“Lấy thân mình lấp lỗ châu mai” – Anh hùng Phan Đình Giót

Bài 267: “Lấy thân mình lấp lỗ châu mai” – Anh hùng Phan Đình Giót

Trong số những người con ưu tú của dân tộc Việt Nam làm rạng danh chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, không thể không nhắc đến Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Đình Giót – người chiến sĩ đã dùng chính thân mình bịt kín họng súng của kẻ thù, mở đường cho đồng đội xông lên tiêu diệt cứ điểm Him Lam, mở màn cho chiến dịch lịch sử.

Phan Đình Giót sinh năm 1922 tại xóm Tam Quang, thôn Vĩnh Yên (nay là thôn Vĩnh Phú, xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh), trong một gia đình nông dân nghèo đã mấy đời chịu cảnh cày thuê cuốc mướn. Cha mất sớm, từ năm lên 6, lên 7 tuổi, Phan Đình Giót đã phải cùng em trai đi ở cho địa chủ để kiếm miếng ăn qua ngày, sống trong cảnh tủi cực, bị áp bức bóc lột. Năm 1945, Cách mạng Tháng Tám thành công, Phan Đình Giót tham gia lực lượng tự vệ chiến đấu. Đến năm 1950, anh xung phong vào bộ đội chủ lực.

Hòa mình vào quân ngũ, sống giữa những người đồng đội có chung lý tưởng, Phan Đình Giót như được tiếp thêm sức mạnh. Anh luôn tự giác, gương mẫu về mọi mặt, hết lòng yêu thương giúp đỡ đồng đội, sẵn sàng nhận khó khăn về mình, nhường thuận lợi cho bạn. Chỉ mới ba tháng tuổi quân, Phan Đình Giót đã tham gia chiến đấu ở Đường 18 trong trận đánh đồn Tràng Bạch. Cuộc chiến đấu diễn ra gay go, ác liệt. Tiêu diệt xong lô cốt số một, Phan Đình Giót bị thương nặng, cấp trên cho phép lùi về hậu phương, nhưng đồng chí vẫn xin ở lại, tiếp tục làm tròn nhiệm vụ cho đến khi trận đánh kết thúc. Cuối năm 1950, trong trận Chùa Tiếng, Phan Đình Giót dũng cảm xung phong, một mình bò lên đánh bộc phá phá sập lô cốt địch, rồi ném lựu đạn tiêu diệt nhiều tên, tạo điều kiện cho đơn vị chiến thắng.

Với tinh thần “Quyết hy sinh vì Đảng, vì dân”, Phan Đình Giót đã tham gia gần như tất cả các chiến dịch lớn của bộ đội chủ lực: Trung Du, Hòa Bình, Tây Bắc với những chiến công và vết thương ngày càng nặng, nhưng anh chưa một lần nản chí.

Mùa đông năm 1953, đơn vị của anh được lệnh tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ. Lúc ấy, Phan Đình Giót là Tiểu đội phó bộ binh Đại đội 58, Tiểu đoàn 428, Trung đoàn 141, thuộc Đại đoàn 312, một trong những đơn vị chủ lực. Hành quân gần 500 km, vượt qua nhiều đèo dốc, mang vác nặng, anh vẫn kiên trì, giúp đỡ đồng đội và nêu cao tinh thần gương mẫu trong nhiệm vụ xẻ núi, mở đường kéo pháo vào trận địa.

Ngày 13 tháng 3 năm 1954, trận đánh mở màn chiến dịch vào cứ điểm Him Lam. Đại đoàn 312 đồng loạt tấn công. Phan Đình Giót cùng các chiến sĩ Đại đội 58 được lệnh dùng bộc phá phá rào, mở cửa lô cốt. Anh bị thương ở đùi, nhưng vẫn xông lên phá tiếp. Đánh liên tiếp hai quả bộc phá nữa, anh đã phá hàng rào cuối cùng, mở thông đường để đồng đội xông lên. Lợi dụng thời cơ, Phan Đình Giót lao lên đánh tiếp lô cốt số 2, dùng lựu đạn, tiểu liên yểm trợ cho đồng đội. Trong đợt xung phong này, anh bị thương vào vai, đùi, mất rất nhiều máu và dần kiệt sức. Bất ngờ, hỏa điểm lô cốt số 3 của Pháp bắn mạnh vào đội hình bộ binh. Tiểu đoàn 428 bị chặn lại, thương vong nặng.

Lúc này, Phan Đình Giót cố gắng bò đến gần lô cốt số 3. Dùng chút hơi sức tàn còn lại, anh nâng khẩu tiểu liên bắn mạnh vào lỗ châu mai, làm tắt họng súng địch trong giây lát. Đạn hết, hỏa điểm địch lại bắn ra. Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, Phan Đình Giót đã có một quyết định phi thường: lao cả thân mình bịt kín lỗ châu mai, dập tắt vĩnh viễn khẩu súng của kẻ thù. Anh đã anh dũng hy sinh lúc 22 giờ 30 phút ngày 13 tháng 3 năm 1954, khi mới 32 tuổi.

Ngày 31 tháng 8 năm 1955, Phan Đình Giót được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì. Năm 2025, Nhà tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ Phan Đình Giót được khánh thành trên nền ngôi nhà cũ nơi ông sinh ra và lớn lên tại thôn Vĩnh Phú, xã Cẩm Quan. Công trình này không chỉ là nơi ghi nhớ công ơn mà còn là một “địa chỉ đỏ” để giáo dục truyền thống yêu nước cách mạng cho thế hệ trẻ.