Lấy thân chèn pháo

Trong những trang sử hào hùng của chiến dịch Điện Biên Phủ, bên cạnh những người cầm súng trực tiếp tiêu diệt địch, còn có những anh hùng đã hy sinh để bảo vệ những "đứa con tinh thần" – những khẩu đại pháo – niềm hy vọng lớn nhất để đập tan tập đoàn cứ điểm của Pháp. Anh hùng Tô Vĩnh Diện chính là người đã viết nên huyền thoại ấy. Ông sinh năm 1924 tại huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa.

Cuối năm 1953, Tô Vĩnh Diện là tiểu đội trưởng pháo cao xạ thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367. Nhiệm vụ của đơn vị ông lúc bấy giờ cực kỳ gian khổ: kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn qua những con đèo dốc đứng, vực sâu thăm thẳm để vào trận địa trong điều kiện bí mật tuyệt đối.

Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, trong lúc đơn vị đang kéo pháo trên một đoạn dốc cao và hẹp ở đèo Chuối, một dây tời bất ngờ bị đứt. Khẩu pháo nặng hơn 2 tấn bắt đầu lao tự do xuống dốc. Trong tình thế hiểm nghèo, nếu không chặn khẩu pháo lại, nó không chỉ bị hư hỏng mà còn có thể đè nát các đồng đội đang ở phía dưới và rơi xuống vực sâu.

Không một chút đắn đo, Tô Vĩnh Diện đã hô lớn: "Thà hy sinh chứ không để pháo hỏng!". Ông lao mình vào bánh pháo, dùng chính thân thể của mình để làm vật cản, kìm hãm đà lao của "con quái vật thép". Nhờ sự hy sinh quả cảm đó, khẩu pháo đã bị khựng lại, dựa vào sườn núi và được cứu sống. Nhưng người chiến sĩ Tô Vĩnh Diện đã bị thương quá nặng và trút hơi thở cuối cùng ngay trên mâm pháo sau khi hỏi đồng đội một câu cuối cùng: "Pháo có sao không?".

Hành động của ông đã trở thành tấm gương sáng ngời về tinh thần trách nhiệm và lòng yêu nước. Ngày 7 tháng 5 năm 1956, Tô Vĩnh Diện đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Khẩu pháo cao xạ 37mm mang số hiệu 510681 mà ông đã cứu ngày ấy nay trở thành Bảo vật Quốc gia, mãi mãi lưu giữ linh hồn và khí tiết của người anh hùng "lấy thân chèn pháo