Lấy lòng dân làm gốc

Nguyễn Trãi (1380–1442) là người học rộng tài cao, cùng Lê Lợi làm nên thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đuổi quân Minh xâm lược.

Trong thời gian chuẩn bị khởi nghĩa, Nguyễn Trãi đã sáng tạo ra một cách vận động quần chúng độc đáo: Ông dùng mỡ lợn viết 8 chữ "Lê Lợi vi quân, Nguyễn Trãi vi thần" (Lê Lợi làm vua, Nguyễn Trãi làm tôi) lên các chiếc lá rừng. Kiến thấy mỡ ngọt đục lá thành dòng chữ ấy. Khi lá cây trôi theo dòng nước ra khắp các ngả sông, nhân dân trông thấy đều cho rằng đó là ý trời chỉ định, từ đó một lòng hướng về nghĩa quân Lam Sơn.

Trong tác phẩm Bình Ngô đại cáo, ông rút ra triết lý sống và trị quốc kinh điển:

"Vật nhân nghĩa dịch yên dân,

Điếu phạt chi sư tiên phạt bạo."

(Đem đại nghĩa để thắng bạo tàn / Lấy chí nhân để thay hung bạo).