Lát cắt xúc động của thế hệ thanh niên trong thời chiến

LIỆT SĨ VÕ THỊ TẦN, ĐÓA HOA BẤT TỬ VÀ LỜI HẸN ƯỚC CÒN DANG DỞ TRONG KHÓI LỬA CHIẾN TRANH

Trong những kỉ vật được lưu giữ tại Ngã ba Đồng Lộc, có một chiếc lược nhỏ và một lọn tóc thề đã ngả màu thời gian. Những vật tưởng chừng bình dị ấy lại chứa đựng phía sau một câu chuyện tình khiến nhiều người lặng đi khi nhắc đến. Đó là kỉ vật của liệt sĩ thanh niên xung phong Võ Thị Tần và thương binh Nguyễn Đức Hồng. Một lời hẹn ước chưa kịp thành hình đã hóa thành kí ức trong khói lửa chiến tranh.

(Nguồn: Báo Hà Tĩnh)

Những năm 1963 – 1964, ở làng quê Thiên Lộc yên bình, Võ Thị Tần khi ấy là Phó Bí thư Chi đoàn xã. Chị nổi tiếng bởi vẻ đẹp hiền dịu, nết na, nhưng trong trái tim lại luôn cháy lên ngọn lửa nhiệt huyết của tuổi trẻ. Trong số những chàng trai thầm thương trộm nhớ cô gái ấy, có Nguyễn Đức Hồng – người cùng làng, người đã âm thầm dõi theo chị qua những buổi sinh hoạt đoàn, những ngày lao động chung nơi quê nhà.

Đầu năm 1964, anh Hồng bạo dạn ngỏ lời. Tình cảm chân thành của anh nhanh chóng nhận được sự đồng thuận từ hai gia đình. Tháng 10 năm ấy, một lễ dạm ngõ giản dị diễn ra giữa thời buổi đất nước còn nhiều gian khó. Không nhẫn cưới, không tiệc cưới rộn ràng, họ chỉ trao cho nhau một chiếc lược nhỏ và một lọn tóc thề. Món quà mộc mạc thay cho lời hẹn ước: ngày đất nước thống nhất, họ sẽ nên duyên vợ chồng.

Nhưng chiến tranh không cho những lời hẹn được bình yên chờ đợi. Khi Tổ quốc gọi tên, mỗi người chọn một con đường ra trận. Nguyễn Đức Hồng lên đường nhập ngũ, chiến đấu ở Vĩnh Linh rồi đảo Cồn Cỏ. Còn Võ Thị Tần gia nhập lực lượng thanh niên xung phong, ngày đêm bám trụ tại tuyến lửa Trường Sơn, giữ cho mạch máu giao thông ở Ngã ba Đồng Lộc không bị đứt gãy.

Giữa hai người, những cánh thư trở thành nơi gửi gắm nỗi nhớ và niềm tin vào ngày đoàn tụ. Nhưng chiến trường khốc liệt dần chia cắt mọi tin tức. Những dòng thư thưa dần rồi bặt hẳn, để lại khoảng trống mênh mang trong lòng người ở hai đầu chiến tuyến.

Giữa năm 1968, Nguyễn Đức Hồng bị thương nặng. Sau thời gian điều trị, anh được điều ra Bắc học tập. Trong lòng vẫn đau đáu lời hẹn xưa, anh xin phép trở về quê, dự định sẽ tổ chức đám cưới như lời đã hứa. Thế nhưng, khi trở về, điều chờ đợi anh không phải là ngày đoàn viên.

Tin dữ đã đến trước anh. Bom đạn chiến tranh đã cướp đi người con gái anh yêu thương. Võ Thị Tần đã anh dũng hi sinh năm 1968 khi đang cùng đồng đội san lấp hố bom tại Ngã ba Đồng Lộc. Cũng trong năm ấy, mẹ chị qua đời vì bom Mỹ. Ngày toàn thắng mà họ từng hẹn ước rồi cũng đến, nhưng cô dâu của lời hẹn năm xưa thì mãi mãi không còn.

Sau này, Nguyễn Đức Hồng vẫn thường xuyên qua lại chăm sóc cha của Võ Thị Tần như một người con ruột. Dù nhiều lần được khuyên nhủ lập gia đình, anh vẫn chần chừ, như thể trong trái tim mình vẫn còn giữ nguyên lời hẹn cũ. Chỉ sau hơn hai năm mãn tang con gái, cha chị Tần mới đứng ra mai mối cho anh. Anh nên duyên với chị Võ Thị Minh và có bốn người con.

Thế nhưng trong căn nhà nhỏ của gia đình, hương khói dành cho liệt sĩ Võ Thị Tần chưa một ngày tắt. Đó không chỉ là kỉ niệm của một mối tình đã qua, mà còn là sự tri ân dành cho một người đã gửi lại tuổi xuân cho đất nước.

Năm 2018, Nguyễn Đức Hồng qua đời. Từ đó, người vợ là bà Võ Thị Minh tiếp tục thay chồng chăm lo hương khói cho chị Tần. Bà từng dặn con cháu rằng sau này vẫn phải thay cha mẹ thắp hương, làm giỗ cho chị như suốt bao năm qua. Một nghĩa tình lặng lẽ nhưng bền bỉ, như một cách để giữ trọn lời hứa của những người thuộc về một thế hệ đã đi qua chiến tranh.

Câu chuyện của Võ Thị Tần và Nguyễn Đức Hồng vì thế không chỉ là một mối tình dang dở. Đó còn là câu chuyện của cả một thế hệ đã biết đặt Tổ quốc lên trên hạnh phúc riêng. Họ yêu nhau, nhưng khi đất nước cần, họ sẵn sàng bước vào cuộc chia xa. Và có những người, như Võ Thị Tần, đã mãi dừng lại ở tuổi hai mươi bốn, độ tuổi đẹp nhất của đời người.

Giữa cuộc sống hòa bình hôm nay, khi chúng ta có thể tự do yêu thương, tự do nắm tay nhau dưới bầu trời yên bình, câu chuyện ấy vẫn nhắc nhở rằng có những người đã gửi lại cả tuổi xuân và tình yêu nơi tuyến lửa. Bởi lẽ, đôi khi tình yêu đẹp nhất không phải là được ở bên nhau trọn đời, mà là biết hi sinh vì điều lớn lao hơn chính mình.