Lê Anh Xuân – "Dáng đứng Việt Nam" bất tử và trái tim rạo rực yêu quê hương
Chân dung nhà thơ - chiến sĩ Lê Anh Xuân, người ngã xuống ở tuổi 28 và tạc nên bức tượng đài bất tử về người anh hùng giải phóng quân.
Trong trang sử thi lẫy lừng của văn học kháng chiến chống Mỹ, Lê Anh Xuân (tên thật là Ca Lê Hiến) nổi lên như một biểu tượng kiêu hãnh của trí thức miền Nam: từ bỏ con đường học thuật thung dung để lao vào ngọn lửa chiến tranh, sống và ngã xuống như một người lính thực thụ trên chiến trường. Thơ ông là sự kết hợp tuyệt vời giữa tình yêu quê hương Nam Bộ dịu ngọt và khí thế tiến công quật cường của cả một dân tộc.
Sinh năm 1940 tại Bến Tre trong một gia đình trí thức giàu truyền thống yêu nước, Lê Anh Xuân tập kết ra Bắc từ nhỏ và tốt nghiệp xuất sắc khoa Lịch sử, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Đang là cán bộ giảng dạy đầy triển vọng, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của miền Nam ruột thịt, ông đã gác lại công việc nghiên cứu để vượt Trường Sơn trở về chiến đấu ngay tại quê hương. Chất kiên trung của mảnh đất Đồng khởi Bến Tre cùng hơi thở khốc liệt của chiến trường đã tôi luyện nên một tâm hồn thơ vừa đằm thắm vừa rực lửa.
Tác phẩm đỉnh cao làm nên tên tuổi Lê Anh Xuân chính là bài thơ "Dáng đứng Việt Nam" (sáng tác tháng 3/1968). Từ sự hy sinh anh dũng của người chiến sĩ giải phóng quân trên đường run-way sân bay Tân Sơn Nhất trong đợt Tổng tiến công Mậu Thân, ông đã tạc nên một tượng đài bằng thơ mang tầm vóc thời đại:
"Anh chẳng để lại gì cho Anh trước khi lên đường
Chỉ để lại Dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỷ:
Anh là chiến sĩ Giải phóng quân.
Tên Anh đã thành tên đất nước..."
Không chỉ có "Dáng đứng Việt Nam", những tập thơ như "Tiếng gà gáy", "Hoa dừa" hay trường ca "Nguyễn Văn Trỗi" của ông đều thấm đượm tình yêu nồng nàn dành cho ngọn cỏ, dòng sông, con người Nam Bộ và niềm tin mãnh liệt vào ngày giải phóng.
Đêm ngày 24 tháng 5 năm 1968, trong một trận càn quét khốc liệt của kẻ thù tại vùng ven Cần Giuộc (Long An), nhà thơ Lê Anh Xuân đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời mới vừa 28. Sự ngã xuống của ông để lại nỗi tiếc thương vô hạn, nhưng dáng đứng và tiếng thơ của ông đã trở thành bất tử.
Di sản mà nhà thơ liệt sĩ Lê Anh Xuân gửi lại cho thế hệ mai sau là bài học vô giá về lý tưởng sống. Ông đã chứng minh rằng tuổi trẻ chỉ thực sự có ý nghĩa khi biết đem tri thức, nhiệt huyết của mình hòa cùng vận mệnh của đất nước. Soi rọi vào tấm gương của ông, tuổi trẻ hôm nay thêm trân trọng hòa bình, không ngừng nỗ lực học tập và cống hiến để dựng xây Việt Nam ngày càng đàng hoàng hơn, đàng hoàng hơn.
