Lê Anh Xuân - Người chiến sĩ, nhà thơ với "Dáng đứng Việt Nam" tạc vào lịch sử
Lê Anh Xuân là nhà thơ, liệt sĩ tài năng của nền văn học cách mạng Việt Nam. Gác lại sự nghiệp giảng dạy ở miền Bắc để trở về miền Nam chiến đấu, ông đã hy sinh anh dũng năm 1968 khi mới 28 tuổi. Tác phẩm kiệt tác "Dáng đứng Việt Nam" ra đời trong Chiến dịch Mậu Thân 1968 đã khắc họa trọn vẹn sự hy sinh thầm lặng, lẫm liệt của người chiến sĩ giải phóng quân, trở thành biểu tượng kiêu hãnh cho tinh thần bất khuất của cả dân tộc.
Sinh ra trong một gia đình trí thức yêu nước tại Bến Tre, Lê Anh Xuân tập kết ra Bắc và trở thành giảng viên Khoa Sử, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Năm 1964, anh tình nguyện trở về chiến trường miền Nam gian khổ để vừa làm chiến sĩ, vừa làm nhà báo, nhà thơ.
Khi trở lại miền Nam vào năm 1964, anh công tác tại Tiểu ban Văn nghệ thuộc Ban Tuyên huấn Trung ương Cục miền Nam. Giữa khói lửa đạn bom và những cơn sốt đất nghẹt thở nơi căn cứ, Lê Anh Xuân không chỉ dùng ngòi bút làm vũ khí mà còn trực tiếp dấn thân vào những địa bàn gian khổ, ác liệt nhất ở miền Tây và vùng ven Sài Gòn.
Chính sự trải nghiệm thực tế vượt lên mọi gian khổ ấy đã thổi vào thơ anh một sức sống mãnh liệt, vừa dạt dào tình yêu quê hương, vừa hừng hực khí thế tiến công.
Thơ Lê Anh Xuân mang vẻ đẹp kết hợp giữa sự trong trẻo, chân thành của tâm hồn tri thức và tinh thần kiên cường của người chiến sĩ. Các tác phẩm nổi tiếng của anh đã ghi dấu ấn sâu đậm trong lòng độc giả:
"Nhớ mưa quê hương": Dạt dào nỗi nhớ nhà, nhớ dòng sông, bến nước miền Nam trong những ngày tháng sống trên đất Bắc.
"Dáng đứng Việt Nam": Tác phẩm đỉnh cao được sáng tác trong chiến dịch Mậu Thân 1968. Hình ảnh người chiến sĩ giải phóng quân ngã xuống trên đường run-way Tân Sơn Nhất đã được anh bất tử hóa, trở thành biểu tượng tột cùng cho khí節 và tầm vóc của dân tộc Việt Nam.
Tháng 5 năm 1968, trong một trận càn ác liệt của địch tại vùng ven Sài Gòn (thuộc huyện Bình Chánh), Lê Anh Xuân đã hy sinh khi tài năng đang ở độ chín nhất, khi mới trọn 28 tuổi.
Dù ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, Lê Anh Xuân đã kịp để lại một di sản văn học vô giá. Với những đóng góp to lớn cho nền văn học cách mạng và sự nghiệp giải phóng dân tộc, anh đã được Nhà nước truy tặng Danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật. Tên của anh cũng được trân trọng đặt cho nhiều tuyến đường và trường học trên khắp cả nước.
Trong đợt Tổng tiến công Tết Mậu Thân 1968, anh có mặt tại những tâm điểm ác liệt ở vùng ven Sài Gòn. Cảm hứng từ sự hy sinh anh dũng của người chiến sĩ tại sân bay Tân Sơn Nhất đã giúp anh viết nên bài thơ kinh điển Dáng đứng Việt Nam. Ngày 24/5/1968, nhà thơ Lê Anh Xuân đã hy sinh anh dũng tại huyện Bình Chánh, để lại cho đời những vần thơ ngời sáng khí tiết anh hùng.
