LẤY THÂN CHÈN PHÁO – KHÚC TRÁNG CA CỦA ANH HÙNG TÔ VĨNH DIỆN
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, việc đưa những khẩu pháo nặng hàng tấn vượt núi cao, vực sâu vào trận địa là nhiệm vụ vô cùng gian khổ. Đêm 1/2/1954, khi đang kéo pháo lên dốc Chuối, dây tời bất ngờ bị đứt, khẩu pháo lao ngược xuống vực, đe dọa tính mạng của nhiều chiến sĩ và có nguy cơ làm hỏng vũ khí. Trong giây phút sinh tử ấy, Tô Vĩnh Diện đã lao mình vào bánh pháo để chèn lại, dùng chính cơ thể mình giữ cho khẩu pháo dừng lại. Anh anh dũng hy sinh, nhưng khẩu pháo được bảo toàn, tiếp tục tham gia chiến đấu, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ. Hành động ấy đã trở thành biểu tượng bất diệt của tinh thần "Quyết chiến, quyết thắng" của Bộ đội Cụ Hồ.
Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 trong một gia đình nông dân nghèo ở Thanh Hóa. Tuổi thơ của anh gắn với ruộng đồng, cuộc sống vất vả nhưng giàu lòng yêu nước. Sau Cách mạng Tháng Tám, anh tham gia dân quân địa phương rồi tình nguyện nhập ngũ khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn ác liệt.
Trong quân đội, Tô Vĩnh Diện được đồng đội quý mến bởi tính cách chân thành, cần cù và luôn nhận phần việc khó khăn nhất. Khi Đại đoàn Công pháo 351 được thành lập để chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ, anh được phân công làm nhiệm vụ kéo pháo – một công việc đòi hỏi sức khỏe, lòng dũng cảm và sự kiên trì.
Đầu năm 1954, hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ và dân công hỏa tuyến ngày đêm kéo những khẩu pháo nặng hơn hai tấn vượt qua núi rừng Tây Bắc. Không có xe cơ giới, tất cả đều dựa vào sức người. Những con đường chỉ rộng vừa đủ bánh pháo, một bên là vách núi dựng đứng, một bên là vực sâu hun hút.
Đêm 1/2/1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện đang kéo một khẩu pháo lên dốc Chuối. Con dốc trơn trượt vì mưa phùn, bánh pháo liên tục trượt trên nền đất ướt.
Bất ngờ, dây tời bị đứt.
Khẩu pháo nặng hàng tấn lao ngược xuống dốc với tốc độ rất nhanh.
Các chiến sĩ phía sau hô lớn:
"Pháo tuột! Tránh ra!"
Nếu khẩu pháo rơi xuống vực, không chỉ vũ khí bị phá hủy mà nhiều chiến sĩ cũng có thể hy sinh.
Trong khoảnh khắc chỉ tính bằng giây, Tô Vĩnh Diện không kịp suy nghĩ.
Anh lao thẳng đến phía sau khẩu pháo, dùng vai và toàn thân mình chèn vào bánh pháo.
Một tiếng va chạm mạnh vang lên.
Khẩu pháo dừng lại.
Đồng đội nhanh chóng chèn đá, đóng cọc và giữ chắc khẩu pháo.
Khi mọi người chạy đến thì Tô Vĩnh Diện đã nằm bất động dưới bánh pháo.
Anh hy sinh ở tuổi 30, đổi lấy sự an toàn của khẩu pháo và tính mạng của đồng đội.
Tin về sự hy sinh của anh nhanh chóng lan khắp đơn vị.
Nhiều chiến sĩ đã rơi nước mắt, nhưng cũng chính từ đó, họ càng quyết tâm đưa toàn bộ pháo vào trận địa đúng thời gian quy định.
Những khẩu pháo được bảo toàn sau đó đã tham gia bắn mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ ngày 13/3/1954, góp phần tiêu diệt nhiều cứ điểm của quân Pháp và tạo nên chiến thắng "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Sau chiến thắng, tên tuổi Tô Vĩnh Diện trở thành biểu tượng của lòng quả cảm. Ngày 7/5/1955, Đảng và Nhà nước truy tặng anh danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Ngày nay, tên anh được đặt cho nhiều trường học, đường phố trên cả nước. Tại quê hương Thanh Hóa và tại Điện Biên đều có tượng đài, bia tưởng niệm ghi nhớ công lao của người anh hùng đã lấy thân mình chèn pháo để bảo vệ vũ khí của quân đội.
