Làng tôi ngày đó (1)

Ngôi làng nhỏ ven sông năm ấy gần như không còn đêm yên tĩnh. Bom rơi, đạn nổ, mặt đất rung lên từng hồi như tiếng thở dài của quê hương đang oằn mình trong lửa đạn. Trong căn hầm chữ A chật hẹp, bà Năm ôm chặt chiếc khăn rằn đã sờn, lặng im chờ trời sáng. Chiếc khăn ấy là của thằng Út – con trai bà – để lại trước ngày lên đường ra trận.

Út đi khi mới mười chín tuổi. Ngày khoác ba lô, nó cười hiền:
“Giặc còn thì con chưa về, má ở nhà giữ sức nghe má.”
Bà Năm quay mặt đi, giấu dòng nước mắt vào vạt áo nâu.

Những năm tháng sau đó, ngôi làng đi qua bao mùa hoa lửa. Thanh niên ra đi, nhiều người mãi mãi nằm lại nơi chiến trường xa. Có người trở về với vết thương hằn sâu trên da thịt, có người chỉ trở về trong những tấm giấy báo tử mỏng manh.

Một buổi chiều cuối năm, giữa tiếng gió thổi rì rào trên hàng tre cháy sém, bà Năm nhận được tin: Út đã hy sinh trong một trận đánh ác liệt. Không khóc thành tiếng, bà chỉ lặng lẽ thắp nén nhang, đặt chiếc khăn rằn lên bàn thờ. Ngoài sân, khói lam chiều hòa cùng khói hương, mờ ảo như chính số phận của một thế hệ.

Nhiều năm sau ngày đất nước thống nhất, ngôi làng hồi sinh. Trẻ con nô đùa trên con đường bê tông mới, lúa lại xanh mướt bờ bãi. Nhưng mỗi khi chiều xuống, bà Năm vẫn thường ngồi trước hiên nhà, mắt nhìn về phía chân trời đỏ rực hoàng hôn – nơi bà tin rằng, những người con của một thời hoa lửa vẫn đang lặng lẽ canh giữ bình yên cho Tổ quốc.