"Lấy thân làm giá súng" trên chiến trường Đông Bắc - Tây Bắc
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Bế Văn Đàn (1931–1953, người dân tộc Tày, quê ở xã Quang Trung, huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng) là một trong những biểu tượng quật cường, xả thân vì độc lập dân tộc tiêu biểu nhất của Quân đội nhân dân Việt Nam. Nhập ngũ năm 1948, ông từng đảm nhiệm các nhiệm vụ liên lạc, chiến sĩ bộ binh và làm Tiểu đội phó thuộc Đại đội 671, Tiểu đoàn 888, Trung đoàn 174 (Đoàn Cao Bắc Lạng), Đại đoàn 316. Tên tuổi của ông gắn liền với chuỗi chiến dịch lớn ở miền Bắc và hành động xả thân đi vào lịch sử trong Chiến dịch Đông Xuân 1953–1954.
Những chặng đường chiến đấu qua các chiến dịch
Chiến dịch Biên giới (1950) và Chiến dịch Trung du (1950–1951): Xuyên suốt giai đoạn đầu quân ngũ, Bế Văn Đàn làm nhiệm vụ liên lạc. Dù địa hình rừng núi hiểm trở và bị hỏa lực địch đánh phá gắt gao, ông luôn hoàn thành xuất sắc việc truyền đạt mệnh lệnh tác chiến. Chuyển sang làm chiến sĩ bộ binh, ông dũng cảm cùng Trung đoàn 174 tham gia nhiều trận phục kích, tập kích trên tuyến Đường số 4, giải phóng vùng biên giới phía Bắc.
Chiến dịch Tây Bắc (1952): Trong đợt tiến công chuỗi căn cứ phòng thủ của Pháp tại miền núi Tây Bắc, Bế Văn Đàn luôn đi đầu trong các mũi xung kích, cùng đồng đội vượt qua nhiều đợt pháo kích để áp sát, tiêu diệt các hỏa điểm địch.
Hành động phi thường trong Trận Mường Pồn – Chiến dịch Đông Xuân 1953–1954 (Tháng 12/1953)
Trận đánh tại Mường Pồn (nằm trên đường Lai Châu đi Điện Biên Phủ) là một trận chiến then chốt nhằm chặn đánh quân Pháp rút chạy từ Lai Châu về tập trung tại lòng chảo Điện Biên Phủ.
Bối cảnh khốc liệt: Đêm ngày 11 và ngày 12 tháng 12 năm 1953, Trung đoàn 174 bao vây và chặn đánh lực lượng binh đoàn cơ động Pháp tại Mường Pồn. Địch củng cố lực lượng, huy động máy bay dội bom và pháo binh bắn phá dữ dội nhằm phá vỡ vòng vây.
Tình thế nguy cấp: Đại đội của Bế Văn Đàn bị thương vong nặng, lực lượng bị chia cắt. Lúc này, khẩu súng trung liên của chiến sĩ Chu Văn Pù là hỏa lực chính duy nhất còn khả năng chặn đứng đợt tràn lên của bộ binh Pháp. Tuy nhiên, do địa hình bằng phẳng không có điểm tựa, súng không thể phát huy tác dụng khống chế.
Lấy thân làm giá súng: Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, Bế Văn Đàn không ngần ngại lao ra khỏi hào, dùng hai tay giữ chặt hai chân giá súng trung liên đặt lên vai mình, ghìm chặt thân người và gạt phắt sự ngập ngừng của đồng đội bằng câu nói lịch sử: "Kẻ thù trước mặt, đồng chí nổ súng đi!".
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Kết quả: Khẩu trung liên trên vai Bế Văn Đàn nhả đạn dồn dập, quật ngã hàng chục tên địch, bẻ gãy hoàn toàn đợt phản công của đối phương. Trong lúc làm giá súng cho đồng đội bắn, Bế Văn Đàn đã bị thương nặng và anh dũng hy sinh ngay tại trận địa.
Sự ghi nhận và danh hiệu cao quý
Tấm gương xả thân phi thường của Bế Văn Đàn đã trở thành ngọn lửa ngút trời, cổ vũ tinh thần "Quyết chiến quyết thắng" cho toàn thể cán bộ, chiến sĩ bước vào Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử.
Để ghi nhận chiến công đặc biệt xuất sắc, trong Đại hội Thi đua toàn quân, Bế Văn Đàn đã được bầu là Chiến sĩ thi đua số một của Đại đoàn 316. Ngày 31 tháng 8 năm 1955, ông đã được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (Anh hùng Quân đội) và Huân chương Quân công hạng Nhất.
Tên tuổi của Anh hùng Bế Văn Đàn mãi mãi là biểu tượng ngời sáng cho ý chí sắt đá, lòng quả cảm và tinh thần hy sinh quên mình của thế hệ lính Bộ đội Cụ Hồ trong thời đại Hồ Chí Minh.
