ bé ấy tạo nên một điều lớn lao.

GHI CHÚ TƯ LIỆU & NGUỒN ẢNH

• Chiến sĩ thông tin Chu Văn Mùi – Báo Quân đội nhân dân

• Chiếc máy vô tuyến điện cùng Anh hùng Chu Văn Mùi lập công trên đồi A1 – Báo Quân đội nhân dân

• Người chiến sĩ thông tin liên lạc trên đồi A1 năm ấy – Bảo tàng Lịch sử Quốc gia