Lấy Thân Làm Chân Pháo Cứu "Voi Rừng" Điện Biên

1. Hành trình vượt dốc kéo pháo đầy gian khổ

Đầu năm 1954, nhằm chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử, Bộ Chỉ huy quyết định đưa các khẩu pháo cao xạ 37mm – vốn được coi là những "vũ khí hạng nặng" và tài sản vô giá của quân đội ta lúc bấy giờ – vào lòng chảo Điện Biên.

Tô Vĩnh Diện, người con quê hương Thanh Hóa, là Tiểu đội trưởng thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn Pháo cao xạ 367. Khẩu pháo cao xạ nặng hơn 2,4 tấn phải được kéo hoàn toàn bằng sức người vượt qua những con dốc dựng đứng, vực sâu thăm thẳm và đường rừng trơn trượt dưới cơn mưa rừng Tây Bắc. Mỗi bước nhích lên hay lùi xuống của khẩu pháo đều đổi bằng mồ hôi, máu và sự tập trung cao độ của hàng chục chiến sĩ.

2. Đêm kéo pháo nghẹt thở trên dốc Suối Lục

Ban đầu, ta thực hiện phương châm "Đánh nhanh thắng nhanh", đã kéo pháo vào trận địa. Nhưng khi Bộ Chỉ huy thay đổi phương châm sang "Đánh chắc tiến chắc", các đơn vị lại nhận lệnh kéo pháo ra. Kéo pháo vào đã gian khổ, kéo pháo ra lại càng hiểm nguy gấp bội vì pháo rất dễ mất đà lao xuống vực.

Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện chịu trách nhiệm đưa khẩu pháo xuống dốc Suối Lục – một đoạn dốc nguy hiểm với độ dốc nghiêng gắt, bên dưới là vực sâu hun hút. Trời tối như mực, đường trơn như mỡ.

Khi khẩu pháo đang từ từ nhích xuống dốc, quân Pháp bất ngờ bắn pháo sáng và nã đạn pháo từ xa tới nhằm uy hiếp đội hình kéo pháo của ta. Dây tời chính dùng để giữ pháo đột ngột bị đứt rắc!

Khẩu pháo nặng hơn 2 tấn mất gìm, bắt đầu trôi tự do và lao nhanh xuống dốc. Phía trước là vực sâu, phía sau là hàng chục đồng đội đang gồng mình bám dây, nguy cơ khẩu pháo bị hỏng hoàn toàn và đè bẹp các chiến sĩ đang nằm trong tầm tay.

3. Quyết định hy sinh trong chớp mắt

Trong khoảnh khắc sinh tử ngàn cân treo sợi tóc, Tô Vĩnh Diện không một chút do dự. Với suy nghĩ bằng mọi giá phải bảo vệ bằng được tài sản của Quân đội, cứu lấy đồng đội, anh buông tay tời, lao thẳng về phía trước và lấy chính thân mình chen vào giữa bánh xe pháo và vách đá.

Rắc!

Khẩu pháo khổng lồ chèn lên người Tô Vĩnh Diện. Khối thép nặng hàng tấn bị khựng lại nhờ thân thể của anh, nghiêng đi rồi tựa sát vào vách núi, dừng lại ngay trước bờ vực thẫm.

Đồng đội lao đến, dùng hết sức lực đòn bẩy nâng bánh pháo lên để đưa Tô Vĩnh Diện ra ngoài. Khi được bế lên, người anh đã dập nát, nhưng hơi thở cuối cùng của người chiến sĩ 24 tuổi ấy vẫn dành cho nhiệm vụ chung. Anh mấp máy môi hỏi đồng đội câu cuối cùng:

"Pháo có việc gì không đồng chí?"

Nhận được lời đáp rằng khẩu pháo vẫn an toàn, Tô Vĩnh Diện mới nhẹ nhàng nhắm mắt, mỉm cười hy sinh trong lòng đồng đội.

4. Ngọn lửa bất tử trên đỉnh Điện Biên

Sự hy sinh anh dũng của Tô Vĩnh Diện đã thổi bùng lên ngọn lửa quyết chiến quyết thắng trong toàn lực lượng pháo binh và bộ binh trên chiến trường Điện Biên Phủ. Tấm gương của anh trở thành bài học sâu sắc về tinh thần trách nhiệm, lòng yêu thương đồng đội và sự hy sinh quên mình vì nhiệm vụ chung.

Khẩu pháo cao xạ 37mm số hiệu 832 – khẩu pháo được đổi bằng máu của Anh hùng Tô Vĩnh Diện – sau đó đã góp phần bắn rơi nhiều máy bay Pháp, góp sức làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".

Năm 1955, Tô Vĩnh Diện được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Ngày nay, tên của anh được trân trọng đặt cho nhiều tuyến phố, trường học trên khắp cả nước, và khẩu pháo 37mm huyền thoại ấy đã trở thành Bảo vật Quốc gia, mãi mãi ghi dấu chiến công của người anh hùng chèn pháo.