LẤY THÂN MÌNH GIỮ PHÁO, GIỮ TRỌN LỜI THỂ VỚI TỔ QUỐC

Có những khoảnh khắc chỉ kéo dài trong vài giây, nhưng đủ để một con người sống mãi trong lịch sử. Giữa những ngày đầu năm 1954, trên những con đường núi hiểm trở dẫn vào Điện Biên Phủ, có một người chiến sĩ đã lựa chọn đứng lại trước hiểm nguy để giữ lấy một khẩu pháo, giữ lấy nhiệm vụ và bảo vệ đồng đội. Đó là Tô Vĩnh Diện.

Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, tuổi thơ của ông gắn với cuộc sống nhiều khó khăn. Khi đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, người thanh niên Tô Vĩnh Diện sớm tham gia lực lượng vũ trang. Năm 1949, ông nhập ngũ và từng bước trưởng thành trong quân đội.

Những năm tháng quân ngũ rèn luyện ở ông sự kiên cường, tinh thần trách nhiệm và ý thức kỷ luật của một người lính. Đến cuối năm 1953, đầu năm 1954, ông cùng đơn vị tham gia chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Đó là những ngày tháng vô cùng gian khổ.

Để đưa pháo vào trận địa, bộ đội ta phải vượt qua những con đường rừng hiểm trở. Những khẩu pháo nặng hàng tấn không thể chỉ dựa vào phương tiện cơ giới mà phải sử dụng sức người để kéo qua những con dốc cao, những đoạn đường hẹp và quanh co giữa núi rừng Tây Bắc.

Mỗi khẩu pháo là một khối lượng khổng lồ.

Mỗi mét đường là một lần thử thách.

Nhưng những người lính vẫn kiên trì.

Họ kéo pháo trong đêm.

Họ giữ pháo giữa những con dốc.

Họ động viên nhau vượt qua những lúc tưởng như không thể tiếp tục.

Trong đoàn quân ấy có Tô Vĩnh Diện.

Đầu tháng 2 năm 1954, sau khi Bộ Chỉ huy Chiến dịch quyết định thay đổi phương châm tác chiến sang “đánh chắc, tiến chắc”, các đơn vị pháo binh được lệnh kéo pháo ra khỏi trận địa để tổ chức lại thế trận.

Công việc kéo pháo ra cũng gian nan không kém lúc đưa pháo vào.

Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, tại khu vực dốc Chuối, trong lúc bộ đội đang kéo pháo, một sự cố xảy ra khiến khẩu pháo có nguy cơ lao xuống dốc.

Trong khoảnh khắc đặc biệt nguy hiểm ấy, Tô Vĩnh Diện cùng đồng đội tìm cách giữ pháo.

Khi khẩu pháo mất đà và có nguy cơ trượt xuống vực, ông đã dùng chính thân mình làm điểm chặn, lấy vai và thân thể chèn vào bánh pháo để giữ pháo lại.

Khẩu pháo được giữ.

Nhưng Tô Vĩnh Diện bị bánh pháo đè lên người và bị thương nặng.

Điều khiến câu chuyện về ông trở nên đặc biệt là ngay trong hoàn cảnh hiểm nghèo ấy, ông vẫn nghĩ đến nhiệm vụ và đồng đội.

Theo những tư liệu được ghi lại, câu nói cuối cùng của ông là:

“Pháo có việc gì không?”

Một câu hỏi ngắn.

Nhưng phía sau câu hỏi ấy là cả một tinh thần của người chiến sĩ.

Ông không hỏi mình còn sống hay không.

Không hỏi ai sẽ cứu mình.

Điều ông quan tâm trước hết vẫn là khẩu pháo – phương tiện chiến đấu của đơn vị – và nhiệm vụ chung.

Tô Vĩnh Diện đã hy sinh.

Ông ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, khi Chiến dịch Điện Biên Phủ chưa bắt đầu giai đoạn chiến đấu quyết liệt nhất.

Ông không được nhìn thấy ngày chiến thắng.

Không được chứng kiến lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc hầm chỉ huy của quân Pháp.

Nhưng sự hy sinh của ông đã góp phần giữ lại một khẩu pháo, giữ lại sức chiến đấu cho đơn vị và trở thành một trong những câu chuyện tiêu biểu về tinh thần hy sinh của người lính trong quá trình chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Vài tháng sau, ngày 7 tháng 5 năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi.

Một chiến thắng làm chấn động thế giới.

Nhưng phía sau ngày chiến thắng ấy là biết bao người đã không còn trở về.

Tô Vĩnh Diện là một trong những người đã nằm lại trước ngày chiến thắng.

Năm 1956, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tên tuổi Tô Vĩnh Diện từ đó gắn với hình ảnh người chiến sĩ đã lấy thân mình cứu pháo. Cùng với Bế Văn Đàn, Phan Đình Giót và Trần Can, ông trở thành một trong những Anh hùng tiêu biểu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua.

Những con đường kéo pháo năm xưa giờ đã mang một diện mạo khác. Những thế hệ trẻ sinh ra trong hòa bình có thể chưa từng trải qua những đêm kéo pháo giữa núi rừng, chưa từng biết cảm giác đứng trước một con dốc mà chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể trả giá bằng cả tính mạng.

Nhưng lịch sử vẫn còn đó.

Lịch sử nằm trong những di tích của Điện Biên.

Trong những khẩu pháo được lưu giữ.

Trong những câu chuyện của các nhân chứng.

Và trong tên tuổi của những người đã hy sinh.

Tô Vĩnh Diện không để lại cho đất nước một cuộc đời dài.

Ông để lại một khoảnh khắc bất tử.

Khoảnh khắc một người lính đứng trước hiểm nguy và lựa chọn bảo vệ nhiệm vụ, bảo vệ đồng đội bằng chính thân mình.

Đó là một câu chuyện không chỉ để ngợi ca.

Đó còn là câu chuyện để thế hệ hôm nay hiểu hơn về giá trị của hòa bình.

Bởi hòa bình không tự nhiên mà có.

Phía sau những ngày tháng bình yên là những năm tháng mà biết bao người đã gửi lại tuổi xuân, gửi lại cuộc đời.

Trong số đó có người chiến sĩ quê Thanh Hóa – Tô Vĩnh Diện.

Ông đã nằm lại giữa núi rừng Tây Bắc.

Nhưng tên tuổi ông vẫn trở về trong từng câu chuyện được kể bên những di tích Điện Biên.

Trở về trong những bài học lịch sử của học sinh.

Trở về trong sự biết ơn của các thế hệ hôm nay.

Và trở về trong một hình ảnh đã trở thành biểu tượng:

Một người lính lấy thân mình giữ pháo.

Có những người đã hy sinh để đất nước chiến thắng.

Có những người đã nằm xuống để đồng đội bước tiếp.

Và có những người, dù đã đi xa hàng chục năm, vẫn tiếp tục sống trong ký ức của dân tộc.

Tô Vĩnh Diện là một người như thế.

Tuổi xuân của ông đã gửi lại nơi dốc núi năm xưa, nhưng ngọn lửa về lòng dũng cảm, trách nhiệm và tình đồng đội mà ông để lại vẫn còn cháy mãi.

Đó chính là một đóa Hoa lửa của Điện Biên – không bao giờ tàn phai theo năm tháng.