LÊ ANH XUÂN – NGƯỜI THI SĨ KHOÁC ÁO LÍNH, TRỌN ĐỜI VỚI QUÊ HƯƠNG
Lê Anh Xuân, tên thật là Ca Lê Hiến, sinh ngày 5/6/1940 tại làng Tân Thành Bình, tỉnh Bến Tre. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống giáo dục và văn hóa, ông sớm bộc lộ năng khiếu văn chương. Năm 12 tuổi, giữa những năm tháng kháng chiến, Ca Lê Hiến vừa học văn hóa vừa làm việc tại nhà in trong chiến khu. Những trải nghiệm của tuổi thơ đã góp phần nuôi dưỡng trong ông tình yêu sâu sắc đối với quê hương, đất nước.
Năm 1954, ông theo gia đình tập kết ra Bắc, học tại các trường dành cho học sinh miền Nam rồi vào Khoa Sử, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Bài thơ “Nhớ mưa quê hương” ra đời trong những năm tháng xa quê đã thể hiện nỗi nhớ da diết đối với miền Nam và giúp tên tuổi ông được bạn đọc biết đến. Tốt nghiệp đại học, ông được giữ lại làm cán bộ giảng dạy và được cử đi nghiên cứu sinh ở nước ngoài. Nhưng trước tiếng gọi của quê hương đang trong những năm tháng chiến tranh, ông đã lựa chọn trở về miền Nam chiến đấu.
Cuối năm 1964, Lê Anh Xuân vượt Trường Sơn vào Nam, công tác tại Tiểu ban Giáo dục thuộc Ban Tuyên huấn Trung ương Cục miền Nam, sau đó chuyển sang Hội Văn nghệ Giải phóng. Từ đây, ông vừa là người chiến sĩ, vừa là người nghệ sĩ, dùng ngòi bút ghi lại hiện thực chiến đấu và gửi gắm tình yêu quê hương, đất nước. Năm 1966, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.
Không chỉ viết về chiến tranh, thơ Lê Anh Xuân còn mang theo một tâm hồn giàu tình yêu đối với nhân dân và quê hương miền Nam. Ở ông, lý tưởng của người trí thức trẻ đã hòa cùng trách nhiệm của người chiến sĩ. Ông đã từ bỏ những điều kiện thuận lợi nơi giảng đường để trở về nơi gian khổ nhất, trực tiếp sống, chiến đấu và sáng tác giữa chiến trường.
Ngày 21/5/1968, trong một trận càn của quân đội Mỹ tại ấp Phước Quảng, xã Phước Lợi, huyện Cần Đước, tỉnh Long An, Lê Anh Xuân đã hy sinh khi mới 27 tuổi. Một người thầy giáo trẻ, một nhà thơ giàu tình yêu quê hương và một người chiến sĩ đã gửi lại tuổi xuân nơi chiến trường.
Sự hy sinh của Lê Anh Xuân để lại niềm tiếc thương sâu sắc, đồng thời làm sáng lên hình ảnh một thế hệ trí thức trẻ sẵn sàng đặt Tổ quốc lên trên những lựa chọn riêng của mình. Ông được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Nhà nước và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Tên tuổi Lê Anh Xuân hôm nay không chỉ được nhớ qua những trang thơ mà còn qua một lựa chọn đầy ý nghĩa của tuổi trẻ: khi quê hương cần, người trí thức cũng có thể trở thành người chiến sĩ; khi đất nước gian nguy, ngòi bút cũng có thể hòa cùng nhịp bước chiến đấu. Đó là một di sản tinh thần đáng trân trọng đối với thế hệ trẻ hôm nay.
