Lấy thân chèn pháo

Tô Vĩnh Diện – Lấy thân chèn pháo

Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam, có những chiến công được viết nên bằng máu, bằng lòng quả cảm và sự hy sinh cao cả của những người chiến sĩ cách mạng. Một trong những tấm gương sáng ngời ấy là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Tô Vĩnh Diện – người chiến sĩ đã anh dũng lấy thân mình chèn bánh pháo, cứu khẩu pháo và đồng đội trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Hành động quả cảm của ông đã trở thành biểu tượng bất diệt của tinh thần "Quyết chiến, quyết thắng", góp phần làm nên chiến thắng lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu.

Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa trong một gia đình nông dân nghèo. Tuổi thơ của ông gắn liền với những tháng ngày cơ cực dưới ách thống trị của thực dân Pháp. Chứng kiến cảnh quê hương lầm than, nhân dân bị áp bức, ông sớm nuôi dưỡng lòng yêu nước và quyết tâm đứng lên đấu tranh giành độc lập cho dân tộc.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Tô Vĩnh Diện gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong quân ngũ, ông luôn là người chiến sĩ gương mẫu, kỷ luật nghiêm, dũng cảm trong chiến đấu và hết lòng vì đồng đội. Dù công việc nặng nhọc, gian khổ, ông chưa bao giờ than phiền mà luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Cuối năm 1953, thực dân Pháp xây dựng tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ với tham vọng biến nơi đây thành "pháo đài bất khả xâm phạm", cắt đứt đường liên lạc của quân ta và buộc ta phải chấp nhận thất bại. Trước tình hình đó, Bộ Chỉ huy quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ. Để chuẩn bị cho chiến dịch, hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ phải kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt qua núi cao, vực sâu, rừng rậm bằng sức người.

Đây là nhiệm vụ vô cùng gian khổ. Những con đường nhỏ hẹp, trơn trượt, dốc đứng khiến việc kéo pháo trở thành thử thách khắc nghiệt. Mỗi khẩu pháo nặng hơn hai tấn phải dùng dây tời, đòn gỗ và hàng chục chiến sĩ phối hợp mới có thể di chuyển từng mét. Ban ngày tránh máy bay địch, ban đêm tranh thủ hành quân trong mưa rét, ai cũng kiệt sức nhưng không một người nản chí.

Tô Vĩnh Diện là Tiểu đội trưởng thuộc đơn vị pháo binh. Ông luôn đi đầu trong mọi công việc khó khăn, động viên đồng đội giữ vững tinh thần. Đối với ông, mỗi khẩu pháo là tài sản vô cùng quý giá của quân đội, là vũ khí quyết định thắng lợi của chiến dịch. Vì vậy, dù gian khổ đến đâu cũng phải đưa pháo vào đúng trận địa an toàn.

Đêm mùng 1 rạng sáng ngày 2 tháng 2 năm 1954, khi đơn vị đang kéo pháo xuống một con dốc lớn để chuyển vị trí theo mệnh lệnh mới, bất ngờ dây tời bị đứt. Khẩu pháo nặng hàng tấn lao nhanh xuống dốc, kéo theo nguy cơ đè chết nhiều chiến sĩ phía sau và rơi xuống vực sâu. Trong khoảnh khắc vô cùng nguy cấp ấy, nếu không kịp thời ngăn lại, khẩu pháo sẽ bị phá hủy, đồng thời ảnh hưởng nghiêm trọng đến kế hoạch tác chiến của toàn chiến dịch.

Không kịp suy nghĩ nhiều, Tô Vĩnh Diện hô lớn yêu cầu đồng đội tránh sang hai bên rồi lao thẳng vào phía sau bánh pháo. Bằng tất cả sức lực của mình, ông dùng chính cơ thể để chèn bánh pháo đang lao xuống. Sức nặng khổng lồ của khẩu pháo đã ép chặt thân người ông xuống mặt đất, nhưng nhờ đó tốc độ của khẩu pháo giảm lại, tạo điều kiện để đồng đội kịp thời chèn gỗ, giữ chắc khẩu pháo và đưa nó về vị trí an toàn.

Khẩu pháo được cứu, đồng đội được bảo toàn, nhưng Tô Vĩnh Diện đã anh dũng hy sinh. Ông ra đi khi mới 30 tuổi, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng đội. Hành động lấy thân mình chèn pháo của ông không chỉ cứu một khẩu pháo mà còn góp phần giữ gìn sức mạnh chiến đấu của đơn vị, đóng góp vào thắng lợi chung của Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Sự hy sinh của Tô Vĩnh Diện nhanh chóng lan truyền khắp các đơn vị tham gia chiến dịch. Tấm gương của ông trở thành nguồn động viên to lớn, tiếp thêm ý chí cho hàng vạn cán bộ, chiến sĩ đang ngày đêm chiến đấu trên chiến trường Điện Biên. Ai cũng tự nhủ phải chiến đấu dũng cảm hơn, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ để xứng đáng với sự hy sinh của người đồng đội.

Ngày 7 tháng 5 năm 1954, lá cờ "Quyết chiến, Quyết thắng" tung bay trên nóc hầm chỉ huy của tướng De Castries, đánh dấu thắng lợi lịch sử của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Trong chiến thắng vang dội ấy có sự đóng góp to lớn của biết bao anh hùng liệt sĩ, trong đó có Tô Vĩnh Diện – người đã lấy chính thân mình để bảo vệ khẩu pháo và bảo vệ niềm tin chiến thắng của quân đội ta.

Để ghi nhận công lao đặc biệt xuất sắc, Đảng và Nhà nước đã truy tặng Tô Vĩnh Diện danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên của ông được đặt cho nhiều trường học, đường phố, đơn vị quân đội và trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

Ngày nay, khi đất nước đã hòa bình và phát triển, câu chuyện về Tô Vĩnh Diện vẫn luôn được nhắc lại trong các buổi sinh hoạt truyền thống, trong trường học và trong quân đội. Hình ảnh người chiến sĩ lấy thân mình chèn pháo là minh chứng cho tinh thần "đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên hết", sẵn sàng hy sinh bản thân để hoàn thành nhiệm vụ.