Lan tỏa nhật ký thời chiến tranh (phần 3)
Đại úy, cựu chiến binh Trần Chiến Chinh, nguyên Phó trung đoàn trưởng Trung đoàn 3, Sư đoàn 859 (sau này sáp nhập vào Sư đoàn 315), Quân khu 5, hiện ở số 15 đường Nguyễn Cư Trinh, phường Hòa Cường Bắc, quận Hải Châu, TP Đà Nẵng. Ông là tác giả của 3 cuốn nhật ký viết trong những năm chiến tranh và hồi ký “Điều còn mãi” được Nhà xuất bản Quân đội nhân dân ấn hành năm 2022.
Bia tưởng niệm bên cánh đồng
Trung đội nữ của Đại đội 2 Hòa Vang mang tên anh hùng Lê Thị Hồng Gấm được thành lập vào năm 1972, do chị Nguyễn Thị Xuân Mai làm Trung đội trưởng. Nhiều cô gái mới nhập ngũ như Hồ Thị Hồng Vân (Hòa Tiến), Ông Thị Minh Nguyệt (Hòa Châu) được bổ sung vào Trung đội. Ngày 28-1-1973, bộ đội Đại đội 2 quyết tâm “cắm cờ giữ đất”, phản kích hàng chục đợt tấn công của địch. Riêng tổ của 3 chị Xuân Mai, Hồng Vân, Minh Nguyệt vẫn bám trụ đến cùng. Do tương quan lực lượng giữa ta và địch quá chênh lệch nên sau nhiều đợt phản kích, các chị hết đạn và anh dũng hy sinh. Chiến công của các chị đã được Mặt trận 4 Quảng Đà tuyên dương “Tổ chiến đấu anh dũng Nguyễn Thị Xuân Mai”.
Là người sống giàu tình cảm, chị Xuân Mai dành nhiều tình thương cho những người em kết nghĩa, trong đó có Trần Chiến Chinh. Trước khi ra trận, họ thường viết thư để động viên tinh thần người ở nhà. Rất nhiều bức thư nho nhỏ như thế, cựu chiến binh Trần Chiến Chinh vẫn còn giữ kỹ đến bây giờ. Bức thư cuối cùng dài hai trang, nét chữ chân phương màu mực biếc, được chị Mai viết đêm 25-1-1973, ông vẫn còn lưu giữ và đọc nhiều lần: “Chiến Chinh-em yêu quý!... Chị ước sao tuổi xuân cứ kéo dài thêm nữa để có thể sau chiến tranh tiếp tục vào trường thực hiện cho trọn vẹn ước vọng của đời mình. Ôi có lớp người nào mang nhiều khát vọng như lớp người chúng ta đang sống... Hãy chiến đấu như những người cộng sản, lời chúc của em cũng là lời thề của chị, trận đánh sắp bắt đầu”.
Trở về sau chiến dịch “cắm cờ giữ đất”, cậu em Chiến Chinh đau đớn vô cùng khi biết chị đã hy sinh. Những trang nhật ký đầu năm 1973 của ông thấm đẫm nỗi tiếc thương 3 nữ chiến sĩ Trung đội nữ Lê Thị Hồng Gấm. Mỗi lần đọc lại, ông vẫn thổn thức khôn nguôi. Trong Ban liên lạc truyền thống Đại đội 2 và Khu đội 2 Hòa Vang, là người con xã Hòa Phong, nhiều năm nay, cựu chiến binh Trần Chiến Chinh luôn tâm niệm phải làm sao có một tấm bia hoặc tượng đài ghi dấu chiến công oanh liệt của 3 chị Xuân Mai, Minh Nguyệt, Hồng Vân ngay tại thôn Dương Lâm. May mắn là ý tưởng này được lãnh đạo Huyện ủy Hòa Vang chấp thuận và giao các cơ quan chức năng phối hợp với các cựu chiến binh thực hiện.
Sau thời gian chuẩn bị, Bia chiến tích Trung đội nữ Lê Thị Hồng Gấm, Đại đội 2, Khu đội 2 Hòa Vang đã được khánh thành cuối năm 2018, với kinh phí gần 700 triệu đồng, nổi bật giữa cánh đồng lúa xanh. Chưa dừng ở đó, năm 2024, Huyện ủy Hòa Vang tiếp tục đầu tư 1,65 tỷ đồng mở rộng, nâng cấp Bia chiến tích Trung đội nữ Lê Thị Hồng Gấm trên diện tích 500m2. Bức họa từ ảnh thật 3 cô gái quả cảm và lá thư của chị Xuân Mai khắc trên bia có sức lay động lòng người. Khuôn viên bia chiến tích trở thành “địa chỉ đỏ” tổ chức các hoạt động giáo dục truyền thống sinh động cho thanh niên, học sinh TP Đà Nẵng.
Tính đến nay, ông Trần Chiến Chinh đã cùng ban chỉ huy Khu 2 Hòa Vang tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương liên tiếp làm các bia tưởng niệm những trận đánh lớn và các di tích lịch sử liên quan. Những cuốn nhật ký của ông như một nhân chứng giúp khẳng định những địa danh này. Mới đây nhất là Biểu tượng Khu 2 Hòa Vang (tháng 3-2024). Cuốn nhật ký cũng hỗ trợ ông và đồng đội trong làm hồ sơ để Nhà nước phong tặng Đại đội 2, Khu 2 Hòa Vang danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân năm 2018. Năm 2022, từ 3 cuốn nhật ký đã viết những năm chiến tranh, ông biên tập, viết lại thành cuốn Hồi ký “Điều còn mãi” được Nhà xuất bản Quân đội nhân dân in 1.300 cuốn, phát hành rộng rãi để người đọc, nhất là lớp trẻ có thể hình dung về cuộc chiến tranh, về đời sống, công tác, chiến đấu của thế hệ ông cha, từ đó thêm tri ân thế hệ đi trước.
