LẶNG LẼ TÌNH MẸ

Khi bài viết này đến tay bạn đọc thì “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” Vũ Thị

Nhận đã trở về cõi thiên thu được 14 năm rồi. Thời gian vẫn thong thả trôi cùng

năm tháng, nhưng câu chuyện về mẹ, suốt cuộc đời lặng tình với cách mạng, với

con cái vẫn sống động trong lòng mỗi con người ở thôn Kinh Điền, xã Tân Viên,

huyện An Lão.

Chuyện kể rằng “Cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược vào những

năm đầu thập kỷ 60 diễn ra vô cùng ác liệt. Cả nước lên đường, trai tráng khắp các

xóm thôn, thành thị trên miền Bắc nô nức lên đường “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu

nước”. Mẹ Nhận đứng ngồi không yên. Đêm đêm, mẹ thao thức nhớ lại những

tháng năm quê hương chìm trong khủng bố trắng của thực dân Pháp. Ngày ấy, cả

làng đều cùng chung cảnh ngộ lầm than, ăn không đủ no, ngủ không yên giấc. Giặc

giã hoành hành hết xóm trên, làng dưới. Người già con trẻ cùng chung số kiếp của

kẻ nô lệ, của người dân mất nước. Sống giữa quê hương mà như kiếp đi đày. Rồi

mẹ liên tưởng tới miền Nam, tiếng súng giặc Mỹ hàng ngày, hàng giờ đang giết hại

người lớn trẻ em, khác gì thuở xưa ở quê mẹ. Nam - Bắc cắt chia bằng giới tuyến

17 khác gì ngôi nhà mẹ đang sống phải chia cắt làm đôi. Lòng mẹ trĩ nặng, xót đau

trước nỗi gian lao, ác liệt của những người con lạc, cháu rồng đang sống ở miền

Nam Tổ quốc. Mẹ không đủ chữ nghĩa để bày tỏ nỗi niềm đau đáu trước đông

người, trước các cấp chính quyền, bà con lối xóm. Trong mỗi bữa cơm, mẹ thường

dạy bảo các con mình: nếu chỉ sống cho riêng mình, các con không lớn nổi thành

người. Sống vì cha, vì mẹ, vì vợ, vì con, anh em ruột thịt là lẽ sống thường tình ở

mỗi con người. Sống vì dân, vì nước mới trọn nghĩa, vẹn tình, đúng với đạo lý

“uống nước nhớ nguồn”, “bầu ơi thương lấy bí cùng” của người dân nước Việt.

Tình yêu ấy phải được hòa quyện trong tình làng, nghĩa xóm, tình nước non, dân

tộc. Gia đình mình và gia đình khác được sống trong Độc lập - tự do, hạnh phúc và

thanh bình, bát cơm, manh áo mặc tươm tất như thế này là nhờ có Đảng, Bác Hồ

và bao máu xương của các anh hùng liệt sĩ đã hiến dâng - Là thanh niên được sống,

học hành giữa truyền thống yêu nước của cha ông, của quê hương, các con cần

sớm có việc làm cho xứng với những già đã được hưởng. Cứ thế, mẹ động viên các

con mình ra trận giết giặc, cứu nước, hẹn ngày thống nhất, Nam - Bắc một nhà, mẹ

con sẽ gặp nhau.

Nghe tiếng gọi của Đảng và Bác Hồ, vâng lời dạy của cha mẹ, ba người con

của mẹ Vũ Thị Nhận đã làm đơn lên đường. Chỉ trong vòng 6 tháng, từ tháng 3 -

tháng 9 năm 1965, ba người con trai của mẹ, Đặng Xuân Khanh, Đặng Xuân Hạnh,

Đặng Xuân Đức đã lần lượt nhập ngũ. Lần nào cũng vậy, tiễn con đi, nước mắt mẹ

lưng tròng, nhớ thương con da diết mà mẹ chỉ dặn dò con được đôi lời: các con đi

cố gắng công tác, chiến đấu bằng anh, bằng em. Sống đỏ ngực, chết xanh cỏ.

Nhưng cái chết đó là vì dân vì Tổ quốc này độc lập thống nhất. Tiễn con đi chiến

trường B, C, mẹ được làm những gì mà thuở xưa là thiếu nữ mẹ chưa làm được.

Những năm tháng vắng các con, mẹ ôm nặng trong lòng tình mẫu tử. Mẹ nhớ các

con da diết. Mẹ thường tưởng tượng dáng đứng, điệu đi của từng người con. Mẹ

thường trò chuyện với bà con xóm giềng, “chắc bây giờ thằng Khanh, thằng Hạnh,

thằng Đức to khỏe lắm rồi. Mặc quần áo bộ đội chắc chúng nó phải da dáng chững

chạc nhiều, nhất là thằng Đức hẳn không còn tính làm nũng của trẻ 16 - 17 nữa…”.

Thương quý con, mẹ lại hướng về miền Nam thân yêu, ngóng trông từng tin thắng

trận, mẹ chẳng nề hà việc gì mà tập thể giao, hội phụ nữ tín nhiệm Mẹ vào hội mẹ

chiến sĩ, tối tối mẹ sang các gia đình cùng cảnh với mẹ trò chuyện, sang gặp những

người vợ bộ đội động viên, thăm hỏi bế lựng các cháu nhỏ. Mẹ lao động sản xuất

tích cực, vun đắp cho hợp tác xã ngày một tốt hơn, đi đầu trong phong trào “hũ gạo

chiến thắng”, cân rau, tấm áo gửi ra chiến trường.

Cuộc kháng chiến chống Mỹ ngày một diễn ra ác liệt. Khắp miền Nam, đồng

bào đã nổi dậy phá ách kìm kẹp. Các chiến trường bộ đội ta đánh thắng lớn, thắng

lợi ròn rã. Tin ấy làm mẹ phấn khởi khôn cùng. Mẹ ao ước nước nhà độc lập, thống

nhất, các con của mẹ lại về quây quần trong ngôi nhà đơn sơ, vui với công việc nhà

nông hoặc trong xưởng máy. Làm ra nhiều của cải vật chất, dựng xây nông thôn

mới, cùng cả nước tiến lên CNXH.

Đất nước thống nhất, Nam Bắc một nhà. Ba người con của mẹ đã hiến dâng

tuổi đời đẹp nhất của mình vì sự nghiệp giải phóng dân tộc. Mẹ bàng hoàng, cái

bàng hoàng của người vốn sâu nặng nghĩa tình. Cái bàng hoàng của người mẹ nhất

mực yêu quý con và thấu hiểu nghĩa lớn. Sau những đau thương ấy, mẹ lặng lẽ đi

trong cuộc đời với niềm vui của người mẹ biết bảo ban con sống thủy chung với

truyền thống yêu nước của cha ông, dân tộc. Mẹ tự hào đã có những người con góp

công, xương máu cho Độc lập tự do của đất nước. Mẹ lặng lẽ trong việc làm và

không đòi hỏi bất cứ điều gì. Nỗi đau của người mẹ mất con hòa quyện trong niềm

vui sum họp của đại gia đình Việt Nam.