Lang Sỹ Thủy – người chiến sĩ trinh sát trở về Thành Cổ trong ký ức đồng đội
Mùa hè năm 1972, khi cuộc chiến đấu bảo vệ Thành Cổ Quảng Trị bước vào những ngày khốc liệt nhất, giữa những người lính Trung đoàn 48 có một chiến sĩ trinh sát còn rất trẻ tên là Lang Sỹ Thủy, quê ở Như Xuân, Thanh Hóa. Anh không sinh ra trong một gia đình giàu có hay có điều kiện đặc biệt. Từ một vùng quê nghèo, chàng trai trẻ ấy đã lựa chọn rời hậu phương để tìm đến nơi bom đạn đang diễn ra dữ dội nhất.
Theo hồi ức của Đại tá Trần Ngọc Long, nguyên Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 48, Sư đoàn 320B, Lang Sỹ Thủy khi ấy là chiến sĩ trinh sát dưới quyền ông. Điều đặc biệt là Thủy đã một mình đạp xe từ quê vào chiến trường, quyết tâm được sát cánh cùng đồng đội trong cuộc chiến đấu bảo vệ Thành Cổ Quảng Trị.
Đối với một chiến sĩ trinh sát, nhiệm vụ thường diễn ra ở những nơi nguy hiểm nhất. Họ phải tiếp cận gần khu vực đối phương, quan sát tình hình, nắm vị trí, hoạt động và những thay đổi trên chiến trường để cung cấp thông tin cho người chỉ huy. Trong cuộc chiến đấu tại Quảng Trị, công việc ấy càng nguy hiểm bởi chiến trường liên tục biến động, bom pháo dội xuống với cường độ lớn.
Lang Sỹ Thủy cùng đồng đội chiến đấu trong những ngày mà từng căn hầm, đoạn giao thông hào và bờ tường đổ nát quanh Thành Cổ đều có thể trở thành trận địa. Người lính phải sống dưới những trận pháo kích liên tiếp, nhiều khi chỉ có một khoảng thời gian rất ngắn để di chuyển, tiếp tế hoặc đưa thông tin về sở chỉ huy.
Điều khiến các đồng đội nhớ về Lang Sỹ Thủy không chỉ là sự gan dạ của một người lính trinh sát. Đó còn là quyết tâm của một thanh niên từ hậu phương tìm đến chiến trường. Anh không chọn ở lại nơi an toàn hơn mà tìm cách vào Quảng Trị để chiến đấu cùng đơn vị. Trong ký ức của Đại tá Trần Ngọc Long, cái tên Lang Sỹ Thủy nhiều năm sau chiến tranh vẫn luôn được nhắc đến với niềm thương nhớ đặc biệt.
Những ngày cuối của cuộc chiến đấu càng trở nên khốc liệt. Lang Sỹ Thủy tiếp tục bám trận địa, thực hiện nhiệm vụ của người trinh sát tại chốt thép Long Quang. Đây là một trong những vị trí chiến đấu ác liệt của Trung đoàn 48 trong giai đoạn cuối của cuộc chiến.
Anh đã hy sinh tại Long Quang chỉ bốn ngày trước khi Hiệp định Paris có hiệu lực. Người lính trẻ quê Như Xuân không kịp nhìn thấy ngày chiến tranh kết thúc, không kịp trở về quê hương và cũng không kịp gặp lại những người thân đã chờ mình.
Sau ngày đất nước thống nhất, Lang Sỹ Thủy không bị lãng quên. Trong những cuộc gặp mặt của cựu chiến binh Trung đoàn 48, câu chuyện về anh vẫn được kể lại cho thế hệ sau. Với những người từng trực tiếp chiến đấu ở Thành Cổ, đó không đơn thuần là câu chuyện về một người đã hy sinh. Đó là ký ức về một người đồng đội đã lựa chọn con đường khó khăn nhất và đi đến tận cùng con đường ấy.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, Thành Cổ Quảng Trị nay đã trở thành một di tích lịch sử. Dòng Thạch Hãn vẫn chảy qua thành phố bình yên, nhưng dưới mỗi bước chân của người hôm nay là ký ức về một thế hệ thanh niên đã nằm lại nơi đây.
Lang Sỹ Thủy chỉ sống một quãng đời ngắn ngủi, nhưng câu chuyện của anh vẫn được đồng đội nhắc lại như một phần của bản hùng ca 81 ngày đêm. Từ chàng trai vùng quê nghèo Thanh Hóa đến người chiến sĩ trinh sát tại chốt thép Long Quang, cuộc đời anh là câu chuyện về một thế hệ đã đem tuổi xuân của mình đặt vào những ngày tháng quyết liệt nhất của lịch sử.



