Lê Anh Xuân (1940 – 1968) – Nhà thơ, chiến sĩ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Lê Anh Xuân (1940–1968), tên thật Ca Lê Hiến, là nhà thơ, chiến sĩ cách mạng Việt Nam. Ông nổi tiếng với những tác phẩm viết về quê hương, đất nước và người lính trong kháng chiến chống Mỹ, đặc biệt là bài thơ “Dáng đứng Việt Nam”. Ông hy sinh trong chiến đấu năm 1968 và được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật cùng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Thân thế
Lê Anh Xuân sinh ngày 5 tháng 6 năm 1940 tại làng Tân Thành Bình, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre (nay thuộc tỉnh Vĩnh Long). Ông sinh ra trong gia đình có truyền thống giáo dục và nghệ thuật. Cha ông là Ca Văn Thỉnh, nhà giáo, nhà nghiên cứu văn học; anh trai là nhạc sĩ Ca Lê Thuần, chị gái là đạo diễn Ca Lê Hồng.
Sự nghiệp văn học và cách mạng
Từ nhỏ, Lê Anh Xuân đã sớm tiếp xúc với văn chương. Năm 1954, ông tập kết ra Bắc, học tại các trường học sinh miền Nam rồi theo học khoa Sử, Đại học Tổng hợp Hà Nội.
Năm 1960, bài thơ “Nhớ mưa quê hương” của ông được trao giải nhì trong cuộc thi thơ của tạp chí Văn nghệ, đưa tên tuổi ông đến với đông đảo bạn đọc.
Sau khi tốt nghiệp, ông được giữ lại làm cán bộ giảng dạy nhưng quyết định trở về miền Nam chiến đấu. Cuối năm 1964, ông vượt Trường Sơn vào Nam, công tác tại Ban Tuyên huấn Trung ương Cục miền Nam và sau đó là Hội Văn nghệ Giải phóng miền Nam. Từ đây, ông trở thành người chiến sĩ – nghệ sĩ, vừa cầm súng chiến đấu vừa sáng tác thơ ca.
Năm 1966, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.
Hy sinh
Ngày 21 tháng 5 năm 1968, trong một trận càn của quân đội Mỹ tại ấp Phước Quảng, xã Phước Lợi, huyện Cần Đước, tỉnh Long An (nay thuộc tỉnh Tây Ninh), Lê Anh Xuân đã anh dũng hy sinh khi mới 28 tuổi.
Tác phẩm tiêu biểu
Nhớ mưa quê hương
Trở về quê nội
Tiếng gà gáy
Hoa dừa
Nguyễn Văn Trỗi (trường ca)
Dáng đứng Việt Nam
Vinh danh
Năm 2001, ông được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.
Năm 2011, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Tên Lê Anh Xuân được đặt cho nhiều đường phố, trường học ở Việt Nam.
Đóng góp
Lê Anh Xuân để lại dấu ấn sâu sắc trong nền thơ ca cách mạng Việt Nam. Thơ ông thể hiện tình yêu tha thiết với quê hương, tinh thần chiến đấu kiên cường và vẻ đẹp của người chiến sĩ Việt Nam. Hình tượng người lính trong bài thơ “Dáng đứng Việt Nam” đã trở thành biểu tượng đẹp về sự hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.
