Lãnh Tụ Kiệt Xuất Của Khởi Nghĩa Bãi Sậy Anh Hùng

Trong phong trào Cần Vương chống Pháp cuối thế kỷ XIX, Nguyễn Thiện Thuật (chữ Hán: 阮善述, 1844 – 1926), hay còn được nhân dân kính trọng gọi là Tán Thuật, là một nhà quân sự lỗi lạc, vị thủ lĩnh tối cao của cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy. Xuất thân từ một gia đình nhà nho nghèo tại Mỹ Hào, Hưng Yên, ông đỗ Cử nhân, từng giữ chức Chánh sứ Sơn phòng rồi Tuần phủ Hải Dương. Khi triều đình nhà Nguyễn đầu hàng quân xâm lược, ông đã dứt khoát từ quan, chọn con đường gian khổ nhưng vinh quang: ở lại chiến đấu cùng nhân dân.

Địa bàn hoạt động của Nguyễn Thiện Thuật là vùng Bãi Sậy (Hưng Yên) – một vùng đầm lầy, lau sậy rậm rạp, hiểm trở. Bằng nhãn quan quân sự sắc bén, ông đã biến nhược điểm về vũ khí thành lợi thế khi sáng tạo và áp dụng thuần thục chiến thuật chiến tranh du kích. Nghĩa quân Bãi Sậy dưới sự chỉ huy của ông không tổ chức phòng thủ cố định mà ẩn hiện như thần, bám đất bám dân, liên tục tổ chức các trận phục kích cắt đứt đường giao thông, tập kích đồn bốt, bẻ gãy nhiều trận càn quét quy mô lớn của thực dân Pháp, khiến kẻ thù phải khiếp sợ gọi ông là "Hùm xám Bãi Sậy".

Không chỉ là một chủ tướng mưu lược, Nguyễn Thiện Thuật còn có tư tưởng tiến bộ khi chủ trương "giành lại giang sơn từ tay giặc rồi mới lo việc tôn quân", đặt lợi ích của nhân dân và độc lập dân tộc lên trên hết. Khi phong trào bị đàn áp khốc liệt, ông sang Trung Quốc nhằm tìm kiếm sự chi viện để mưu đồ phục quốc nhưng đại cuộc không thành. Ông trút hơi thở cuối cùng tại Nam Ninh vào năm 1926 trong niềm đau đáu hướng về quê hương.

Cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy dưới ngọn cờ của Nguyễn Thiện Thuật tuy thất bại nhưng đã viết nên một trang sử vàng chói lọi. Chiến thuật du kích chiến độc đáo mang thương hiệu "Bãi Sậy" của ông đã trở thành bài học quân sự vô giá, được các thế hệ con cháu kế thừa và phát huy đỉnh cao trong hai cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc sau này.