làng Phụng Tây (Duy Xuyên, Quảng Nam)
Những năm đầu thế kỷ XX, làng Phụng Tây (Duy Xuyên, Quảng Nam) chìm trong đói nghèo và áp bức. Trên mảnh đất cát pha sỏi đá ấy, một cậu bé tên Trương Công Thuận lớn lên giữa tiếng roi của thực dân và tiếng thở dài của người dân mất nước. Không ai ngờ rằng cậu bé gầy gò ấy sau này sẽ trở thành Trương Chí Cương – người gánh lửa cách mạng cho quê hương.
Tuổi trẻ của ông không có những ngày bình yên. Khi bạn bè cùng trang lứa còn lo bữa ăn, áo mặc, ông đã sớm tham gia các phong trào yêu nước. Những buổi họp bí mật dưới mái nhà tranh, những truyền đơn chuyền tay trong đêm tối – đó là nơi ngọn lửa cách mạng trong ông được thắp lên. Năm 1941, giữa lúc kẻ thù đàn áp khốc liệt, ông cùng đồng đội thành lập chi bộ Đảng đầu tiên ở Phụng Tây – Xuyên Châu, gieo mầm đỏ giữa vùng đất lửa.
Rồi ông bị bắt. Nhà tù Buôn Ma Thuột không chỉ giam giữ thân xác mà còn thử thách ý chí con người. Đòn roi, xiềng xích không khuất phục được người chiến sĩ trẻ. Ngược lại, trong ngục tối, ông càng tôi luyện lòng tin sắt đá vào con đường đã chọn. Ra tù, Trương Chí Cương lại tiếp tục dấn thân, đi khắp các chiến khu, giữ nhiều trọng trách: từ Bí thư Phủ ủy Duy Xuyên đến Bí thư Tỉnh ủy ở nhiều tỉnh miền Trung – Nam Trung Bộ.
Chiến tranh lan rộng, bom đạn cày xới làng quê. Ông có thể chọn sự an toàn, nhưng không. Ông chọn đi về phía nguy hiểm – nơi nhân dân cần người dẫn đường. Trong những năm tháng kháng chiến ác liệt, Trương Chí Cương là người giữ vững ngọn lửa niềm tin, nối liền phong trào cách mạng từ Quảng Nam vào tận miền Nam ruột thịt.
Ngày 24 tháng 3 năm 1975, khi quê hương Quảng Nam hoàn toàn giải phóng, Trương Chí Cương trút hơi thở cuối cùng. Ông ra đi đúng vào ngày đất mẹ hồi sinh. Không tiếng kèn chiến thắng tiễn đưa, nhưng cuộc đời ông đã hòa trọn vào chiến thắng của dân tộc.
Người con ấy đã sống trọn một đời thời hoa lửa – không rực rỡ cho riêng mình, mà cháy sáng để soi đường cho quê hương. Và hôm nay, trên những con đường mang tên Trương Chí Cương, lịch sử vẫn thầm nhắc:
Có những con người, khi ngã xuống, lại đứng dậy trong ký ức của cả một dân tộc.
